Aanpak Agniesebuurt
Gepubliceerd op: 18-05-2017
Geprint op: 15-11-2018
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/aanpak-agniesebuurt/
Spring naar het artikel

De gemeente werkt aan het vernieuwen van de openbare ruimte in de Agniesebuurt en vervangt in ieder geval het riool. Dat is nu in slechte staat. Ook willen we de straten en het groen verbeteren.

Zo wordt het mooi en veilig en past het bij de behoeftes van bewoners en ondernemers. Hierbij kijken we niet alleen naar de behoeftes van nu, maar ook naar wat nodig is in de toekomst.

Steeds meer stortbuien

Door de verandering van het klimaat regent het steeds vaker en harder. Deze zogenaamde stortbuien zien we de laatste jaren al steeds meer. Op sommige plaatsen in de Agniesebuurt zijn hierdoor nu al problemen. Er blijven grote regenplassen op straat staan, tuinen en kelders staan onder water. In een aantal huizen komt het vuile water terug uit de afvoer. Ook stroomt vervuild water weg in de singels. Als we nu niets doen, worden deze problemen alleen maar erger. Het is belangrijk dat we hier in onze plannen rekening mee houden.

Passende plannen

De plannen moeten natuurlijk passen bij de buurt en de mensen die daar wonen en leven. De plannen hebben gevolgen voor de bewoners van de Agniesebuurt. Voor de één meer dan voor de ander. Daarom is afgesproken dat we samen met de buurt, woningcorporatie en het waterschap een nieuw passend plan gaan maken.

Inloopspreekuur

Wilt u meer weten over het project Aanpak Buitenruimte Agniesebuurt? Kom naar het inloopspreekuur! Het spreekuur is van 09.00 tot 10.30 uur in De Nieuwe Banier, Banierstraat 1. U bent welkom op de eerste en derde dinsdag van de maand.

Grondwaterpeil? Maaiveldhoogte? Kijk op Gisweb!

Wilt u weten wat het niveau is van het grondwater in uw buurt? Of wilt u weten wat de hoogte is van het maaiveld in uw tuin of straat? Kijk dan op Gisweb via de pagina grondwater. Klik op ‘Bekijk hier hoe de kaart werkt’ en volg de instructies.

Deelprojecten

De aanpak van de Agniesebuurt bestaat uit een aantal deelprojecten:

  • Vrouw-Jannestraat en omgeving
  • Banierstraat en omgeving
  • Vijverhofstraat
  • Zomerhofkwartier
  • Agniesebuurt Oost
  • Regentuin

Meer informatie en nieuws over de deelprojecten:

De planning van de werkzaamheden Agniesebuurt is aangepast.

Het plan om in januari 2018 in de Vrouw Jannestraat te starten is uitgesteld. Op dinsdag 22 november 2017 ontvingen de bewoners van de Agniesebuurt hierover een nieuwsbrief. De uitvoering van de Regentuin in het Zomerhofkwartier gaat door.

Regentuin

In de druk bebouwde, stenige stad kan regenwater niet goed de grond in zakken. Het water stroomt direct het riool in. Dat kan de hoeveelheid water niet aan. Gevolg: plassen op straat en rioolwater in huizen en singels. Rotterdam werkt aan grote en kleine initiatieven die inspelen op de gevolgen van klimaatverandering. Deze regentuin is één van de initiatieven.

Hoe werkt de regentuin?

De regentuin vormt een groene oase in het dichtbebouwde Zomerhofkwartier. Regen die op de stoep, in de tuin en op het dak van de Hofbogen valt, stroomt naar het groen en naar een verdiept deel in de tuin. Dit is een soort tijdelijke vijver, een WADI (Water Afvoer Drainage Infiltratie). Via de bodem van de tuin zakt het water daarna langzaam de grond in.

ZOHO regentonnen

Een deel van het regenwater van het dak van de Hofbogen wordt opgevangen in de ZOHO-letters. Het regenwater wordt naar de letters geleid en komt zo niet in het riool. Het slimme systeem in de letters kijkt via internet naar de weersvoorspelling. Als er een zware bui aankomt laat het zijn water los in de omliggende tuin. Zo creëert het bufferruimte voor de komende regenbui. Tijdens lange periodes van droogte houdt het juist water vast om het omliggende groen van water te voorzien. Het systeem werkt op zonne-energie. De ‘regenletters’ zijn een waterbuffer en gebiedsmarkering in één. Het ontwerp is van Studio Bas Sala. Voor de productie is samengewerkt met Wijkcoöperatie Rotterdam Noord en vrijwilligers uit Rotterdam Noord. Het is dus lokaal ontwikkeld en gebouwd.

Wat kunt u doen?

Bij veel woningen stroomt regenwater van het dak, terras en verharde tuingedeelten weg naar het riool. Dat gaat via regenpijpen en putjes. Het riool voert het water af naar de rioolwaterzuivering. Maar dat is zonde, want dit regenwater is schoon en hoeven we helemaal niet te zuiveren. We kunnen het beter gebruiken tegen droogte en hitte in de eigen tuin. Meer groen en minder tegels in de tuin helpt ook om wateroverlast te voorkomen. De beplanting en de bodem houden het water namelijk vast. Als u de regenpijp aansluit op een regenton, geeft u na een regenbui de planten gratis water. Ook kunt u zelf op een handige plek een verdiept gedeelte in de tuin maken waar het regenwater heen stroomt. Net als in de regentuin. Meer weten? Kijk op huisjeboompjebeter.nl/rotterdam.

Eigenarenbrief over rioolvervanging

De noodzakelijke aanleg van nieuw riool heeft gevolgen voor het grondwater in de buurt. Bovendien moeten eigenaren zorgen voor hun huisaansluiting aan het gemeentelijk riool. Deze ontvingen daarover bericht via onderstaande brief.

Vragen en antwoorden Aanpak Agniesebuurt

Oude stadswijken zoals de Agniesebuurt, dichtbebouwd met veel verharding en weinig open water en groen, zijn kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. Zoals bijvoorbeeld extreme neerslag. Rotterdam ligt beneden de zeespiegel. Daarom moet iedere regendruppel die in de stad valt worden afgevoerd of vastgehouden. Bij het afvoeren loopt Rotterdam nu tegen de maximale hoeveelheid aan. Verdere vergroting van de rioolbuizen en gemalen kan niet. Er moet dus naar andere oplossingen gezocht worden. Vanuit het Waterplan, het Gemeentelijke Rioleringsplan en de Rotterdamse Adaptatiestrategie zetten we in op adaptieve maatregelen. Dit zijn maatregelen waarmee het regenwater wordt vastgehouden en vertraagd wordt afgevoerd. In deze kwetsbare gebieden streven we naar een water-robuuste inrichting van gebouwen en openbare ruimte. De precieze maatregelen verschillen per gebied. Ze zijn afhankelijk van de specifieke kenmerken van de wijk, zoals:

  • de verhouding tussen verharding, water en groen
  • de bodemopbouw
  • de grondwaterstand
  • het type rioolstelsel
  • het functioneren van het watersysteem.

Het woord experiment heeft een negatieve bijklank. Alsof we zomaar wat gaan uitproberen en niet weten wat de gevolgen zullen zijn. Dat is niet zo. De klimaatverandering vraagt om vernieuwende maatregelen. We hebben al veel onderzoek gedaan naar mogelijke klimaatadaptieve oplossingen in de Agniesebuurt. Er zijn studies gedaan naar hoe we tot een klimaatbestendige inrichting van de wijk kunnen komen. Alle huidige voorgestelde oplossingen om het water te bergen zijn in de praktijk bewezen technieken. Ze zijn al op verschillende plekken in Rotterdam aanwezig. We wijken niet af van ons beleid. Alleen het schaalniveau maakt dit tot een 'experiment'. We pakken niet meer een enkele straat aan, maar een hele wijk, gebiedsgericht. Graag doen we dat samen met bewoners. Zo kunnen we meerwaarde creëren in hun directe leefomgeving.

De basis van het onderhoudsproject in de Agniesebuurt vormt de noodzakelijke vervanging van de riolering. Deze riolering is grotendeels begin jaren 70 aangelegd. Er is een integrale onderhoudsbehoefte. Dat betekent dat we tegelijk met de rioolvervanging ook de wegen, het groen en de inrichting in deze wijk aanpakken.

Het oude riool wordt vervangen door een nieuwe dichte buis, die alleen maar afvalwater afvoert. Het regenwater wordt afgekoppeld van het riool. Want dit schone water moet in het openbare gebied in de bodem infiltreren. Door gebruik van speciale straatklinkers en het vergroten van het groene oppervlak neemt de openbare ruimte in de Agniesebuurt meer water sneller op. De gemeente brengt, waar mogelijk en zinvol, speciale ondergrondse kratten aan die regenwater tijdelijk opvangen. Dat kan vervolgens via de bodem of via verdamping weer verdwijnen. Ook wordt er een DIT-riool (Drainage Infiltratie Transport) aangelegd dat bedoeld is om overtollig water af te voeren naar de singel.

De werkzaamheden gaan vijf jaar duren. Het project is opgedeeld in verschillende fases. Hierdoor is niet de hele wijk onbereikbaar tijdens de hele projectperiode.

Na de rioolvervanging kan het rioolwater niet meer goed afstromen naar het hoofdrioolgemaal aan het Noordplein. Er is een nieuw extra gemaal nodig om het rioolwater te verpompen naar het hoofdrioolgemaal. Dit gemaal voert na het project, waarbij we zoveel mogelijk de waterstromen scheiden, alleen het afvalwater af.

Waterschap:

  • Ontvangst, zuivering en retourlozing afvalwater
  • Beheer oppervlaktewaterpeil (droge voeten)

Gemeente:

  • Inzamelen en transport afvalwater in openbaar gebied
  • Zorgplicht grondwater openbaar gebied (niet aansprakelijk, wel aanspreekbaar)
  • Zorgplicht hemelwater openbaar gebied

Bewoners (formeel: eigenaren):

  • Verwerken hemelwater en grondwater op eigen terrein
  • Huisaansluiting op hoofdriool
  • Waterdichte panden (ook kelders/souterrains)
  • Onderhoud eigen terrein (ook ophoging)

De eigenaar van een terrein of pand is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de verwerking van regenwater en grondwater op dat terrein of onder dat pand. De gemeente dus in openbaar gemeentelijk gebied, een particuliere eigenaar op zijn of haar eigen terrein. Het is niet zo dat we Rotterdammers verantwoordelijk maken voor hemelwater en grondwater. Maar we zien het wel nadrukkelijk als een gedeelde verantwoordelijkheid.

Maandelijks meet de gemeente Rotterdam met peilbuizen de grondwaterstand op heel veel plaatsen in de stad. Deze informatie is openbaar. Wilt u gemeentelijke informatie over het grondwaterpeil in de wijk raadplegen? Bekijk dan onderstaande instructies.

Het is trouwens ook mogelijk om de grondwaterstand op eigen terrein te meten. Het plaatsen van een peilbuis is specialistisch werk. Huur daarvoor een deskundige aannemer in.

De huidige grondwaterstand wordt sterk bepaald door lekke riolering en is daarom relatief laag. Na het vervangen van de oude riolering verwachten we dat de grondwaterstand stijgt naar een meer natuurlijk peil. Dit is gelijk aan of hoger dan het peil van het oppervlaktewater. Met ‘natuurlijk’ wordt dan bedoeld: ‘niet beïnvloed door riolering’. Het peil van het oppervlaktewater noemen we ook wel het singelpeil. Dit wordt vastgesteld en beheerd door het waterschap. Dit peil houdt zoveel mogelijk rekening met alle verschillende belangen en functies in een gebied.

De verwachte gemiddelde grondwaterstand na rioolvervanging ligt tussen het singelpeil (-2,40mNAP) en het drainageniveau (-2,15mNAP). Op afstand van de drain en in perioden met veel neerslag kan de grondwaterstand tijdelijk hoger zijn. Dit betekent een stijging van een halve meter ten opzichte van de huidige situatie. Richting de Schiekade zal de grondwaterstand mogelijk nog wat hoger zijn (rond -2mNAP).

Ieder jaar wordt de hoogte van heel Rotterdam vanuit de lucht ingemeten. Deze informatie is openbaar. Wilt u gemeentelijke informatie over de hoogteligging van een specifieke plek raadplegen? Volg dan de onderstaande instructies.

Het is niet altijd nodig om de hele tuin integraal op te hogen. U kunt bijvoorbeeld ook plaatselijk verlaagde gedeelten houden, die drassig mogen worden. Het is op allerlei manieren mogelijk om een tuin watervriendelijk in te richten. Zie daarvoor bijvoorbeeld tuintips of huisjeboompjebeter.nl

Dat kan met een drainage. Dat is een buis met gaatjes, waar water door naar binnen stroomt en wordt afgevoerd. Bij voorkeur gaat dit water rechtstreeks naar een singel, sloot, plas. Maar dat is lang niet altijd mogelijk. In dat geval kan een eigenaar dit overtollige water afvoeren naar de erfgrens. Vanaf daar zorgt de gemeente voor verdere afvoer in het openbare gebied. Dit doet ze door aansluiting van de drainage op een gemeentelijk stelsel. De aanleg van drainage is specialistisch werk. Huur daarvoor een deskundige aannemer in.

In een kelder of souterrain kan grofweg op twee manieren wateroverlast ontstaan.

  1. Bij hevige regen kan het gemeentriool vol komen te staan. Er kan dan geen water meer bij. Er kan zelfs water terugstromen naar een kelder of souterrain als de huisaansluiting geen voorzieningen heeft om dit te verhinderen. Zoals een pomp en/of een terugslagklep. Volgens wet- en regelgeving moeten huisaansluitingen vanuit ondergrondse ruimtes dergelijke voorzieningen hebben.
  2. Souterrains en kelders zijn vaak niet goed waterdicht. Er kunnen zichtbare scheuren in de wanden en vloeren zitten. Maar ze kunnen ook poreus zijn geworden. Ook doorvoeren van kabels en leidingen zijn vaak niet goed waterdicht afgewerkt. Hierdoor kan er water naar binnen stromen. Vooral bij hevige regen. Vaak is dit geen (structurele) grondwateroverlast, maar (tijdelijke) regenwateroverlast. De enige duurzame oplossing hiervoor is het goed waterdicht laten maken van de kelder of het souterrain.

Kruipruimtes kunnen meestal niet waterdicht worden gemaakt, omdat zij in open verbinding staan met de omgeving. Toch zijn ook hier wel maatregelen mogelijk:

  • ophogen met zand/schelpen/argex-korrels
  • ventileren zodat vocht weg kan
  • drainage aanleggen in de kruipruimte

Meer informatie

Heeft u vragen of wilt u nadere informatie over de Aanpak Agniesebuurt? Stuur dan een e-mail naar de projectgroep.