Bodemdaling
Gepubliceerd op: 22-11-2019
Geprint op: 20-09-2020
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/bodemdaling/
Spring naar het artikel

Niet veel mensen staan erbij stil, maar het is druk in de Rotterdamse bodem. Je vindt er onder andere riolering, drinkwaterleidingen, gasleidingen, elektriciteits- en glasvezelkabels.

Zonder al die voorzieningen is het moderne leven bovengronds niet mogelijk. Met de Maand van de Onderwereld vraagt de gemeente aandacht voor dit onzichtbare, maar oh zo belangrijke deel van de stad.

Niet alleen is het overvol in de Rotterdamse bodem, hij zakt ook gemiddeld zo’n een tot tien millimeter per jaar. Al eeuwenlang bouwen we hier op slappe veengrond, die daar eigenlijk helemaal niet geschikt voor is. ‘Die veengrond werkt als een spons’, vertelt Thuy Do, adviseur water, bodem en klimaat bij de gemeente Rotterdam. ‘Als het water uit de bodem is onttrokken, krimpt de bodem. Dat noemen we zetting of inklinking. Omdat de bodem in Rotterdam overal net een beetje anders is van samenstelling, krimpt de grond niet overal even hard. En bovendien is de druk op de bodem ook overal verschillend. Daardoor ontstaan zogenoemde zettingsverschillen.’

Boosdoener

Ondergronds speelt nog een ander probleem. Daar krioelt het van de kabels en leidingen. Door ongelijke zetting kunnen die breken. Als dat gebeurt is het meestal op de plek waar de kabel of leiding een huis binnengaat. Want daar ontstaan vaak de grootste niveauverschillen.

Volgens Wim Noordhof van het leidingenbureau en beheer ondergrond is ongelijke zetting niet altijd de boosdoener bij incidenten zoals leidingbreuken. ‘We kennen niet precies het effect van bodemdaling op de ondergrond. Vaak spelen er meerdere factoren mee. Materiaalmoeheid of graafwerkzaamheden in de buurt bijvoorbeeld. Maar de ongelijke bodemdaling kan wel een rol spelen.’

Het is de taak van de gemeente om de buitenruimte te onderhouden. Daaronder valt ook het ophogen van de grond waar dat nodig is. Dat moet in Rotterdam eens in de dertig tot veertig jaar gebeuren. Evides is verantwoordelijk voor onderhoud en reparaties aan waterleidingen en Stedin voor de elektriciteitskabels. Huiseigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor hun fundering en voor het waterdicht maken en houden van hun huis, dus incl. kelders en souterrains en het ophogen van hun tuin.

Het veranderende klimaat is ook een factor van belang bij het hele bodemverhaal. ‘Steeds heftigere regenbuien zorgen voor meer wateroverlast’, vertelt Martine Coevert, adviseur bodemdaling. ‘Maar ook grote droogte is een probleem. De bodem klinkt daardoor extra in. Tegels gaan loszitten, bomen hebben het moeilijk of gaan dood. En ja, de bodemdaling kan daardoor versnellen.’

Natte voeten

Het zijn vooral die verschillen die voor problemen kunnen zorgen. Zowel onder- als bovengronds. Do: ‘Als je huis harder zakt dan de omliggende grond, dan wordt je huis het laagste punt. En water stroomt altijd daarnaartoe. Dus als je kelder niet waterdicht is, krijg je natte voeten. Dit probleem speelt vooral bij huizen die niet op heipalen zijn gefundeerd. Dat zijn vaak relatief goedkope huizen, die snel zijn gebouwd in tijden van woningnood.’

Meer overlast

Maar wat merkt de gemiddelde Rotterdammer hier allemaal van? Noordhof: ‘Zij gaan merken dat de straat vaker open moet voor onderhoud aan nog meer kabels en leidingen en voor ophogingen. Met overlast en verminderde bereikbaarheid tot gevolg. Door samenwerking met de verschillende partijen en het combineren van werkzaamheden proberen we die overlast wel zoveel mogelijk te beperken. ‘

Do roept Rotterdammers op hun ogen maar ook hun neus goed open te houden. ‘Meld gaten in het wegdek, plassen die blijven staan, water dat omhoogkomt en losliggende tegels bij de gemeente via de pagina Melding buitenruimte of via de BuitenBeter-app. Dan repareert de gemeente het maar we kijken ook naar de achterliggende oorzaak. Ruik je een rioollucht of gas bij de voordeur? Meld dat ook. Het kan betekenen dat er scheurtjes in de leidingen ontstaan.’

\