Ga naar de hoofdinhoud

Leestijd: 6 min

A tot Z

Hoe kunnen we wonen en werken ruimte geven in de bestaande stad? Hoe kunnen we oplossingen voor mobiliteit, duurzame energie en klimaatadaptatie hieraan koppelen?

En hoe kan dit leiden tot een kwaliteitsverbetering van de bestaande wijken in het gebied tussen Prins Alexander en Zuidplein? Welke ontwikkelkansen levert dit op voor inwoners, bedrijven, ontwikkelaars, woningcorporaties, maatschappelijke instellingen en andere partners?

Rotterdam staat voor de opgave om ruimte te vinden voor 20.000 tot 30.000 woningen in het gebied van Prins Alexander tot Zuidplein. En om tegelijkertijd de kwaliteit van de wijken in dit gebied te verbeteren. Hiervoor werkt de gemeente aan een samenhangende visie van Alexander tot Zuidplein: van A tot Z Rotterdam.

We zochten in de afgelopen periode op verschillende manieren het gesprek met mensen uit het gebied van A tot Z, en met diverse publieke, private en maatschappelijke partijen. Voor de zomer van 2021 zijn we de wijken Hillesluis, De Veranda, De Esch, Kralingen-Oost, Het Lage Land, Boszoom en de Alexanderknoop ingegaan, om in gesprek te komen over de kwaliteiten die in de wijken behouden moeten blijven, de urgente kwesties en de kansen voor de wijken binnen A tot Z.

Kijk hier naar de filmpjes met mensen in de verschillende wijken en gebieden van A tot Z | Youtube

Begin november 2021 bespraken we de uitkomsten van van alle omgevingswandelingen die we de afgelopen tijd hebben gelopen. We zochten naar de verbinding tussen de wijken. Hoe kunnen we de wijken versterken, en waar zit juist spanning? Hoe gaan we om met de verdichtingsopdracht? Dat betekent dat er meer ruimte voor woningen en bedrijven moet komen. En hoe dragen verschillende projecten bij aan de kwaliteiten van de wijk? En wat betekent dit uiteindelijk op de schaal van Alexander tot Zuidplein? Mensen uit de omgeving gingen hierover met elkaar in gesprek. Dat gaf ons nieuwe inzichten. Die nemen we mee in de rapportage omgevingsaanpak A-Z.

Waarom een gebiedsaanpak voor A tot Z? 

De opdracht voor Rotterdam tot 2040 is duidelijk. Er is grote behoefte aan goede en betaalbare woningen. In het project 'A tot Z’ onderzoeken we wat de mogelijkheden zijn om 20.000 tot 30.000 nieuwe woningen te bouwen in het gebied van Alexander tot Zuidplein. Plus arbeidsplaatsen en voorzieningen in dat gebied.

Deze opdracht wordt versneld doordat er misschien een nieuwe openbaar vervoersverbinding tussen Kralingse Zoom en Zuidplein komt. En een nieuwe oeververbinding over de Maas. Maar wat hebben de bestaande buurten en wijken hieraan? Welke problemen spelen er in de wijken en welke kansen liggen er? En wat kan de verdichting - meer woningen met bedrijvigheid en voorzieningen in hetzelfde gebied -  en nieuwe openbaar-vervoersverbinding hiervoor betekenen? Kunnen we met deze aanpak ook de kwaliteiten van de bestaande wijken verbeteren?

Bij de aanpak van A tot Z zoeken we samen met bewoners en partijen uit de wijken de antwoorden op deze vragen.

Hoe ziet het vervolg eruit? 

We werken de komende tijd verder om de opdracht en de ideeën per wijk in een ontwikkelvisie en -strategie voor A tot Z te zetten. Hierbij betrekken we ook weer de bewoners en de partijen uit de verschillende wijken.

Begin 2022 organiseren we werkplaatsen (serious games), waarbij we de consequenties van de verschillende keuzes met elkaar verkennen. Het gaat immers om ingewikkelde vraagstukken waarmee we te maken krijgen. Daarom willen we de ideeën voor A-Z bespreken en verder uitwerken met bewoners, belangenorganisaties en andere partijen in de stad. Samen komen we tot een beter plan.

A tot Z, de achtergronden

Het gebied van Prins Alexander tot Zuidplein (A tot Z) biedt kansen voor duizenden nieuwe woningen en arbeidsplaatsen. Samen met een nieuwe openbaarvervoer-verbinding tussen Kralingse Zoom en Zuidplein, een nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en Rotterdam-Zuid en met een permanent treinstation bij het Stadionpark, draagt deze ontwikkeling bij aan de 'goede groei' van de stad.

Uitgangspunt daarbij is dat Rotterdam nieuwe woningen en arbeidsplaatsen zoveel mogelijk in de bestaande stad wil realiseren. Zo blijft het landschap buiten de stad zoveel mogelijk open en wordt de bestaande stad sterker.

In de Omgevingsvisie Rotterdam is het gebied tussen Prins Alexander en Zuidplein aangewezen als kansrijk gebied voor de verdere groei van Rotterdam.

'De behoefte aan goede en betaalbare woningen in Rotterdam is groot, het aanbod klein. Vandaar dat we hebben onderzocht wat er in het gebied A-Z mogelijk is. We willen hier investeren in het bouwen van woningen, zodat meer mensen in de toekomst in Rotterdam kunnen blijven wonen', aldus Bas Kurvers, voormalig wethouder Bouwen en Wonen.

Van de 50.000 nieuwe woningen die Rotterdam tot 2040 wil bouwen, kunnen er 20.000 tot 30.000 in het gebied tussen Alexander en Zuidplein komen. 

De bouw van ongeveer 9.000 woningen daarvan horen bij bestaande projecten, zoals bij de Alexanderknoop, het Brainpark, Feijenoord City en Hart van Zuid.

De andere woningen wil de gemeente in de buurt van ov-knooppunten bouwen en op plekken waar nu nog alleen kantoren en bedrijven zitten. Zo ontstaat er een omgeving waar mensen wonen en werken. De ontwikkeling van A tot Z gaat uit van een grote variatie in typen woningen en woonomgevingen. Gecombineerd met nieuwe arbeidsplaatsen en goede voorzieningen voor onderwijs, sport en zorg.

Ook moeten er sterke stedelijke centra in het gebied A tot Z komen. Die moeten onderling goed met elkaar verbonden zijn. En van elkaars unieke kracht en kwaliteiten kunnen profiteren. 

Het gaat dan om de gebieden rondom:

  • ov-knooppunt Rotterdam Alexander
  • metrostation Kralingse Zoom - Erasmus Universiteit -Brainpark
  • toekomstig treinstation Stadionpark
  • Hart van Zuid. 

Rotterdam streeft in het gebied A tot Z naar een ongedeelde stad, waarbij de huidige barrières van wegen en spoorlijnen kleiner worden. En waarbij het bouwen van extra woningen bijdraagt aan een betere verbinding en meer samenhang tussen de verschillende stadsdelen.

A tot Z moet verder zorgen voor vitale wijken, die profiteren van de groei van de wijk door een betere bereikbaarheid, nieuwe ov-verbindingen en nieuwe wijkfuncties dichtbij huis. Belangrijk is dat er een netwerk van aantrekkelijke en waardevolle groene gebieden ontstaat in het gebied A tot Z. Dat gebeurt onder andere door de kwaliteit van bestaande parken te verbeteren. En door een nieuw rivierpark aan te leggen aan de noordzijde van de Maasoevers.

In het gebied A tot Z liggen verschillende volkstuincomplexen. Bij de uitwerking van A tot Z wil de gemeente de (on)mogelijkheden onderzoeken om de volkstuinen intensiever te gebruiken of te verplaatsen.

Ook onderzoekt de gemeente of, en zo ja hoe, de bestaande sportvelden intensiever kunnen worden gebruikt. En welke slimme combinaties met wonen, werken of maatschappelijke voorzieningen hieraan kunnen bijdragen. Uitgangspunt is dat het aantal vierkante meters aan sportvelden behouden blijft en dat de sportvelden nabij de bestaande wijken blijven liggen.

Verder wil de gemeente investeren in een gezonde leefomgeving met aandacht voor wijkeconomie, duurzame mobiliteit en een sterkere sociale samenhang in de verschillende wijken van A tot Z.

De Omgevingswet, een grote landelijke wetswijziging die in 2022 wordt ingevoerd, verplicht elke gemeente om een omgevingsvisie te maken. Begin december 2021 stelde de gemeenteraad de omgevingsvisie voor Rotterdam vast. De omgevingsvisie is een koersdocument voor de fysieke leefomgeving. Het beschrijft hoe de stad er in de toekomst uit gaat zien. Met de fysieke leefomgeving wordt alles bedoeld wat nodig is om hier te kunnen leven, wonen, werken, studeren en recreëren. Denk aan gebouwen, water, lucht, bodem, natuur, wegen en gebouwen.

De omgevingsvisie vertelt wat voor stad Rotterdam wil zijn op de lange termijn: sterk, veerkrachtig en toekomstbestendig.

Hoofdstuk 6 van de omgevingsvisie gaat over 3 Rotterdamse gebieden die speciaal worden uitgelicht in de omgevingsvisie, waarvan het gebied A tot Z er één is. De omgevingsvisie beschrijft de koers voor A tot Z en de gebiedskeuzes die gemaakt zijn of worden. Lees hier meer over op de pagina Omgevingsvisie.

Meer informatie

Hebt u vragen of opmerkingen over de omgevingsaanpak A tot Z? Mail uw vraag of opmerking dan naar het e-mailadres GebiedsuitwerkingAZ@rotterdam.nl.