Openbare verlichting
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 07-10-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/openbare-verlichting/
Ga naar de hoofdinhoud

Rotterdam heeft 110.000 lichtpunten waarvan 93.000 lantaarnpalen. En verder nog andere soorten, zoals spots. Gemeente Rotterdam beheert en onderhoudt deze openbare verlichting en werkt al jaren aan duurzame en energiezuinige verlichting.

We dimmen bijvoorbeeld verlichting op momenten dat er weinig verkeer is, zoals in de nacht en op steeds meer plekken wordt duurzame ledverlichting toegepast. In 2025 is alle openbare verlichting voorzien van ledverlichting. De witte, op afstand te controleren en te regelen, energiezuinige ledverlichting geeft een betere kleurherkenning op straat, waardoor de sociale veiligheid verbetert. Een kwart van alle lantaarnpalen is 40 jaar of ouder en aan vervanging toe. In 2030 moeten al deze lantaarnpalen vervangen zijn. Lees meer: 25.800 lantaarnpalen vervangen.

We willen dat in 2025 al de openbare verlichting duurzaam en zuinig is. Daarom gaan we met onze straatverlichting volledig over op led. Dit doen we in stappen, gebied voor gebied.

Lees hier meer over het vervangen van de straatverlichting in Rotterdam.

De grondspots bij de Laurenskerk zijn vervangen door nieuwe, zodat de kerk weer mooi uitgelicht wordt. De oude spots waren nodig aan vervanging toe. De Laurenskerk staat nu weer mooi in de schijnwerpers.

Besparing

Met het vervangen van de in totaal 27 grondspots is ook gekeken hoe te besparen op het energieverbruik. Er is hier gewerkt met de nieuwste versie led en dit levert een besparing aan energie op van 2.100 kWh (34%) per jaar ten opzichte van de oude spots.

Werkzaamheden

Met de werkzaamheden zijn de oude spots verwijderd en kwamen er nieuwe kabels. Vervolgens zijn er nieuwe grondpotten/armaturen van Cortenstaal in de straat of iets verhoogd het gras gemaakt. Dit zijn eigenlijk de lampenkappen waarin de nieuwe spots komen. Nadat dit klaar was, werden de nieuwe spots geplaatst. De lampen werden goed afgesteld en branden nu weer zoals het hoort en kunnen weer jaren mee

De originele armaturen op een oude zwrt-witfoto.

De ontwikkelingen in Vreewijk zijn in volle gang. Na het opknappen van de woningen door Havensteder gaat de gemeente in 2023 aan de slag met de buitenruimte. Er komt meer groen in de wijk en we brengen de komende jaren verbeteringen aan die in lijn zijn met het historische karakter van Vreewijk.

Dit historische karakter brengen we onder andere terug door de verlichting aan te passen. De armaturen, het gedeelte waar de lichtbron in zit, worden vernieuwd naar een ontwerp van de gemeente. Om te bepalen welke oude stijl gebruikt gaat worden voor de armaturen, zal er een testproject gestart worden.

Testproject Wolvepad

Er zijn twee versies lantaarnpalen; hoge en lage. Wij plaatsen zowel hoge als lage lantarenpalen aan het Wolvepad en voor het einde van het jaar ontvangen bewoners van de wijk van ons een brief waarin de voorkeur uitgesproken kan worden.  Dit voorbeeld wordt vervolgens overgenomen op andere plekken in Vreewijk.

Er worden lichtmasten van 4 meter hoog geplaatst, maar ook masten van 3,50 meter. Alle lantaarnpalen worden voorzien van ledverlichting. We kijken in de komende periode hoe het er in de straat uit ziet, wat de bewoners vinden en of deze armaturen licht-technisch goed werken.

Vervangen van verlichting in de oorspronkelijke stijl.

De toegangswegen naar de Maastunnel hebben nieuwe verlichting in de oorspronkelijke uitstraling. Automobilisten kunnen blijven rekenen op goed verlichtte rijbanen door de nieuwe ledverlichting in de kleur oranje, net zoals toen.

Op afstand aansturen

In totaal zijn 22 armaturen vervangen: tien op de rechter Maasoever tot het Droogleever Fortuynplein en twaalf op de linker Maasoever tot de Pleinweg. 'De kleur van de verlichting is hetzelfde als in de tunnel', zegt Charl de Hooge, beheerder Openbare Verlichting bij de gemeente. 'Door telemanagement kunnen we deze ledverlichting op afstand aansturen. Zo kunnen we de lampen dimmen of feller later branden, maar krijgen we ook tijdig een melding wanneer een van de lampen bijvoorbeeld kapot is.'

Monument

Zwart-wit archieffoto met de oude situatie van de afrit Maastunnel op de rechter Maasoever.

Het complex van de Maastunnel is een rijksmonument. Met de renovatie en restauratie van afgelopen jaren is alles zoveel mogelijk in oorspronkelijke staat teruggebracht. Dat geldt nu ook voor de straatverlichting. Er is eerst uitgezocht hoe de armaturen van de lantaarnpalen er vroeger uitzagen. Daarna is een bedrijf gevonden dat deze kon namaken.

Werkzaamheden

De armaturen en uithouders op de lantaarnpalen zijn vervangen.

De pagina's over Rotterdam in het boek

Steden kunnen licht op verschillende manieren gebruiken, wat leidt tot zeer verschillende lichtgevende landschappen of 'nachtlandschappen'. Hoe hebben verschillende steden over de hele wereld hun nachtlandschappen gecreëerd? De nieuwe publicatie 'Exploring City Nightscapes' bevat de verhalen van 12 steden: Amsterdam, Antwerpen, Bologna, City of London, Gent, Genève, Jyväskylä, Lyon, Rotterdam, Seoul, Shanghai en Straatsburg. Het is een uitgave van LUCI, het internationale netwerk van steden over stadsverlichting.

Op bladzijde 94 Rotterdam: een interview met senior-adviseur Openbare Ruimte Daisy van Eijck: 'de opdracht voor een masterplan voor verlichting gaf een nieuwe prioriteit aan de architectuur van de nacht'.

  • Alle klokken op perrons bij (snel)tram- en metrohaltes zijn van de RET. Storingen meldt u bij de RET
  • Alle grote grijze klokken met een reclameboodschap zijn van NPB Media. Storingen meldt u aan NPB Media
  • De overige klokken zijn bij de gemeente Rotterdam in beheer. Storingen meldt u via het meldingenformulier, rubriek ‘Straatmeubilair kapot’ en dan ‘Klokken/uurwerk’ of bel 14 010. Hier kunt u overigens storingen melden aan alle klokken in Rotterdam. De storing wordt dan doorgegeven aan de juiste organisatie.

Lichtplan

In het Lichtplan Rotterdam staat de aanpak voor de verlichting in de stad. Denk aan de kleur en de hoeveelheid verlichting en het reduceren van energie. De belangrijkste functie van openbare verlichting is het zorgen voor sociale veiligheid en verkeersveiligheid. Daarnaast zorgt het verlichten van bijzondere architectuur voor een aantrekkelijk Rotterdam in de nacht. Monumentale gebouwen, zoals het Witte Huis, het Wereldmuseum en Het Kasteel van Sparta Rotterdam worden mooi uitgelicht, evenals de Erasmusbrug, De Hef en de Willemsbrug. De bijzonder verlichte architectuur en iconen van de stad zijn opgenomen in de Lichtroutekaart Rotterdam waarmee u langs 44 nachtelijke ‘highlights’ kunt wandelen.

Voor professionals

Rotterdam deelt haar kennis en ervaring in het intergemeentelijk overleg Openbare Verlichting (IGOV) en de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) en is lid van LUCI (Lighting Urban Community International), een internationaal netwerk van steden en lichtprofessionals.

Veelgestelde vragen over openbare verlichting

De gemeente wil dat minimaal 98 procent van de lampen brandt. De afgelopen jaren behaalden we deze norm. Vier keer per jaar beoordeelt de gemeente of voldoende lampen branden tijdens een ronde langs alle lantaarnpalen.

Hoe vaak een lamp vervangen moet worden is afhankelijk van het type lamp. In Rotterdam branden 150 verschillende lampen. Ledlampen gaan naar verwachting rond de 15 jaar mee. Andere lampen vervangen we jaarlijks of elke 2,5 tot 4 jaar. Toch gaat er, voordat we de lamp gepland hadden te vervangen, wel eens een lamp kapot.

De gemeente Rotterdam beheert en onderhoudt de openbare verlichting in de stad en dus niet alle verlichting.

Er is een aantal soorten verlichting die van andere organisaties is:

  • Portiekverlichting in gebouwen/panden
    Deze verlichting wordt op hetzelfde signaal geschakeld als de openbare verlichting, maar het signaal is van Stedin en de lampen in het pand zijn van de pandeigenaar.
  • Aansluitkasten die aan gevels van gebouwen hangen en aan RET-masten
    Deze aansluitkasten (zogenaamde dru-kasten) zijn van Stedin. Storingen doorgeven via het landelijke storingsnummer van Stedin: 0800 - 90 09
  • Feestverlichting in de stad (met uitzondering van de feestverlichting op de Coolsingel)
    Feestverlichting in winkelstraten is meestal van de winkeliers(vereniging) en bij andere gebouwen of objecten van de eigenaar
  • Verlichting sportcomplexen
    Deze verlichting valt niet onder openbare verlichting, maar valt onder de verantwoordelijkheid van Sportbedrijf Rotterdam.

Voor een storing aan de lamp, armatuur en mast is de gemeente verantwoordelijk. We werken hard om storingen zo snel mogelijk te verhelpen. Meestal lost de onderhoudsaannemer van de gemeente de storingen binnen drie werkdagen op, maar dat lukt niet altijd; soms is onduidelijk wat de oorzaak is of is het materiaal niet op voorraad. Lukt het niet de storing snel te verhelpen dan zorgen we voor een tijdelijke oplossing, zodat de verlichting weer werkt. Tijdelijke verlichting krijgt een oranje armatuur, zodat we de verlichting gemakkelijk vinden als we de oorspronkelijke verlichting aan gaan brengen.

Storingen aan de elektriciteitskabel of het schakelrelais worden verholpen door Stedin. Dergelijke storingen zijn helaas meestal niet binnen drie werkdagen te verhelpen. Reden hiervoor is dat Stedin andere afnemers van de stroom, zoals particulieren, winkeliers en bedrijven, minimaal vijf dagen voor de werkzaamheden, schriftelijk moet informeren over een stroomonderbreking. Daarom hebben Gemeente en Stedin afgesproken dat storingen aan de kabel binnen vijf werkdagen worden opgepakt. Soms is een speciale meetwagen nodig om het elektriciteitsnet door te meten. Deze speciale meetwagen moet worden ingepland, waardoor een oplossing langer kan duren.

Lampen branden soms overdag om storingen te vinden en te verhelpen. Het aanzetten gebeurt op afstand en kan alleen per groep (soms meerdere straten) lantaarnpalen.

Ook wordt de verlichting regelmatig overdag aangezet als graafwerkzaamheden in de buurt zijn. Als dan een kabel kapot gaat, kan dat direct worden geconstateerd en gerepareerd, zodat de verlichting het 's avonds weer doet.

Soms blijft de verlichting overdag branden omdat het schakelrelais (apparaat dat het licht aan of uit moet doen) niet goed reageert op het signaal om de verlichting uit te doen.

Er zijn verschillende oorzaken voor het kapot gaan van straatverlichting. Een lamp of de elektronica in de armatuur kan bijvoorbeeld stuk gaan, waardoor het licht niet meer brandt. Maar er kan ook een kabelstoring zijn, waardoor meerdere lampen tegelijk uitvallen. In de regel wordt een kabelstoring, als de melding bij Stedin binnen is, binnen enkele dagen (in principe binnen vijf werkdagen) verholpen.

Soms denken we dat een storing is opgelost en valt de verlichting ’s avonds of een paar dagen later opnieuw uit. Dit komt vaak doordat de kabel onder de grond op verschillende plekken beschadigd is. Regen kan dan kortsluiting veroorzaken. Als eerste oplossing vervangen we de zekering en dan doet de verlichting het weer. Maar bij een beschadigde kabel ontstaat na een tijdje opnieuw kortsluiting. Opnieuw vervangen wij de zekering, en voilà: de verlichting doet het weer. Dit proces kan zich een tijdje blijven herhalen. Pas na een paar keer is duidelijk dat de kortsluiting door de beschadiging van de kabel komt. Dan moeten we de beschadiging opsporen en dat is erg lastig. Helaas duurt het hierdoor soms toch langer dan vijf werkdagen om de storing te verhelpen.

U kunt ons helpen deze herhaalde storingen sneller te vinden door elke keer dat de verlichting kapot gaat online een melding te maken of te bellen met 14 010 (tegen lokaal tarief).

  1. Een storing boven de grond (vaak een kapotte lamp) verhelpt de onderhoudsaannemer in de regel binnen drie werkdagen. Het oplossen van deze storing behoort tot de verantwoordelijkheid van gemeente Rotterdam.
  2. Een storing ondergronds is meestal een storing aan het ondergrondse elektriciteitsnetwerk waardoor vaak meerdere lampen niet werken. Na melding door de gemeente aan Stedin worden deze storingen in de regel (uitzonderingen daargelaten) binnen vijf werkdagen opgelost. Het oplossen van deze storingen behoort tot de verantwoordelijkheid van Stedin.
  3. Een herhaalstoring is een storing waarbij met regelmaat de verlichting het niet doet. De oorzaak is niet duidelijk en de oorzaak is moeilijk te vinden. Stedin is afhankelijk van meldingen van burgers, die zij ontvangen van de gemeente. Een herhaalstoring kan leiden tot het vervangen van een stuk kabel. Het oplossen van deze storing duurt daardoor langer.

Ledverlichting gaat langer mee, waardoor het minder vaak nodig is lampen te vervangen. Dit leidt tot minder overlast van bijvoorbeeld een hoogwerker. Daarnaast besparen we met led ongeveer 350.000 kilowattuur per jaar. Hiermee dragen we bij aan de energiebesparing van gemeente Rotterdam (minder energieverbruik en uitstoot van CO2 ). Het witte, helderdere licht van ledverlichting geeft een betere kleur- en gezichtsherkenning op straat, waardoor de sociale veiligheid verbetert.

De straten worden volgens de landelijke norm verlicht. In tegenstelling tot de oude lampen geven ledlampen minder spreiding (ook wel strooilicht genoemd) buiten de plek waar je wilt verlichten, waardoor het donkerder lijkt. Met ledverlichting kunnen we gericht verlichten, dus daar waar het nodig is. Dit is beter voor de flora en fauna, maar ook zorgt led voor minder lichtvervuiling.

Meer informatie

U kunt kapotte straatverlichting online melden, via telefoonnummer 14 010, of met de MeldR-app.