Leestijd: 5 min

Rotterdam Optoppen

Rotterdam heeft 18,5 km² aan platte daken, meer dan 2.500 voetbalvelden. De gemeente onderzocht wat er allemaal kan op die daken: meer groen, energie opwekken, water opslaan. En nieuwe woningen bouwen. Dat laatste heet optoppen. Op deze pagina leest u wat optoppen is en wat de gemeente doet.

Optoppen betekent: een of meer extra verdiepingen bouwen boven op een bestaand gebouw. Daardoor komen er nieuwe woningen bij. Het is duurzaam, want de bestaande gebouwen blijven staan. En de ruimte in de stad wordt beter gebruikt. Met prefab onderdelen kunnen de extra verdiepingen snel en makkelijk worden gebouwd.

Accepteer de cookies om deze inhoud te kunnen zien

Waarom optoppen belangrijk is

In Rotterdam is een groot tekort aan woningen. Op de grond is weinig plek om er woningen bij te bouwen. Op de daken is wel ruimte, daar kunnen nog veel woningen bovenop. Optoppen is dus een van de manieren om het woningtekort aan te pakken.

Waarom optoppen nu nog lastig is

Optoppen is nu vaak ingewikkeld. Van idee tot en met bouwen duurt erg lang. Dit heeft onder andere te maken met de procedures bij de gemeente. En met alles waar je rekening mee moet houden. Zoals parkeernormen, regels over bouwkwaliteit, besluitvorming binnen Verenigingen van Eigenaren (VvE's )en regels over grondwaarde.

Kader optoppen

Het Kader Optoppen is op 17 juni 2026 door het College vastgesteld. In dit kader worden de regels, uitgangspunten en verwachtingen voor een duidelijke groep optopinitiatieven beter vastgelegd. Hierdoor wordt het proces voor initiatiefnemers transparanter en voorspelbaarder. Lees de digitale versie van het Kader Optoppen. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

De gemeente heeft een handleiding optoppen gemaakt van idee tot en met het bouwen voor initiatiefnemers. Vraag een exemplaar op via de mail: optoppenSO@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Wat de gemeente doet om optoppen makkelijker te maken

Er zijn 6 onderdelen:

De gemeente wil duidelijk maken op welke plekken optoppen wel of niet kan.
De gemeente wil regels die optoppen moeilijk maken zoveel mogelijk weghalen of verbeteren.
De gemeente werkt samen met het Rijk en de provincie Zuid-Holland aan landelijke regels.
De gemeente werkt samen met corporaties en bouwers om meer optopprojecten uit te voeren. En dus meer woningen te bouwen.
De gemeente ondersteunt VvE's en particulieren huiseigenaren die willen optoppen. Dat doet ze samen met VVE-010.
De gemeente maakt een handleiding optoppen van idee tot en met het bouwen voor initiatiefnemers, die later in 2026 verschijnt.

Voorbeelden van optoppen in Rotterdam

Voorbeelden van optopprojecten zijn:

De Klapwiek - 44 nieuwe seniorenwoningen op een bestaand woongebouw van woningcorporatie SOR.
Karel Doorman - lichte woningen op een monumentaal gebouw.
De Katshoek – 26 nieuwe optopwoningen binnen de transformatie van een oud kantoorgebouw (totaal 245 woningen) door architectenbureau De Zwarte Hond, ontwikkelaar DubbelLL en Xior Student Housing.
The West Blake – Optoppen samen met transformatie: het ombouwen van een voormalig bankgebouw naar woonappartementen.

Wat er al veranderd is

De minimale woninggrootte is verlaagd van 84 m² naar 50 m², met uitzondering van NPRZ, waardoor optoppen op meer gebouwen mogelijk is.
Voor betaalbare woningen is de vergoeding aan de gemeente afgeschaft, wat projecten financieel aantrekkelijker maakt.
Het parkeerbeleid is versoepeld: voor een optopproject kan de gemeente afwijken van de parkeernorm. Die norm bepaalt hoeveel fiets- en autoparkeerplaatsen nodig zijn bij nieuwe bouwprojecten. Deze norm zorgt ervoor dat er genoeg parkeerplaatsen zijn en dat overlast voor de buurt wordt voorkomen.
Er is een provinciale subsidie: corporaties kunnen via De Vliegende Brigade. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. subsidie aanvragen voor optopwoningen.
Er is een gemeentelijke subsidie: corporaties kunnen bij gemeente Rotterdam subsidie aanvragen als ze duurzame optopprojecten willen uitvoeren.
De gemeente is gestart met leer-werktafels om actief samen te werken met corporaties, ontwerpers en bouwen om te zorgen dat er meer optopwoningen worden gebouwd.
Er is een QuickScan voor grondwaardes: hiermee kan een bouwer toetsen wat / of er moet worden bijbetaald als er optopwoningen worden gebouwd. De QuickScan kan opgevraagd worden via optoppenSO@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Er is een initiatievenloket, VvE's kunnen bij VvE-010. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. terecht met vragen over optoppen.
Welstandsregels voor optoppen staan nu duidelijk in de nieuwe welstandsnotitie. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Optoppen heeft een plek gekregen in de omgevingsvisie, wat zorgt voor snellere vergunningsprocedures.
Een optopregisseur en een optopteam werken actief aan het weghalen van belemmeringen in het bouwproces en de regels.

Wat de gemeente nog meer gaat doen

Samen met VVE-010 en provincie Zuid-Holland helpt de gemeente VvE's die willen optoppen, de eerste proef startte 1 januari 2026. Er lopen nu een aantal pilots.
De gemeente gaat actief samenwerken met corporaties, ontwerpers en bouwers om te zorgen dat er meer optop-woningen worden gebouwd.
De gemeente ontwikkelt een programma voor VvE's.
De gemeente werkt samen met het Rijk om de landelijke regels waar nodig aan te passen.

Samenwerking met Provincie Zuid-Holland en Rijk

De provincie Zuid-Holland ondersteunt gemeente Rotterdam en andere gemeentes in Zuid-Holland met subsidie, onderzoek en een regionaal netwerk om optoppen te stimuleren.
Rotterdam loopt voorop in het landelijk netwerk. De gemeente werkt samen met het Rijk om de bestaande woningvoorraad beter te gebruiken. Dat gaat onder meer over het aanpassen van landelijke regels voor VvE's, het Bouwbesluit en financiële ondersteuning.

Samenwerking met VVE-010 en particuliere eigenaren

De meeste platte daken zijn niet van de gemeente: ze zijn van corporaties, VvE's, particulieren of ontwikkelaars. Daarom is het belangrijk dat de gemeente hen zoveel mogelijk helpt. De gemeente ondersteunt deze dakeigenaren bij het proces, de regels en met advies. VVE-010 krijgt opdracht om VvE's te helpen van haalbaarheidscheck tot realisatie, de proef startte 1 januari 2026.

Kijk voor meer informatie op pagina Optoppen. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. van Stichting VVE-010.

Ontwikkelen

We werken als gemeente Rotterdam op verschillende manieren aan het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Tijdens de Rotterdam Architectuur Maand delen we daarom graag inzichten, instrumenten en voorbeelden om samen met partners deze opgave verder te brengen. Hoe kunnen we de bestaande gebouwen in Rotterdam slimmer en beter gebruiken, zodat er meer woonruimte ontstaat? Tijdens deze tentoonstelling delen de gemeente Rotterdam, Platform Woonopgave en Vereniging Deltametropool de resultaten van hun onderzoek ‘Atlas van mogelijkheden’ naar de kansen voor het beter benutten van de bestaande woningvoorraad.

Meer informatie

Wilt u optoppen of hebt u een vraag? Ga naar de pagina Initiatief indienen en kies 'optoppen'.

Wilt u de handleiding Optoppen ontvangen of wilt u contact met de optopregisseur, mail dan naar optoppenSO@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..