Meldcode

Stap 1: Breng signalen in kaart

Leg duidelijk vast welke signalen u ziet. Beschrijf alleen feiten: wat ziet u, hoort u of merkt u op? Schrijf ook op wat uw ideeën of vermoedens zijn, maar geef hierbij aan dat het om een vermoeden gaat. Vul dit later aan als deze vermoedens kloppen of juist niet. Als informatie van anderen komt, vermeld dan altijd de bron.

Het vastleggen van de signalen doet u met behulp van de Signalenkaart . Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. van Kadera. Hierop vindt u signalen van alle vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor professionals die werken in Rotterdam-Rijnmond is een A5-ringbandboekje met signalen te bestellen. U kunt deze gratis aanvragen via werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

• Doe de kindcheck: De kindcheck is onderdeel van deze stap. Bij contact met volwassen cliënten kijk je of er kinderen in het gezin zijn en of zij veilig zijn. Dit is belangrijk bij cliënten met bijvoorbeeld ernstige psychische problemen, een verslaving of een partner die geweld gebruikt. De kindcheck helpt u om signalen bij ouders te herkennen en vergroot de kans om kindermishandeling op tijd te zien. Meer informatie over de kindcheck en een handleiding vindt u op augeo.nl/kindcheck. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
• Zet een signaal in SISA: Heeft u het vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling waarbij kinderen of jongeren tot 23 jaar betrokken zijn, als dader of slachtoffer? Dan moet u een SISA-signaal afgeven.
  SISA is een computersysteem voor professionals in de regio Rotterdam. Als professional geeft u hierin aan dat u betrokken bent bij een kind of jongere. Zo kunnen professionals samenwerken en goede hulp bieden. Meer informatie over SISA vindt u op de webpagina SamenwerkingsInstrument Sluitende Aanpak - SISA. Gaat het om huiselijk geweld of kindermishandeling door een beroepskracht? Meld dit dan bij de leidinggevende of directie, volgens de regels van de organisatie. Dit stappenplan geldt dan niet.

Stap 2: Overleg met een collega of Veilig Thuis

Overleg met een collega of binnen het interne overleg van uw organisatie. Komt u er niet uit? Vraag dan advies aan Veilig Thuis. Experts van Veilig Thuis kunnen met anonieme gegevens:

• Informatie geven over signalen
• Helpen bij uw aanpak
• Helpen bij gesprekken die u met de ouders of cliënt wilt voeren.

Bel met Veilig Thuis via telefoonnummer 0800 20 00.

Stap 3: Ga in gesprek

Ga eerst in gesprek met de cliënt en/of de ouders en bespreek uw zorgen. Openheid is belangrijk. Sla deze stap alleen over als u bang bent voor de veiligheid van de cliënt, het kind of die van uzelf. Of als het gesprek ervoor kan zorgen dat het contact stopt.

Stap 4: Weging geweld

Bekijk alle informatie: de signalen, het advies en het gesprek. Beoordeel:

• of er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling
• hoe ernstig het is
• of er sprake is van acute of structurele onveiligheid

Gebruik hierbij het afwegingskader van uw eigen beroepsgroep. Benieuwd naar het afwegingskader dat voor uw beroep geldt? Ga naar de pagina Toolkit meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling (Rijksoverheid.nl). Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Stap 5: Melden en hulpverlening

Met behulp van het afwegingskader kunt u zien of u een melding moet doen bij Veilig Thuis. U doet een melding bij Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond via 0800 2000. 
Bespreek de melding vooraf met de cliënt of ouders. Blijf bij de feiten en geef het aan als informatie (ook) van anderen komt. 
Kijk eventueel samen met Veilig Thuis of hulp nodig is. Of als er al hulp is, of dat door kan blijven gaan. Dat kan als:

• Uzelf of anderen passende hulp kunnen bieden of regelen
• Betrokkenen meewerken aan de hulp die gegeven wordt
• De hulp zorgt voor blijvende veiligheid

SISA staat voor Signaleren en Samenwerken. Het is een computersysteem dat professionals in onze regio helpt om beter samen te werken rondom kinderen en jongeren. U kunt hierin aangeven dat u betrokken bent bij een kind of jongere van 0 tot 23 jaar. Zo kunnen professionals samen afstemmen en zorgen voor de best mogelijke ondersteuning.

In SISA staat geen inhoudelijke informatie en geen dossier. U geeft alleen aan dát u betrokken bent, niet waarom. SISA laat zien of er meerdere professionals tegelijk betrokken zijn bij hetzelfde kind, jongere of gezin. Als dat zo is, ontstaat er een match. Alle betrokken professionals krijgen dan een e-mail, zodat zij contact met elkaar kunnen opnemen.

SISA zorgt ervoor dat organisaties die met kinderen en jongeren werken goed samenwerken. Denk aan scholen, zorgorganisaties en gemeentelijke diensten. Door op tijd te signaleren en samen te werken, kan worden voorkomen dat problemen erger worden.

Het belang van signaleren

Het is belangrijk dat zoveel mogelijk verschillende professionals en partners gebruikmaken van SISA. Zo weten betrokkenen van elkaar wie er in een gezin werkt. Dit voorkomt dat iedereen los van elkaar werkt. 
Voor advies en vragen over SISA kunt u contact opnemen via infosisa@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.. Of kijk op de pagina SamenwerkingsInstrument Sluitende Aanpak - SISA.

Het Servicepunt meldcode helpt bij het werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Het servicepunt is er vooral voor aandachtsfunctionarissen, studenten/stagiaires en vrijwilligers, maar iedere professional kan het servicepunt benaderen met vragen of om producten te bestellen.

Producten en bijeenkomsten

Bij het servicepunt kunt u ook materialen bestellen, zoals een stappenkaartje van de meldcode. Professionals die in onderstaande gemeenten werkzaam zijn, kunnen de materialen gratis aanvragen. Kijk voor de materialen bij 'Documentatie meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling'.

Daarnaast organiseert het servicepunt netwerk- en themabijeenkomsten. Wilt u hiervan op de hoogte blijven of wilt u materialen bestellen, mail ons dan via werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Het servicepunt werkt in de gemeenten: 

• Barendrecht
• Albrandswaard
• Ridderkerk
• Capelle aan den IJssel
• Krimpen aan den IJssel
• Lansingerland
• Rotterdam

Contact

Heeft u vragen of wilt u advies? Mail dan naar werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Er zijn verschillende organisaties die trainingen geven over huiselijk geweld, kindermishandeling en de meldcode. Het Servicepunt Meldcode kan u hierover adviseren en u hiervoor aanmelden. 

Harten3

Heeft u als aangesloten organisatie in de regio Rotterdam 1 of meer gecertificeerde aandachtsfunctionarissen? Dan kunt u tegen gereduceerd tarief gebruikmaken van verdiepingstrainingen en intervisie over de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Kijk op Harten3. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. voor de verdiepingstraining Zorgvuldig handelen & Gespreksvoering en intervisie. De training is SKJ geaccrediteerd.

Voor algemene trainingen meldcode

U kunt bijvoorbeeld terecht bij:

• Augeo Foundation. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.:
  • Biedt trainingen
  • Voor online informatie over de meldcode
• LVAK. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. (de Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling):
  • Opleidingen tot gecertificeerd aandachtsfunctionaris (SKJ geaccrediteerd)
• SKJ. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. (Kwaliteitsregister Jeugd):
  • In het scholingsaanbod vindt u verschillende trainingen over het werken met de meldcode.

Voor werknemers van de gemeente Rotterdam

Via leerportaal Sofie zijn er modules te volgen over huiselijk geweld, kindermishandeling en de meldcode.

Om goed met de meldcode te werken, moet deze onderdeel zijn van het beleid van uw organisatie. Zo kunnen medewerkers de meldcode gebruiken in hun dagelijks werk. U kunt hiervoor een checklist opvragen via werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Wat is nodig voor de invoering?

Voor een goede invoering van de meldcode is het belangrijk om:

• een procesverantwoordelijke aan te wijzen
• een beleidsplan op te stellen
• duidelijke afspraken te maken over samenwerking en het delen van informatie
• vast te leggen hoe de meldcode binnen de organisatie wordt toegepast
• een aandachtfunctionaris aan te stellen en op te leiden.

De aandachtsfunctionaris zorgt ervoor dat de meldcode goed wordt ingevoerd, zowel in het beleid als in de praktijk. De directie of het management is samen met de aandachtsfunctionaris verantwoordelijk voor goede interne communicatie. Zij informeren medewerkers en zorgen dat zij betrokken zijn bij het werken met de meldcode.
Op de website van de Rijksoverheid vindt u tools voor het implementeren van de meldcode.

Zorg dat uw organisatie werkt met een getrainde en gecertificeerde aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en kindermishandeling. Zo weet u zeker dat de meldcode goed wordt toegepast. Voor grotere organisaties is het verstandig om meerdere aandachtfunctionarissen aan te stellen.

Wat doet een aandachtsfunctionaris?

• Zorgt voor duidelijke interne afspraken bij vermoedens van huiselijk geweld
• Heeft kennis van de meldcode en SISA
• Helpt bij het invoeren en borgen van de meldcode in de organisatie
• Adviseert collega’s op een zorgvuldige manier
• Legt en onderhoudt contact met andere organisaties in de keten en maakt samenwerkingsafspraken.
• Is toegankelijk en goed bereikbaar voor medewerkers.
• Werkt samen met de directie om knelpunten op te lossen.

De rol van aandachtsfunctionaris vraagt dus om specifieke kennis en vaardigheden. Er zijn verschillende organisaties die een driedaagse training tot gecertificeerd aandachtsfunctionaris aanbieden. Bekijk hiervoor het onderdeel 'Trainingen over de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling'.

Heeft uw organisatie de meldcode goed opgenomen in het beleid én in de dagelijkse praktijk? Dan kunt u een keurmerk aanvragen bij de LVAK (Landelijke Vakgroep Aandachtsfunctionarissen Kindermishandeling).

De aandachtsfunctionaris van uw organisatie kan lid worden van de LVAK. Hij of zij kan het meldcodeprotocol van uw organisatie laten toetsen door een groep deskundigen, waaronder twee onafhankelijke juristen. Wordt het protocol goedgekeurd? Dan ontvangt uw organisatie het keurmerk. Meer informatie vindt u op LVAK.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling zo vroeg mogelijk worden geholpen. Organisaties en professionals die dagelijks contact hebben met mensen spelen hierin een grote rol. Niet alle organisaties zijn wettelijk verplicht om met de meldcode te werken. Daarom heeft de gemeente Rotterdam de meldcode opgenomen als voorwaarde voor subsidie. De meldcode is verplicht bij gesubsidieerde activiteiten op het terrein van welzijn, zorg, onderwijs en veiligheid. 

Krijgt uw organisatie subsidie voor activiteiten op het gebied van welzijn, zorg, onderwijs of veiligheid? Dan is het gebruik van de meldcode verplicht. Lees meer over deze voorwaarde op Nadere regels subsidie meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling | Lokale wet- en regelgeving. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Op de website van de Rijksoverheid. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. vindt u veel informatie, documenten en downloads over de meldcode.

Het servicepunt meldcode van de gemeente Rotterdam heeft ook middelen die u kunt gebruiken om de meldcode onder de aandacht te brengen bij uw medewerkers, collega’s of cliënten:

• Signaleringskaart (ringband A5): Dit boekje   is een zeer uitgebreid hulpmiddel bij het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling.
• 5-stappenkaartje: Een overzichtelijk kaartje met daarop de stappen van de meldcode.

Deze middelen kunt u bestellen bij het servicepunt door te mailen naar werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Huiselijk geweld en kindermishandeling is niet altijd zichtbaar. Slachtoffers praten er niet makkelijk over. Ook in Rotterdam hebben veel mensen dagelijks te maken met geweld.
Professionals, ook in uw organisatie, signaleren en grijpen regelmatig in. Toch missen we soms belangrijke signalen. Of we weten niet goed waar we passende hulp kunnen vinden.

Hulpmiddel

De gemeente Rotterdam wil het gebruik van de meldcode blijven verbeteren. Elke gemeente heeft hierin een wettelijke taak. Daarom is de monitor meldcode ontwikkeld. Dit is een hulpmiddel voor uw organisatie om bij te houden hoe vaak de meldcode wordt gebruikt. 

De monitor:

• geeft inzicht in het aantal cliënten waarbij geweld speelt;
• helpt u deze cijfers te delen met inspecties;
• laat de gemeente zien hoe vaak de meldcode wordt ingezet;
• maakt duidelijk hoe vaak dit leidt tot een melding bij Veilig Thuis en/of het inzetten van hulp.

Doe mee

Wilt u meedoen met de monitor meldcode? Vraag dit aan bij het Servicepunt Meldcode via werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.. U ontvangt dan elk half jaar een verzoek om uw cijfers in te sturen.

Voor docenten en leerkrachten hebben we een speciale pagina met informatie over de meldcode: Meldcode op school.

De meldcode is een stappenplan voor professionals. Hierin staat wat iemand moet doen bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Professionals zijn wettelijk verplicht om met de meldcode te werken. Vrijwilligers zijn dit niet. Toch zien zij ook vaak signalen, maar weten niet altijd wat ze met deze signalen moeten doen. Als vrijwilligers signalen vroeg herkennen en de betrokkenen staan open voor hulp, dan is de kans groter dat het geweld stopt.

Contactpersoon vrijwilligersorganisatie

De gemeente Rotterdam heeft een protocol ontwikkeld voor vrijwilligersorganisaties: 'omgaan met de meldcode voor vrijwilligersorganisaties'. Vrijwilligers kunnen hun zorgen in drie stappen bespreken met een contactpersoon binnen hun organisatie. De contactpersoon is bijvoorbeeld een bestuurslid of coördinator. Hij of zij krijgt training en weet waar hulp of advies te vinden is.

De stappen voor de vrijwilligers zijn:

1. Signalen in kaart brengen 
   De vrijwilliger merkt dat er iets niet klopt of heeft een ‘niet-pluisgevoel’.
2. Overleg en advies vragen
   De vrijwilliger bespreekt de zorgen met de contactpersoon van de vrijwilligersorganisatie. De contactpersoon vraagt bij voorkeur advies aan Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond via 0800 - 2000.
3. Gesprek met betrokkene
   De contactpersoon maakt een zorgvuldige afweging of hij/zij zelf in gesprek gaat over de signalen met de betrokken persoon. Of dat iemand anders uit het netwerk van professionele hulpverleners wordt ingeschakeld. De contactpersoon kan ook altijd contact opnemen met de deskundigen huiselijk geweld van het wijkteam.

Training voor contactpersonen

Samen met Wouwtrainingen en Vrijwilligerswerk Rotterdam is er een training ontwikkeld voor contactpersonen van vrijwilligersorganisaties. Meer informatie? Mail naar werkenmetdemeldcode@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Ongeveer 70% van de slachtoffers van huiselijk geweld heeft een betaalde baan. Huiselijk geweld kost werkgevers jaarlijks zo’n 136 miljoen euro aan verzuim. Gemeente Rotterdam en Augeo Foundation hebben daarom samen met een aantal bedrijven een e-learning en toolkit ontwikkeld voor HR-managers, leidinggevenden, casemanagers en verzuimregisseurs arbodiensten. Lees meer over signaleren van huiselijk geweld bij werknemers en het aanbod van de gemeente Rotterdam op de pagina Veilig op het werk.