Architect aan Zet
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 07-10-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/architect-aan-zet/
Ga naar de hoofdinhoud

Architect aan Zet (AAZ) is een manier om het vergunningsvrij bouwen en verbouwen in Rotterdam mogelijk te maken. Het doel is om bouwinitiatieven sneller te realiseren.

Het aanvragen van een vergunning is niet meer nodig als een gekwalificeerde architect wordt ingeschakeld. Architect aan Zet is gestart op 1 september 2020.

Nieuws

De jury gaf met het uitroepen van winnende project Malieklos in Hillesluis een krachtig signaal af door sociale woningbouw te verkiezen boven publiekswinnaar het Collectiegebouw. De jury wijst op het belang van nu goede, betaalbare huisvesting, stelt dat nu alle ontwerpkracht nodig is om de wooncrisis en de klimaatcrisis aan te pakken. Bekijk het filmpje waar architect Richelle de Jong een toelichting en rondleiding geeft.

Dit artikel verscheen eerder op Cobouw.nl en is met toestemming overgenomen. Bron: Edo Beerda Cobouw.nl.

Eerste vergunningvrije woning: sneller bouwen, betere kwaliteit

Guus Enning, projectleider gemeente Rotterdam (links), Nico van den Berg, architect Buro Nico (midden) en Lex Bruns, kwaliteitsborger (rechts) voor een nieuwbouwwoning.

In Rotterdam kun je een huis bouwen zonder een omgevingsvergunning. De architect waakt er bij de proef 'Architect aan Zet' voor dat het bouwwerk aan alle eisen voldoet. Dat gaat sneller en zorgt voor hogere kwaliteit. Voor de aannemer was het even wennen aan dit opstapje naar de Wet Kwaliteitsborging (WKB).

Nederlands eerste vergunningvrije woning is meteen een hele forse. Ruim driehonderd vierkante meter groot, gemetseld uit opvallende zwarte baksteen en raampartijen die zelfs om de hoeken doorlopen. 'De opdrachtgever dacht eerst aan een traditionele notariswoning, maar dat voldeed niet aan de Welstandsuitgangspunten van de gemeente', vertelt architect Nico van den Berg van Buro Nico, terwijl hij tevreden het resultaat bekijkt.
'Ik mocht kneden om tot meer plasticiteit te komen en de dodelijke symmetrie van de notariswoning om zeep te helpen. De aannemer was soms niet zo enthousiast over mijn bemoeienis, de opdrachtgever gelukkig wel.'

Architect aan Zet

Van den Berg is een van de zeventig architecten die in Rotterdam meedoen aan de proef 'Architect aan Zet'. De Maasstad wil vaart zetten achter haar bouwproductie, maar ziet veel tijd verloren gaan aan onder meer het vergunningenproces. Daarom schrapt ze de vergunningplicht voor woningen die onder het proefproject vallen, mits een gekwalificeerde architect wordt ingeschakeld.
'Gekwalificeerd' betekent in dit geval dat de architect vijf jaar praktijkervaring heeft, ingeschreven is in het Architectenregister en de tweedaagse opleiding heeft gevolgd die de gemeente samen met de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus heeft opgezet om lacunes bij te spijkeren. Vooral op het gebied van brandveiligheid en bestemmingsplanprocedures bleek niet alles helder op het netvlies te staan.
De architect en de kwaliteitsborger krijgen de volledige verantwoordelijkheid voor de kwaliteit. De architect kan al vroeg beginnen met informeren van omwonenden. Wekenlang wachten op de omgevingsvergunning en bezwaartermijn is er niet meer bij. Dat is ook handig voor de aannemer, want die kan de bouw eerder inplannen.

Weinig risico

Het gaat bij de proef om kleine projecten met weinig risico: maximaal twee onder één kap en driehoog. Dat ontlast Bouw & Woningtoezicht, vertelt projectleider Guus Enning van de gemeente Rotterdam.
'Wij kampen met tekort aan personeel en richten ons daarom vooral op risicoprojecten. Controle op risico-arme projecten laten we liever over aan de kwaliteitsborger en de architect, die als aanspreekpunt voor de gemeente optreedt. Hij meldt het project bij de gemeente, een omgevingsvergunning is niet nodig.'

Kwaliteitsborger

Voor de woning in de wijk Park16hoven betekende het dat Van den Berg vanaf de eerste tekeningen betrokken was bij het bouwproces. Hij ontwierp het huis samen met de particuliere opdrachtgever en werkte met de aannemer en diens constructeur alle technische details uit. Daarnaast toetste hij vooraf, maar ook tijdens de bouw of alles voldeed aan het bestemmingsplan, Welstandseisen en het Bouwbesluit.
De kosten voor de opdrachtgever zouden niet hoger moeten uitvallen dan in de oude situatie. Hij betaalt weliswaar de architect en de kwaliteitsborger, maar de bedoeling is dat die kosten worden goedgemaakt door het wegvallen van de leges, minder faalkosten en de snellere bouwtijd
Gemeentelijke bouwinspecteurs komen niet meer kijken op de bouwplaats, tenzij ze dat tóch voor alle zekerheid willen. Normaal gesproken is doen ze alleen een 'reality check' bij oplevering. De architect zorgt met een kwaliteitsborger voor een risicoanalyse en een ruimtelijk en bouwtechnisch borgingsplan.
Bovendien gaat de architect geregeld langs op de bouwplaats. Dus is er ook een onafhankelijke controle of bijvoorbeeld de wapening in orde is, voordat het beton de kist in gaat. Enning: 'De bouwinspecteur beoordeelt met de reality check of de architect en de kwaliteitsborger hun werk goed gedaan hebben en of het huis aan de geldende bouwregelgeving voldoet.'

Drie maanden tijdwinst

De innovatieve systematiek leidde bij de woning op Park16hoven tot een klinkend resultaat: drie maanden tijdwinst. Maar ook tot de nodige ergernis bij de aannemer. Hoe dat komt? Van den Berg nam zijn controlerende taak serieus. Toen de bouwer bijvoorbeeld de watervoorziening en de vloerverwarming te dicht bij elkaar plaatste, keurde hij het af, ook al hield de aannemer vol dat hij daar 'bij andere projecten nog nooit een opmerking over had gehad'. Van den Berg: 'Het is volgens het Bouwbesluit verboden wegens risico op legionella, dus dat gaat niet door.'
Ook keurde hij de dakpannen af die in tegelverband werden gelegd ('we hadden kruisverband afgesproken') en het voegwerk van de zwarte gevelsteen. Vooral dat laatste had nare consequenties, want toen het voegwerk eindelijk was hersteld, was vocht doorgeslagen in het achterliggende stucwerk. De aannemer moest dat ook vervangen.
Betekent Architect aan Zet - en straks de Wkb - voor bouwers alleen maar meer werk? Zeker niet, denkt Van den Berg. 'De systematiek maakt van de architect weer de regisseur op de bouwplaats en daarvan profiteert iedereen: de gemeente is van veel controle- en vergunningwerk af en opdrachtgevers hebben een professional aan hun zijde die zorgt dat alles goed komt. Uiteindelijk zullen aannemers ook blij zijn met aanwijzingen voor verbeteringen: iedere bouwer wil toch kwaliteit leveren?'
Groningen neemt de 'Architect aan Zet'-systematiek over en gaat in buitengebieden een serie proefprojecten opzetten. De gemeente hoopt daarmee de bouwstroom in aardbevingsgebied te versnellen.

Architect aan Zet

De proef Architect aan Zet startte op 1 september 2020 en loopt tot 1 september 2025. Bouwprojecten die in aanmerking komen zijn één of twee ééngezinswoningen - zowel nieuwbouw als renovatie - tot 10 meter hoog, aanbouwen, dakopbouwen en tuinhuizen. Voorwaarde is dat ze binnen het bestemmingsplan passen.
Rotterdam voerde tussen 2015 en 2018 al een reeks pilotprojecten uit ter voorbereiding op deze proef. De positieve resultaten waren reden om de omgevingsvergunning volledig te schrappen.
Vanaf de inwerkingtreding van de Wkb mogen alleen nog Wkb-gecertificeerde kwaliteitsborgers een bouwtechnische toets doen. Dat geldt ook voor Architect aan Zet.

Dakopbouw op eengezinswoning in Schiebroek

De komst van een baby zorgde in een woning in Schiebroek voor herindeling van de kamers. Er bleek een ruimte tekort.

De bewoners wonen er naar hun zin en willen er ook voor langere tijd blijven wonen. Daarom besloten zij tot een verbouwing. Een dakopbouw bleek voor hen de beste en meest haalbare optie.

Snelheid van bouwen was nodig. Aangezien hun straat in de ‘groene zone’ (ArcGIS) van Architect aan zet ligt, was het mogelijk te bouwen via Architect aan zet.

Dat betekent dat er sneller gebouwd kan worden omdat een omgevingsvergunning niet nodig is en omdat bouwleges niet verschuldigd zijn. Wel moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo dient een gekwalificeerde architect ingeschakeld te worden die de bewoners begeleid en ontzorgt bij het bouwproces.

Ontwerp

De bewoners bespraken hun plan met gekwalificeerd Architect aan Zet architect Lex van Deudekom (LEX-Architecten). Samen kwamen ze tot een ontwerp waarmee de woning wordt vergroot van 150 naar 200 vierkante meter.

Naast een gekwalificeerd architect, moet bij deze procedure ook een onafhankelijk kwaliteitsborger meekijken. Bij de dakopbouw in Schiebroek was Architect aan Zet-architect Gerard Rijnsdorp bereid om de rol van ruimtelijk- en bouwtechnisch kwaliteitsborger te vervullen.

'Reality check'

De gemeente blijft op afstand maar doet na de oplevering wel een zogenaamde. 'reality check'. De bouwinspecteur van de gemeente beoordeelt dan of de architect en de kwaliteitsborger hun werk goed gedaan hebben en of het huis aan de geldende bouwregelgeving voldoet.

De reality check betreft zowel een check op de ingediende stukken voor het 'dossier bevoegd gezag' als een controle van het gerealiseerde bouwwerk door de buiteninspecteur van de gemeente. Bij deze dakopbouw is de reality check naar behoren en tevredenheid verlopen en konden de bewoners eind maart het bouwtraject afsluiten en zich gaan voorbereiden op de komst van de baby.

De bouwinspecteur van gemeente Rotterdam, de architect en de opdrachtgever op het dakterras.

In Nesselande is de eerste reality check gedaan voor een dakterras. Het terras is ontworpen door architect Daniël de Witte van bureau Ilinq. Daniël is sinds november 2020 gecertificeerd Architect aan Zet. Met een realitycheck beoordeelt de bouwinspecteur van de gemeente of het bouwwerk aan de geldende regelgeving voldoet. Dat was in orde voor dit project.

Op de foto: de bouwinspecteur van gemeente Rotterdam, de architect en de opdrachtgever op het dakterras.

'In september 2020 hoorde ik in de media over de lancering van het initiatief Architect aan Zet in Rotterdam. De snelheid en kwaliteit van bouwen die je daarmee kon realiseren, sprak mij aan. Ik vond een gekwalificeerde architect via de website van de gemeente. Met hem heb ik mijn plannen besproken. 7 juli kwam wethouder Kurvers op bezoek: toen zat het dak er al op!'

Wethouder Kurvers bezocht op 7 juli 2021 het eerste gerealiseerde project Architect aan Zet. Het is een woonhuis in Park Zestienhoven. Op de foto ziet u van links naar rechts: projectleider gemeente Rotterdam Guus Enning, wethouder Kurvers, gekwalificeerd architect AAZ Nico van den Berg van Buro Nico, gekwalificeerd architect AAZ Lex Bruns en voor dit project de onafhankelijk bouwtechnisch en ruimtelijk kwaliteitsborger, architectmedewerker Salima Benaissa van de gemeente Rotterdam.

Bij Architect aan Zet moet een onafhankelijk bouwtechnisch en ruimtelijk deskundige betrokken zijn. Zo wordt voorkomen dat de architect 'het eigen vlees keurt'. Afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente komt namelijk niet meer kijken op de bouwplaats. Bij deze proef doet de gemeente alleen nog een 'reality check' na afloop. Het bouwwerk is dan al gerealiseerd. De onafhankelijke deskundige wordt een kwaliteitsborger genoemd. Samen met de architect stelt deze een risico-analyse en een borgingsplan op. In het borgingsplan staat op welke punten tijdens het bouwen bewijsstukken verzameld moeten worden en wie daarvoor verantwoordelijk is.

Bij Architect aan Zet bestaat ook de mogelijkheid een gecertificeerd Wkb-kwaliteitsborger in te schakelen. Wkb staat voor Wet Kwaliteitsborging. Deze gaat echter alleen over de bouwtechnische kwaliteitsborging en niet over de ruimtelijke aspecten. Vanaf de inwerkingtreding van de Wkb (inmiddels gepland op 1 juli 2022, gelijk met de invoering van de Omgevingswet), is de inschakeling van een Wkb-gecertificeerd kwaliteitsborger verplicht. Tot 1 juli 2022 bestaat binnen Architect aan Zet echter de mogelijkheid dat een AAZ-gecertificeerd architect de bouwtechnische kwaliteitsborging verricht. Dit is nu gebeurd bij het eerste AAZ project in Park Zestienhoven. Bedoeling is dit model uit te proberen. In de evaluatie komen deze aspecten terug.  

Waarom Architect aan Zet?

In Rotterdam moeten veel woningen gebouwd en verbouwd worden. Om ervoor te zorgen dat dit goed gebeurt doen marktpartijen aan kwaliteitszorg. Daarnaast moet ook een vergunning bij de gemeente worden aangevraagd. Dat is een dubbele toetsing en vaak vertraagt dit de bouw. De gemeente wil nu de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van projecten met weinig ruimtelijke en bouwtechnische risico’s direct bij de gekwalificeerde architect leggen. Hierdoor kan de bouw van een woonhuis met enkele  maanden verkort worden.

Wanneer u gebruik maakt van een gekwalificeerde architect, hoeft u geen omgevingsvergunning aan te vragen en ook geen leges (kosten) te betalen. Hiervoor heeft de gemeente toestemming gekregen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op basis van de Crisis- en herstelwet.

Om welke bouwprojecten gaat het?

Het gaat om bouwprojecten die passen binnen het bestemmingsplan én die een laag ruimtelijk en bouwtechnisch risicoprofiel hebben zoals:

  • Een of twee ééngezinswoning(en). Dat kunnen bijvoorbeeld twee vrijstaande woningen naast elkaar zijn, een of twee rijtjeswoningen naast elkaar of één twee-onder-een-kap woning.Dat kan nieuwbouw of renovatie zijn. Ook klushuizen en tiny houses vallen hier onder
  • Een op de grond staand bijbehorend bouwwerk, mits niet hoger dan 10 meter. Bijvoorbeeld een aanbouw, een serre, een tuinhuis of een atelier
  • Voor mantelzorgwoningen gelden aparte, landelijke regels. U vindt deze regels op rijksoverheid.nl
  • Een dakopbouw op een eengezinswoning waarbij geen extra woningen worden gerealiseerd
  • Een dakterras op een eengezinswoning
  • Een dakkapel op een eengezinswoning.

Staat uw wens er niet bij? Neem dan contact op met de gemeente via architectaanzet@rotterdam.nl.

Let op: Past het bouwproject niet binnen het geldende bestemmingsplan? Dan kunt u eerst proberen een omgevingsvergunning voor 'handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening' aan te vragen en vervolgens over te gaan op ‘Architect aan Zet’. Kijk op de pagina Bebouwingscommissie voor meer informatie over afwijken van het bestemmingsplan. Ook wanneer de bestemming van het pand wijzigt door de verbouwing, moet u hiervoor apart een vergunning aanvragen. U leest hier meer over op de pagina Zelftoets.

Hoe werkt het

  1. U wilt een huis (ver)bouwen of een bouwwerk plaatsen zoals hierboven genoemd.
  2. Kijk op deze kaart of uw locatie in het groene gebied ligt en dus in aanmerking komt voor Architect aan Zet. Woont u in Prins Alexander of in Hoogvliet? Dan kunt u ook kiezen voor het Burenakkoord.
  3. U gaat na of uw bouwplannen passen binnen het geldige bestemmingsplan. Ook als het om een verbouwing gaat en daardoor de functie van het bouwwerk wijzigt controleert u of dit mag. Kijk op de pagina Bebouwingscommissie voor meer informatie over afwijken van het bestemmingsplan. Ook wanneer de bestemming van het pand wijzigt door de verbouwing, moet u hiervoor apart een vergunning aanvragen. U leest hier meer over op de pagina Zelftoets. Voor algemene informatie over bestemmingsplannen gaat u naar ruimtelijkeplannen.nl.
  4. U gaat na of u nog aanvullende vergunningen nodig heeft. Bijvoorbeeld  een vergunning voor het kappen van bomen of om te slopen.
  5. U houdt er rekening mee dat uw bouwplannen moeten voldoen aan de eisen van het bouwbesluit.
  6. U hoeft geen leges (kosten) te betalen aan gemeente voor de omgevingsvergunning. Wel is het mogelijk dat u kosten moet maken voor andere vergunningen die nodig zijn om het bouwwerk te realiseren.
  7. U kiest een gekwalificeerde architect uit de lijst en u vraagt een offerte aan . Wanneer u heeft besloten dat deze architect de opdracht gaat uitvoeren, meldt de architect de bouwactiviteit aan voor Architect aan Zet via Melding Architect aan Zet.
    De gekwalificeerde architect krijgt de volledige opdracht. Dat betekent voor de gehele looptijd van het project: van planvorming tot en met de eindoplevering en dus het eindresultaat.
    De architect maakt een ontwerp en kiest een kwaliteitsborger (bouwtechnisch en ruimtelijk) die voldoet aan de gestelde eisen. De architect informeert omwonenden en voert zo nodig overleg met hen. De architect levert het  dossier bevoegd gezag (opleverdossier) binnen 3 weken na oplevering in bij de gemeente.

Architectenwinkel

Bij de architectenwinkel kunt u terecht met vragen en ideeën over zelfbouw, verbouw, duurzaam en energiezuinig bouwen. De specialisten van de Architectenwinkel geven u onafhankelijk advies over de verschillende mogelijkheden. Een aantal van de gekwalificeerde architecten uit het overzicht hieronder werken samen met de architectenwinkel. 

'Architect aan zet loopt vooruit op de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).  Deze nieuwe wet gaat waarschijnlijk in zodra de Omgevingswet van kracht is. Het is dus zaak om je als architect goed voor te bereiden. Anders mis je de boot. Daarom roep ik alle gecertificeerde Architect aan Zet architecten op om nu snel te gaan oefenen met deze nieuwe werkwijze. Daar leren niet alleen jij en jouw bureau veel van, maar ook de andere partijen in het bouwproces. Vanuit de gemeente zijn we graag bereid jullie daarbij te helpen en te ondersteunen.  Dus kom maar door met jullie projecten!'

Annemarie Mulder, manager afdeling Bouw- en Woningtoezicht, Stadsontwikkeling, gemeente Rotterdam.

Architectenbureau Architect

123DV

Liong Lie
Silke Rörig
3hoog Flip Nieuwpoort
ACCU Architecten Sander Smit
Architect2go Geraldine Dijk

Architect Eigen Huis

Tijmen Versluis
Architectenburo Klamer (www.architektenburoklamer.nl) Klaas Klamer

Architectenbureau Michiel van der Horst

Michiel van der Horst

Architectenbureau No Label

Annemiek Braspenning
Architectenbureau Symbiose Reinald van der Giessen
Architect Trae Jan de Leeuw
Arconiko architecten Frido van Nieuwamerongen
atelier10-15 Silke Elsässer
Broos de Bruijn Architecten Vincent de Bruijn
Bruusk architecten Sander Veenstra

Bureau Bos

Raban Haaijk
Bureau feld. Mark Lardinoye

Bureau ID Architecten

Ingrid Douwes

Bureau Nico Architectuur

Nico van den Berg
Buro Tactile William de Ronde
By Carmen Carmen Dirkx
De Roon BV René de Roon
FF-arch Frank Feder
Francois Verhoeven Architecten Francois Verhoeven

Fmarchitecten

Freek Meijers

Foam Architecten

Sander Bouw
Joren Vis
Gemeente Groningen Hennie Smit

Gerard Rijnsdorp Architect

Gerard Rijnsdorp
Gerben Vos architect Gerben Vos

Hersbach en Könst Architecten

Peter Hersbach
Tineke Konst
Hoppenbrouwers architectuur Jan Hoppenbrouwers
HOYT Architecten en Bouwmanagers Joris van Hoytema
iLINQ B.V. Daniel de Witte
Jade Architecten Eelco Dekker

JagerJanssen Architecten

Alex Jager
Rogier Janssen

Jasper Deurloo Architecten

Jasper Deurloo
Jasper de Haan Architecten Jasper de Haan
JASZ Ontwerp | Bouwadvies Judit Joffers-Szalai
Jury Architecture Rob Reintjes
Karla Ubels Karla Ubels
Kei ontwerp BV Marieke van Iterson
Kesp Architecture Karen Schuijt

KYK architecten BV

Gertjan Luiten

Lagado Architects

Victor Verhagen
Laila Ghait Architecture Laila Ghait

Lex Architecten BNA

Lex van Deudekom

Lex Bruns

Lex Bruns

LG Architects

Jasper van Lammeren

Linea Architecten

Sjoerd Wortelboer
Loer architecten Frank Loer

Marge Architecten

Aukelina Vermelis
Melein Architectuur Ane Melein
Michiel Banning architect Michiel Banning

Mii+u architecture urbanism product design

Badia Nasif
MiniVilla Maha Kok
Mint architecten Ewout Dorleijn
Mooij architectuur Harald Mooij
MOST Architecture Paul Geurts
Saxon-Lear Duckworth
Nio Maurice Nio
Nota bene architectuur Bas van Egmond
NOV'82 Architecten Saynzo Osinga
Olivier van den Hoven Olivier van den Hoven

Onsia Architectuur

René Onsia

Oosterlaan Architecten

Minke Oosterlaan
Padt en partners Arno van der Padt

Personal Architecture BNA

Maarten Polkamp
Sander van Schaik

PothPiek architecten

Lidija Poth
Roest Architectuur Hans Roest
Roozenbeek Architect BA Bas Roozenbeek
Roswitha Abraham Architectuur Roswitha Abraham
Siebold Nijenhuis Architecten Siebold Nijenhuis
SMnL Architecten Maarten Quispel
Squizzo Architecten Cor Lovisa
Station-D Tim van Beukering
Lars Hoogewerf
Studio Gers Erik Leusink
Studio Larkemika Edwin Larkens
Majka Mikulska
Studio Matthieu Maas Matthieu Maas
studio RAAM Koen Klok

Studio Stylo

Erika Lopulalan
Suzanne Linders Architectuur Suzanne Linders
Thijssen Verheijden Architecture & Management Maaike Thijssen
Tienplus Architecten Tineke Meerman
Tokofuze Tom Bokkers
Umba Richard Smit
van Es architecten Annemieke van Es
Robbie den Toom

Voorwinde Architecten

Wendy Voorwinde
Wearearchitects Willem Stevense
Willers Architectuur Wouter Willers
Woon architecten Chris Manintveld
Zo Architecten Joep Klabbers
Zondervan Architectuur Leon Zondervan

Zwenk Architectuur

Pim Pompen

Bent u architect?

U kunt alleen meedoen aan Architect aan Zet als u gekwalificeerd bent. Heeft u interesse om gekwalificeerd architect te worden? Lees dan de voorwaarden hieronder voordat u zich aanmeldt.

Voldoet u aan de voorwaarden? Stuur dan een e-mail met uw naam, het bureau waar u voor werkt en uw telefoonnummer naar architectaanzet@rotterdam.nl.

  • De architect moet gecertificeerd zijn. Dat betekent dat de architect minimaal vijf jaar staat ingeschreven in het Architectenregister en aantoonbaar vijf of meer projecten heeft gerealiseerd zoals bedoeld binnen Architect aan Zet. Hierbij gaat het om verschillende typen projecten waarbij de complexiteit van de diverse onderdelen van ontwerp tot realisatie aan bod zijn gekomen. Daarnaast moet de architect de opleiding Architect aan Zet van Bouw en Woningtoezicht Rotterdam en de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus hebben gevolgd. In september 2020 zijn de eerste gecertificeerde architecten bekend. Bekijk het overzicht voor alle gecertificeerde Architect aan Zet architecten.
  • Het bouwproject moet passen binnen het geldende bestemmingsplan. U leest hier meer over op ruimtelijkeplannen.nl
  • Past het bouwproject niet binnen het geldende bestemmingsplan? Dan kunt u eerst proberen een omgevingsvergunning aan te vragen voor 'handelen in strijd met regels ruimtelijke ordening' en vervolgens over te gaan op Architect aan Zet. Kijk op de pagina Bebouwingscommissie voor meer informatie over afwijken van het bestemmingsplan
  • De locatie van het bouwproject staat op deze kaart, dit is het groene gebied op de kaart.
  • Uitgesloten van Architect aan Zet zijn onder andere gebieden en objecten die een monumentenstatus hebben, bijzondere welstandsgebieden, beschermde stadsgezichten of cultuurhistorisch waardevolle objecten zijn. Deze gebieden zijn straks rood gearceerd op de kaart. Het gaat specifiek om:
    • Beschermde stadsgezichten, monumenten, gebieden met bijzondere welstand, alsmede historische linten en kernen.
    • Wederopbouwgebieden van nationaal belang (Oostelijke Binnenstad/Hoogkwartier, Hoogbouwzone Ommoord), Unesco zone van Nellefabriek.
    • Stadsstraten, stadspleinen, bijzondere ruimtelijke structuren en stadsboulevards (voor zover het gaat om bouwactiviteiten die plaatsvinden op 3 of minder meter achter de voorgevel- en/of zijgevelrooilijn en voor zover zichtbaar vanaf de openbare weg).
    • Ontwikkelingsgebieden Stadshavens, Hart van Zuid en Feijenoord City en de beheersgebieden van het Havenbedrijf Rotterdam.
  • Projecten in gebieden met funderingsproblematiek kunnen ook meedoen, hier zijn wel extra aandachtspunten van toepassing. U vindt de aandachtspunten in de verordening en de nadere regels van Architect aan Zet.
  • Woont u in Ommoord, Nesselande, Zevenkamp of Hoogvliet? Dan kunt u ook kiezen voor de proef Burenakkoord. U heeft dan wél een omgevingsvergunning nodig. Deze kunt u zelf aanvragen. U ontvangt de omgevingsvergunning zonder leges (kosten) te betalen mits uw buren het aantoonbaar eens zijn met uw bouwplannen. Ga voor meer informatie naar rotterdam.nl/burenakkoord
  • De architect is verantwoordelijk voor de toetsing van het Bouwbesluit, de Bouwverordening, het Bestemmingsplan, de Welstandsnota, het toezicht op de bouwplaats en het afstemmen met de omwonenden (participatie).
  • De opdrachtgever en architect schakelen een onafhankelijk kwaliteitsborger in om ervoor te zorgen dat het project aan alle kwaliteitseisen voldoet. Een kwaliteitsborger is iemand die de bouwtechnische en ruimtelijke kwaliteit beoordeelt tijdens de bouw. Dit zorgt ervoor dat het bouwwerk bij oplevering aan zowel de bouwtechnische als aan de ruimtelijke voorschriften voldoet. Bij de oplevering van het bouwwerk geeft de kwaliteitsborger een verklaring af aan de opdrachtgever. De kwaliteitsborger verklaart hierin dat het bouwwerk naar zijn oordeel voldoet aan de voorschriften. Daarnaast kan de gemeente zelf ook nog een controle op de kwaliteit van het opgeleverde bouwwerk doen. Als een architect de bouwregelgeving niet, niet juist of onvoldoende heeft toegepast, heeft de gemeente de bevoegdheid de architect uit te sluiten van verdere deelname aan Architect aan Zet. Zie hiervoor de Beleidsregel Sanctiebeleid Architect aan Zet.
  • De architect is verantwoordelijk voor de afstemming met de omwonenden*. Dit betekent dat de architect de plicht heeft de omwonenden minimaal zes weken voor de start van de feitelijke bouwactiviteit te informeren door de volgende gegevens te verstrekken:
    • de bouwkundige tekeningen van plattegronden, doorsneden en aanzichten, inclusief een realistische impressie/schets in kleur van het te realiseren bouwwerk

    • de gegevens en bescheiden over de aanduiding van de gebruiksfuncties, verblijfsgebieden, verblijfsruimten en de afmetingen en de bezetting van alle ruimten, inclusief totaaloppervlakten per gebruiksfunctie

    • de datum van de start van de bouw en de beoogde datum van de oplevering

    • * Onder omwonenden vallen in ieder geval:

      • eigenaren en bewoners van tegenoverliggende en direct aangrenzende panden of percelen, ook als er een straat, plein of water tussen ligt

      • andere eigenaren en bewoners van het pand waar de bouwactiviteiten zullen plaatsvinden

    • Omwonenden krijgen zo inzicht in de plannen en kunnen nagaan of deze passen binnen de bestaande bouwregelgeving. De omwonenden kunnen in overleg met de architect komen tot eventuele aanpassingen in het ontwerp. Wanneer omwonenden menen dat de plannen in strijd zijn met de bouwregelgeving, kunnen zij dit voorleggen aan de gemeente en een handhavingsverzoek indienen. De gemeente heeft een handhavingsplicht en zal dan een actie tot handhaving starten om de bouwregelgeving te handhaven. De handhavingsplicht geldt zowel voor vergunningsplichtige, als voor vergunningsvrije bouwwerken. Als de gemeente niet tot handhaving overgaat, kunnen omwonenden bezwaar en beroep aantekenen. Daarnaast is ook het burenrecht van toepassing. Het private burenrecht is het geheel van rechten en verplichtingen van eigenaren van naburige erven. De regels van het burenrecht staan in de toelichting bij de verordening Architect aan Zet die begin september beschikbaar is.

    • De hierboven beschreven informatieverplichting geldt ook als er nog geen direct of naastgelegen omwonenden zijn. Bijvoorbeeld bij de uitgifte van vrije kavels. Grenzen de vrije kavels aan bebouwing, dan moeten de bewoners / eigenaren hiervan ook geïnformeerd worden over de bouwplannen. We kunnen ons voorstellen dat het informeren van toekomstige omwonenden tot vragen leidt. Neem in zo’n geval daarom altijd contact op met de gemeente via het e-mailadres architectaanzet@rotterdam.nl.

       

Training Architect aan Zet

Rotterdammers die zonder omgevingsvergunning willen (ver)bouwen, kunnen inmiddels bij 100 gecertificeerde architecten terecht. Wilt u ook gecertificeerd architect worden? Lees dan eerst de voorwaarden hierboven. Aanmelden voor de training kan via architectaanzet@rotterdam.nl. De training wordt gegeven door de Branchevereniging Nederlandse Architecten (BNA) in samenwerking met gemeente Rotterdam. De eerstvolgende training is in 2022. Afhankelijk van de dan geldende coronamaatregelen, kan de training zowel online, op locatie of hybride zijn.

Meld uw project aan

Bent u al gekwalificeerd als Architect aan Zet architect en heeft u een project dat voldoet aan de voorwaarden van Architect aan Zet? Meld uw project dan aan. U ziet direct welke stappen u nog moet ondernemen en welke documenten u moet aanleveren.

Veelgestelde vragen

Ja. Voor het toepassen van een gelijkwaardige oplossing voor brandveiligheid of constructie bij een Architect aan Zet project is toestemming van het bevoegd gezag nodig. Dit is de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van gemeente Rotterdam. U vraagt dan een reguliere omgevingsvergunning aan omdat er geen aparte afwijkingsprocedure bestaat zoals bij het afwijken van een bestemmingsplan het geval is. Het toetsen of een voorgestelde gelijkwaardige oplossing aanvaardbaar is, blijft altijd maatwerk dat op een specifiek gebouw is afgestemd en waarvoor een beoordeling van het totale brandveiligheidsconcept nodig is.

Aanvulling

Projecten binnen Architect aan Zet passen meestal binnen de prestatie-eisen van het Bouwbesluit. We verwachten daarom dat verzoeken om toepassing van een gelijkwaardige oplossing niet veel voor zullen komen. Dit vanwege hun grootte en geringe complexiteit.

Nee. De Verordening Architect aan Zet geldt alleen voor de activiteit “bouwen”. Alleen deze activiteit is vergunningsvrij. Voor andere activiteiten zoals slopen, kappen of een inrit, blijft wel een vergunning of een melding nodig. Bijvoorbeeld:

  • Vergunning uitrit aanleggen en veranderen
  • Kapvergunning
  • Melding slopen en/of asbest verwijderen
  • Watervergunning.

Ga voor meer informatie naar het Omgevingsloket.

Het gaat bijvoorbeeld om bouwmaterialen, een kraan, een aantal machines, een bouwkeet, een dixi, een container en een afzetting.

Ja. Hoewel voor Architect aan Zet de activiteit 'bouwen' vergunningsvrij is, moet u meestal wel een Vergunning Gebruik Weg (VGW) op basis van artikel 2.10 APV aanvragen. wanneer u de buitenruimte tijdelijk nodig heeft voor de inrichting van een bouwplaats voor uw project.

De gekwalificeerde architect is verplicht de omwonenden minimaal zes weken voor de aanvang van de bouw te informeren en te betrekken (op basis van artikel 7 van de ontwerp verordening Architect aan Zet). Het is belangrijk dat dit zorgvuldig en volledig wordt gedaan.

Op basis van artikel 8 van de Nadere Regels verstrekt de architect in ieder geval de onderstaande gegevens aan de omwonenden:

  • de locatie en het adres waar de bouwwerkzaamheden plaats zullen vinden
  • de bouwkundige tekeningen van plattegronden, doorsneden en aanzichten
  • de gegevens en bescheiden over de aanduiding van de gebruiksfuncties, verblijfsgebieden, verblijfsruimten en de afmetingen en de bezetting van alle ruimten, inclusief totaaloppervlakten per gebruiksfunctie
  • de datum van de start van de bouw en de beoogde datum van de oplevering

Omwonenden die bezwaar hebben tegen het initiatief omdat dit niet past binnen de bestaande bouwregelgeving, kunnen in gesprek gaan met de architect. Als zij er niet uitkomen, kunnen zij een klacht indienen bij de gemeente. De gemeente kan in dat geval eisen dat het bouwwerk wordt aangepast aan de bestaande bouwregelgeving.

Onder omwonenden worden in ieder geval verstaan:

  • eigenaren en bewoners van tegenoverliggende en direct aangrenzende panden of percelen, ook als er een straat, plein of water tussen ligt
  • andere eigenaren en bewoners van het pand waar de bouwactiviteiten zullen plaatsvinden

Omwonenden krijgen via deze weg inzicht in het initiatief. Zij kunnen nagaan of het initiatief past binnen de bestaande bouwregelgeving en zo nodig overleggen met de architect. Dit kan leiden tot aanpassingen in het ontwerp. Het kan voorkomen dat omwonenden het niet eens zijn met de interpretatie van de bouwregelgeving door de architect. In dit geval kunnen zij een en ander voorleggen aan de afdeling Bouw en Woningtoezicht om uitkomst over de toepassing van de bouwregelgeving te bieden.

Daarnaast is ook het burenrecht van toepassing. Het private burenrecht is het geheel van rechten en verplichtingen van eigenaren van naburige erven. De regels van het burenrecht zijn uiteengezet in de toelichting bij artikel 7 van de Ontwerp-verordening.

De gemeente biedt verschillende subsidies en regelingen voor duurzaam bouwen en verbouwen. Ga voor meer informatie naar Duurzaam 010.nl.

Eerdere ervaringen met Architect aan Zet

Tussen 2015 en 2018 heeft de gemeente een aantal proefprojecten uitgevoerd. De ervaringen van de betrokken opdrachtgevers en architecten met Architect aan Zet kunt u lezen in onderstaande brochure en dit artikel. In 2021 worden de eerste projecten opgeleverd met gekwalificeerde architecten. 

Samenwerking

Architect aan Zet is opgezet door de gemeente Rotterdam, in samenwerking met een aantal Rotterdamse architecten die lid zijn van de Branchevereniging van Nederlandse Architectenbureaus in Amsterdam en het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Evaluatie

In 2025 evalueert de gemeente Architect aan Zet. Dan wordt ook bekeken of de methode geschikt is voor grotere projecten.

Meer informatie

De verordening Architect aan Zet is vastgesteld in de vergadering van de gemeenteraad op 16 juli 2020. U kunt daar de vergadering terugzien en de stukken lezen.