Ga naar de hoofdinhoud

Leestijd: 11 min

Multifunctionele daken

Rotterdam heeft meer dan 18 km2 aan platte daken. We hebben te maken met klimaatverandering en een steeds drukkere stad. Er is ruimte nodig voor recreatie en betaalbare woningen. Daarom moedigt de gemeente aan dat mensen de ruimte op de daken beter gebruiken. Er kan veel: van zonnepanelen en groen tot een dakterras.

Verschillende combinaties

Soms zijn er op een dak 2 of meer combinaties  mogelijk. Dan noemen we dat een multifunctioneel dak. Bijvoorbeeld:

  • Groen dak + zonnepanelen
    Planten houden het dak koeler, waardoor zonnepanelen beter werken.
  • Groen dak + regenwateropvang
    Het dak houdt water vast en laat het langzaam naar een regenton stromen.
  • Groen dak + dakterras
    Een deel met planten en een deel om op te zitten of te ontspannen.

Wilt u meer weten over wat u met een dak kunt doen? Bezoek dan de volgende websites: 

Voorbeeld van een groen dak
Voorbeeld van een multifunctioneel dak met groen. Fotograaf: Jan de Groen.

Groene daken

Een groen dak is een dak dat (voor een deel) begroeid is met planten. Dit kan bestaan uit een dunne laag vetplantjes, zoals sedum. Maar ook uit een complete tuin met gras, kruiden of zelfs bomen. 

Het wordt ook wel een vegetatiedak of daktuin genoemd. Groene daken helpen mee de leefomgeving gezond en prettig te maken. 

Functies en voordelen

  • Een groen dak maakt de stad groener. Dat is goed voor insecten en andere dieren in de stad.  
  • Een groen dak helpt de luchtkwaliteit te verbeteren. Een groen dak helpt regenwater vast te houden.
  • Met een groen dak, gaat uw dak tot twee keer langer mee.
  • Een groen dak maakt uw huis koeler in de zomer. 
    De temperatuur op een dak zonder groen kan oplopen tot 85°C. De temperatuur op een dak mét groen wordt niet warmer dan 35°C.
  • Een groen dak zorgt ervoor dat de ruimte eronder tot wel 5 graden koeler blijft.
  • Een groen dak zorgt voor isolatie in de winter.
  • Een groen dak dempt geluid. 

Kosten en subsidie

Een groen dak kost ongeveer € 50 tot € 100 per m2. Dit hangt af van de grootte. Over het algemeen geldt: hoe groter, hoe goedkoper. Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m2 is.

U kunt subsidie krijgen als u een groen dak aanlegt.

Tips om een groen dak aan te leggen

Het beste moment om een groen dak aan te leggen is als uw dakbedekking moet worden vervangen. Een groen dak heeft namelijk een wortelwerende laag nodig. 

Een wortelwerende laag is een speciale folie. De folie ervoor zorgt dat de plantenwortels het onderliggende dak niet beschadigen. Als de dakbedekking wordt vervangen, kan de nieuwe dakbedekking meteen wortelwerend worden gemaakt. 

Is uw dak vrij nieuw? Dan kan de wortelwerende laag daarop worden aangelegd.

Het is goed om de volgende stappen te volgen

Branchevereniging

Brancheverenigingen kunnen u in contact brengen met goede lokale aanbieders of leveranciers. De brancheverenigingen voor groene daken zijn Ondernemers in het Groen (VHG. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.) en Vereniging Bouwwerk Begroeners (VBB. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.).

Voorbeeld van een groen dak
Voorbeeld van een groen dak met vegetatie. Fotograaf: Joep Boute.

Blauwe daken

Een blauw dak wordt gebruikt om regenwater op te vangen. Er zijn statische en dynamische blauwe daken. Allebei hebben ze een bak waarin het water wordt opgeslagen: de waterberging.

Statische blauwe daken houden het water alleen maar vast. Hoeveel water er in de bak zit, kan niet worden beïnvloed. Het water kan alleen weg doordat het verdampt of wordt afgevoerd naar het riool.

Dynamische blauwe daken kunnen de hoeveelheid water die wordt opgeslagen beïnvloeden om genoeg ruimte te hebben tijdens een zware regenbui. Om zo'n zware bui te kunnen voorspellen, heeft de bak verbinding met een weerstations/regenradar. Komt er zo'n zware bui aan, dan wordt het waterpeil in de bak verlaagd met een pomp- of sluissysteem. Dynamische blauwe daken zijn een betere oplossing voor wateroverlast door extreme neerslag. 

Onder de waterberging ligt altijd een waterdichte (en wortelwerende) laag. Deze laag voorkomt lekkage naar het gebouw eronder. Boven de waterberging wordt vaak beplanting aangelegd, in de vorm van een groen dak. De planten gebruiken een deel van het water. 

Functies en voordelen

Blauwe daken hebben verschillende positieve functies en bieden veel voordelen.

  • Een blauw dak vangt regenwater op en zorgt dat er minder water naar het riool stroomt. Dit voorkomt wateroverlast in de stad.
  • Een blauw dak slaat regenwater tijdelijk op en geeft dit vervolgens langzaam vrij: aan de lucht door verdamping, aan de plantjes op het dak, voor (her)gebruik door de mens of aan het riool op het moment dat dit het water weer aankan.

Lees meer over de voordelen van blauwe daken in de factsheet ‘Facts & values groenblauwe daken’. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. (pdf).

Kosten en subsidies

Een blauw dak kost ongeveer € 100 tot € 150 per m2. Dit hangt af van de grootte: hoe groter, hoe goedkoper.  Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m2 is

U kunt subsidie krijgen als u een blauw dak aanlegt. 

Gele daken

Voorbeeld van een geel dak
Voorbeeld van een geel dak waarmee zonne-energie wordt opgewekt.

Zonnedaken worden ook wel gele daken genoemd. Deze daken leveren de stad duurzaam opgewekte energie. Dat gebeurt bijvoorbeeld met zonnepanelen,zonneboilers. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. en/of (kleine) windturbines. Er zijn ook gecombineerde systemen zoals de PowerNest, die zonne- én windenergie opwekt. 

In de stad worden op daken vooral zonnepanelen geplaatst. Op plekken in buitengebieden bieden daken ook kansen voor (kleinschalige) windturbines. 

Functies en voordelen

Gele daken hebben verschillende positieve functies en bieden veel voordelen. 

  • Een geel dak zorgt voor lokaal opgewekte duurzame energie.
  • Een geel dak verlaagt de energierekening.
  • Een geel dak ondersteunt de overgang van fossiele energiebronnen, zoals olie, gas en steenkool, naar duurzame, hernieuwbare energiebronnen zoals zon en wind.
  • Een geel dak is vaak een goede investering met een prima opbrengst. 

Kosten en subsidies

Een geel dak kost ongeveer € 50 tot € 100 per m2. Dit hangt af van de grootte: hoe groter, hoe goedkoper.  Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m2 is.

Er zijn handige financiële mogelijkheden voor zonnepanelen. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.. Zo kunt u de btw over de kosten voor de panelen en de installatie terugvragen, of gebruik maken van de salderingsregeling. 

Kijk voor meer informatie op energiesubsidiewijzer.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Branchevereniging 

Een branchevereniging kan u in contact brengen met goede lokale aanbieders of leveranciers. De branchevereniging voor gele daken is Holland Solar. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Rode daken

Rode daken zijn bedoeld voor sociale activiteiten. Het zijn plekken waar mensen bij elkaar komen, zoals een speeltuin, sportlocatie of een terras. Ook daktuinen en dakparken zijn voorbeelden van rode daken. Dan zijn ze gecombineerd met groen

Veiligheid is wel een belangrijk punt. Denk aan maatregelen rond het dak tegen valgevaar. Ook belangrijk zijn de toegankelijkheid, eventuele vluchtmogelijkheden en de draagkracht van het dak.

Functies en voordelen

Rode daken hebben verschillende positieve functies en bieden veel voordelen.

  • Op een rood dak kunnen mensen elkaar ontmoeten.
  • Een rood dak biedt ruimte voor sport, spel en ontspanning.

Kosten

Een rood dak kost gemiddeld € 200 tot € 500 per m2. Dit hangt af van de grootte: hoe groter, hoe goedkoper. Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m² is. 

Voor een rood dak kunt u geen subsidie krijgen, wel voor een groen of blauw dak. Die zijn goed te combineren met een rood dak.

Branchevereniging

Ondernemers in het Groen (VHG. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.) en Vereniging Bouwwerk Begroeners (VBB. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.). Zij kunnen u in contact brengen met goede lokale aanbieders en leveranciers.

Kijk voor tips en stappenplannen op multifunctioneledaken.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..

Oranje daken

Oranje daken verbinden, letterlijk en figuurlijk. Daken met een oranje functie zijn namelijk verbonden met andere daken. Denk aan wandelroutes in de vorm van dakparken. 

Voorbeelden hiervan zijn de Hofbogen en het Dakpark. Om daken te verbinden worden ook luchtbruggen aangelegd. Zoals bij de Groene Kaap en Little Coolhaven. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.. Door op deze manier op hoogte de beschikbare ruimte te gebruiken, kan Rotterdam verder groeien.

Ook kunnen nieuwe vormen van vervoer ontstaan. Denk daarbij aan landingsplekken voor helikopters zoals bij ziekenhuizen. En in de toekomst landingsplekken voor vliegende taxi’s en drones voor het bezorgen van pakketjes.

Functies en voordelen

Oranje daken hebben verschillende positieve functies en bieden veel voordelen.

  • Een oranje dak is een wandelroute op hoogte.
  • Oranje daken voegen aan de stad fijne plekken toe om te ontspannen en rond te lopen.
  • Een oranje dak biedt kansen aan nieuwe vormen van mobiliteit.

Kosten

Een oranje dak kost ongeveer € 200 tot € 500 per m2. Dit bedrag hangt af van de uitvoering, oftewel: de kwaliteit, maar ook hoe het eruitziet. Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m2 is.

Voor een oranje dak kunt u geen subsidie krijgen, wel voor een groen of blauw dak. Dit is goed te combineren met een oranje dak.

Paarse daken

Paarse daken zijn woondaken. Het gaat hier niet om ophogen van bestaande gebouwen. Dit heet optoppen: de nieuwe laag krijgt dan ook weer een dak. 

Tiny houses

Bij een paars dak gaat het om de bouw van kleine, zelfstandige woningen - tiny houses - op daken. Worden er meerdere tiny houses op een dak gebouwd, dan ontstaat een klein dakdorp. Zo komt er meer woonruimte in de stad. Deze tiny houses zijn vooral geschikt voor starters op de woningmarkt. Door gebruik te maken van beschikbare ruimte op hoogte, kan Rotterdam verder groeien.

Functies en voordelen

Paarse daken hebben verschillende positieve functies en bieden veel voordelen.

  • Een paars dak biedt nieuwe woonruimte in de stad.
  • Een paars dak creëert levendigheid op hoogte.
  • Een paars dak helpt de stad op een goede manier te groeien.

Kosten

Een paars dak kost gemiddeld € 500 tot € 1.000 per m2. Dit bedrag hangt af van de uitvoering, oftewel: de kwaliteit, maar ook hoe het eruitziet. Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m2 is.

Voor een paars dak kunt u geen subsidie krijgen, wel voor een groen of blauw dak. Dit is goed te combineren met een paars dak.

Grijze daken

Grijze daken zijn voor technische functies. Dat heet ook wel een techniekdak. Ze zijn niet heel mooi, maar wel erg nuttig. Ze bieden namelijk plek aan technische installaties die nodig zijn voor de gebouwen. Denk aan schoorstenen, bliksembeveiliging en luchtbehandelingsinstallaties.

Grijze daken hebben ook nog andere functies. Ze kunnen een groter gebied helpen als het gaat om technologie.

Kosten

Een grijs dak kost ongeveer € 50 tot € 250 per m2. Dit bedrag hangt af van de grootte: hoe groter, hoe goedkoper. Voor de prijs is ook belangrijk hoe goed het dak te bereiken is. Hoe makkelijker bereikbaar, hoe goedkoper het per m2 is.  

Voor een grijs dak kunt u geen subsidie krijgen, wel voor een groen of blauw dak. Dit is vaak goed te combineren met een grijs dak.

Branchevereniging

Neem voor meer informatie contact op met de branchevereniging. Er zijn meerdere brancheverenigingen actief in de wereld van techniek op daken, zoals Vebidak. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. (dakbedekking) en Techniek Nederland. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. (installaties).

Vergunningen

Wilt u uw dak aanpassen? Dan heeft u in sommige gevallen een omgevingsvergunning nodig.

Weet u niet zeker of u een omgevingsvergunning moet aanvragen?  Doe de zelftest. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.

In de vragenlijst vult u informatie in over uw dak en de werkzaamheden. In de uitkomst van de zelftest staat of u een vergunning nodig heeft. Hierin staan ook de Rotterdamse bouwregels waar u rekening mee moet houden.

Dak aanleggen als VvE

Wilt u samen met uw VvE iets doen op het dak van jullie appartementencomplex? Dan zijn er zaken waar u rekening mee moet houden. Zoals: de plek op het dak, is het dak geschikt en hoe betrekt u uw buren bij het plan.  

Wilt u meer weten over wat u met een dak kunt doen?  
Handige tips en meer informatie vindt u bij VVE 010. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.

Projecten

Projectlogo Multiroofs - Interreg EU
Projectlogo Multiroofs - Interreg EU

Het project MultiRoofs krijgt steun van het programma Interreg Noordwest-Europa. Interreg is een Europese subsidieregeling voor ruimtelijke en regionale ontwikkeling.