Monumentale bomen
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 08-12-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/monumentale-bomen/
Ga naar de hoofdinhoud

Rotterdam heeft meer dan 600.000 bomen! Van straatbomen, parkbomen tot echte monumentale bomen. Door de Tweede Wereldoorlog en de zakkende bodem zijn er niet veel oude bomen. Toch staan er een aantal die kenmerkend zijn voor de stad.

Er zijn ruim 2.800 monumentale bomen in het openbaar groen. Kijk op de overzichtskaart Bijzondere bomen om te zien waar de monumentale bomen precies staan.

Een paar voorbeelden:

  • Op de Lijnbaan staat een plataan waar vroeger, bij de bouw van de winkelboulevard, speciaal een pleintje omheen is aangelegd. Deze boom dateert al van 1851 en heeft het bombardement van 1940 overleefd. De 'Lijnbaanplataan' werd tweede bij de landelijke verkiezing Boom van het jaar 2019.
  • Eén van de dikste bomen van de stad is de plataan uit 1800 in het Park bij de Euromast.
  • Op de Begraafplaats Crooswijk staat een rode beuk uit 1822.
  • Midden in de Westersingel staat de Breytenbach-plataan. In de jaren zestig heeft de Mauritsweg/Westersingel een reconstructie ondergaan en is voor deze boom een eigen bastion ontworpen. Bij de Boom van het jaar verkiezing 2021 eindigde ook deze plataan op de tweede plek.  

Overzichtskaart monumentale bomen

De ruim 2.800 monumentale bomen in Rotterdam staan op deze overzichtskaart.

Door diktegroei en aanplant van herdenkingsbomen komen er monumentale bomen in Rotterdam bij. Door ziekte of herinrichting van de openbare ruimte kunnen monumentale bomen verdwijnen. De kaart met monumentale bomen wordt jaarlijks bijgewerkt. Het is een weergave van het moment van samenstellen van de kaart en kan daarmee afwijken van de actuele situatie.

Een boom is monumentaal, als deze voldoet aan één van de volgende criteria:

  • Monumentale boom conform de lijst landelijke Bomenstichting
  • Herdenkingsboom
  • Uniciteit
    • Plantjaar voor 1940
    • Stamdoorsnede groter dan 115 cm
  • Dendrologisch van betekenis: de boom is zeldzaam vanwege zijn geslacht, soort, variëteit of ras en heeft een stamdiameter van meer dan 29 cm.
  • De boom staat in openbaar gebied of op een terrein in eigendom bij vastgoed (exclusief bedrijventerrein en havengebied).
  • Alle verschijningsvormen (standaard en vormboom) voor de 'Bomenstichting-bomen' en herdenkingsbomen.
  • Dendrologisch belangrijke bomen zijn alleen monumentaal als zij een standaard boomvorm hebben en met een stamdiameter van meer dan 29 centimeter.
  • Bomen in bosplantsoen vallen buiten de selectie.

In de stedelijke Bomenstructuurvisie (stedelijk beleidsvisiedocument en onderdeel van de Rotterdamse Stijl) is aangegeven dat monumentale bomen extra betekenis voor de stad hebben. Op verzoek van de gemeenteraad heeft het college een voorstel gemaakt om in de APV de zogenaamde 'monumentale bomen' een (extra) beschermde status te geven.

Op 7 april 2012 heeft de gemeenteraad besloten om monumentale bomen in openbaar gebied extra bescherming te bieden in de Algemene plaatselijke verordening (APV). APV-artikel 4:11 b lid 7 verwijst naar de in de Bomenstructuurvisie vastgestelde selectiecriteria voor monumentale bomen in het openbaar groen. Op deze manier geeft het college gehoor aan de wens van de gemeenteraad om monumentale bomen een extra beschermde status te geven. In het artikel staat:

'Als de aanvraag voor een kapvergunning betrekking heeft op een boom die voldoet aan de criteria genoemd in de bijlage van de vigerende Bomenstuctuurvisie (BSV), en daardoor als monumentale boom is geïdentificeerd, wordt behoudens het eerste lid alsmede, artikel 4:11, derde lid onderdeel a, en de uitvoering van majeure publieke werken, de vergunning niet verleend.'

Download Bomenstructuurvisie - PDF(45.6M)

Deze lijst met monumentale bomen wordt jaarlijks bijgewerkt. Het is een weergave van het moment van samenstellen van de lijst en kan daarmee afwijken van de actuele situatie.

Latijnse naam boomsoort Nederlandse naam Aantal
Celtis occidentalis Zwepenboom 6
Cercidiphyllum japonicum Judasboom 22
Gymnocladus dioica Doodsbeenderenboom 6
Paulownia tomentosa Keizersboom 19
Quercus coccinea Scharlaken eik 15
Quercus x turneri 'Pseudoturneri' Turnereik 11
Acer negundo 'Aureomarginatum' Geelbonte vederesdoorn 4
Cedrus libani Libanonceder 5
Ostrya carpinifolia Hopbeuk 19
Zelkova serrata Japanse zelkova 8
Acer capillipes Slangenhuid-esdoorn 5
Acer rubrum Rode esdoorn 71
Cedrus libani atlantica Atlasceder 18
Celtis australis Europese netelboom 2
Fagus sylvatica 'Dawyck Purple' Rode zuilbeuk 1
Fraxinus americana Amerikaanse es 24
Laburnum anagyroides Goudenregen 19
Larix kaempferi Japanse lariks 4
Platanus x hispanica 'Tremonia' Zuilvormige plataan 18
Quercus pyrenaica Spaanse eik 2
Ulmus glabra 'Pendula' Treuriep 1
     

Totaal aantal

  280
  • Koningin Emmaplein: rode beuk. Het koningin Emmaplein is een plein in het Scheepvaartkwartier. Het plein is bebouwd tussen 1888 en 1891. In die tijd is ook deze rode beuk geplant
  • Lijnbaan: plataan. Op de Lijnbaan staat een plataan waar een speciaal pleintje omheen is aangelegd. Deze boom dateert al van 1851 en heeft het bombardement van 1940 overleefd. Op ongeveer 10 meter van de plataan staat de vroegere toegangspoort van het Coolsingelziekenhuis. Deze poort is het enige deel van het ziekenhuis dat is overgebleven na het bombardement. De 'Lijnbaanplataan' deed in 2019 mee met de landelijke verkiezing Boom van het jaar en werd tweede.
  • Westersingel: plataan. Een van de indrukwekkendste bomen van Rotterdam en rond de 130 jaar oud. In de jaren '60 van de vorige eeuw is de boom verhuisd van de westkant naar de oostkant van de Westersingel. Omdat de boom eind jaren '90 dreigde weg te zakken is de bestrating rondom de boom weggehaald en wordt de grond rond de boom regelmatig opgehoogd. Zo kan de boom nieuwe wortels vormen en lift de boom zich als het ware op. Bij de landelijke Boom van het jaar verkiezing in 2021 eindigde ook deze plataan op de tweede plek.
  • Stieltjesstraat: iep. Deze iep aan de Stieltjesstraat is bijna 100 jaar oud. Vlakbij staat een muurfragment ter nagedachtenis aan de Joodse Rotterdammers die in de Tweede Wereldoorlog werden bijeengebracht in Loods 24. Van hieruit werden zij getransporteerd naar concentratie- en vernietigingskampen. Onder hen waren 686 kinderen van 12 jaar of jonger. Hun namen staan op het in 2013 opgerichte Kindermonument. De muur en de oude iep vormen met dit monument een ensemble. Het gebouw Loods 24 stond 200 meter verderop, op Plein Loods 24
  • Parklaan: krimlinde. Deze krimlinde is geplant ter ere van de kroning van de 18-jarige prinses Wilhelmina tot Koningin der Nederlanden in 1898. Daarom wordt de boom ook wel de Wilhelminaboom genoemd
  • Statensingel: groenblijvende eik. Deze eik is ongeveer 90 jaar oud en een van de acht groenblijvende eiken die Rotterdam rijk is. Een bijzondere boom dus. Dit grote exemplaar staat in de wijk Blijdorp op de hoek van de Statensingel en Statenweg
  • Heemraadssingel: ceder. Ceders kom je niet veel tegen in Rotterdam. Deze ceder is ruim 100 jaar oud en maakte onderdeel uit van de oorspronkelijke singelbeplanting
  • Aelbrechtskolk: kastanjeboom. Deze kastanje staat al bijna 70 jaar bij het Zakkendragershuisje in Delfshaven. Vroeger verzamelden hier de zakkendragers met de hoop op een nieuwe dag werk in de haven. De per schip aangevoerde zakken graan, grondstof voor de vele distilleerderijen in Delfshaven, werden door de knechten van de zakkendragers uitgeladen en op de rug naar de pakhuizen en branderijen gedragen
  • Statensingel: haagbeuk. De haagbeuk is een weinig voorkomende boomsoort in Rotterdam. De boom vraagt veel ruimte, omdat de kruin naarmate de boom ouder wordt enorm uitdijt
  • Hoogvliet: leilinde. Deze leilinde van bijna 70 jaar maakt deel uit van de oude erfbeplanting van een boerderij in Hoogvliet. De boom is in cultuurvorm gesnoeid
  • Prins Alexander: paardenkastanje. Oorspronkelijk stond deze paardenkastanje van bijna 130 jaar oud op het erf van een boerderij. Voor de bouw van de Woonmall Alexandrium is de boom verplaatst. Om te voorkomen dat de wortels in het hoge grondwater verdrinken is de boom op een verhoging gezet
  • Burgemeester Hoffmanplein: paardenkastanje. Deze paardenkastanje dateert uit het einde van de 19e eeuw. Bij een storm in 2002 is de boom behoorlijk beschadigd. Door de boom goed te snoeien is hij nu weer mooi in vorm.