Luchtkwaliteit
Gepubliceerd op: 11-04-2019
Geprint op: 13-12-2019
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/luchtkwaliteit/
Spring naar het artikel

Een groene, gezonde stad met schone lucht voor iedereen. Daar gaan we voor. Met een betere luchtkwaliteit wordt Rotterdam nog aantrekkelijker en gezonder voor bewoners en bedrijven.

De afgelopen jaren is veel gedaan om de luchtkwaliteit te verbeteren. Rotterdam voldoet aan de wettelijke normen voor fijnstof (PM10 en PM2,5) maar nog niet voor stikstofdioxide. De gemeente werkt er hard aan om de wettelijke normen te behalen.

Er komt een landelijk actieplan om het advies van de gezondheidsraad in te vullen. Dit krijgt vorm in het Schone Lucht Akkoord, waarin overheden verdergaan met het verbeteren van de luchtkwaliteit. Ook werken we aan een lokale aanpak. Voor de zomer 2019 maken we dit programma bekend.

Wat is er de afgelopen jaren gedaan ?

Rotterdam heeft in 2015 met de Koersnota luchtkwaliteit stevige doelen gesteld om de luchtkwaliteit te verbeteren. Deze moest zorgen voor minder roetuitstoot door het verkeer, en een snellere afname van de concentratie NO2 (stikstofdioxide).

Zeven maatregelen uit de Koersnota luchtkwaliteit

  1. Milieuzone
  2. Verschonen stadslogistiek
  3. Plaatsen e-laadpalen voor elektrisch vervoer
  4. Terugdringen hinder en overlast van brommers
  5. Verschonen van de voertuigen die de gemeente zelf gebruikt
  6. Verschonen van het openbaar vervoer
  7. Mobiliteitsagenda 2015-2018

Resultaat

Over de periode oktober 2015 tot juni 2017 is de uitstoot van zowel roet (EC) als stikstofoxides (NOx) van wegverkeer flink afgenomen. Zie hieronder hoe. Autonoom betekent dat auto’s steeds schoner worden, doordat brandstoffen en de motoren schoner en zuiniger worden. De afname van de roetuitstoot komt vooral door het weren van diesel personenauto’s en diesel bestelauto’s, maar is ook het gevolg van het weren van oude auto’s.

  EC NOx
Autonoom 23% 12%
Pakket maatregelen Rotterdam 13% 4%
Totaal gerealiseerd 36% 16%

Hoe bewaken we de luchtkwaliteit in Rotterdam?

Rotterdam gebruikt meetresultaten en berekeningen voor het opstellen van beleid, en het toetsen ervan. Zoals de bijdragen van verschillende bronnen als industrie, verkeer en scheepvaart.

Luchtkwaliteit meten

In opdracht van gemeente en provincie Zuid-Holland meet DCMR (milieudienst Rijnmond) de luchtkwaliteit op tien plaatsen in de regio Rijnmond. De meetstations meten verschillende stoffen, zoals NO2, O3 (ozon), PM10, PM2.5, roet (EC), benzeen en zwaveldioxide. Bronnen zoals verkeer, scheepvaart en industrie hebben daar invloed op. Dat geldt ook voor de weersomstandigheden.

De uitstoot schommelt gedurende de dag en het jaar. De verkeersuitstoot varieert bijvoorbeeld als gevolg van wel/geen spits, weekend of werkdag. Warm weer of mist kunnen leiden tot hogere concentraties, regen en wind tot lagere concentraties.

Rekenmodellen

Een meetstation is kostbaar is en zegt alleen iets over de luchtkwaliteit op de plaats van het station. Daarom gebruikt de gemeente ook rekenmodellen van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Daarmee kunnen we de luchtkwaliteit voor elke locatie berekenen en de toekomstige luchtkwaliteit voorspellen.

Actuele luchtkwaliteit

Op www.luchtmeetnet.nl kunt u de actuele luchtkwaliteit van de meetstations zien. Op www.nsl-monitoring.nl kunt u de luchtkwaliteit op locatieniveau opvragen. En via GGD afdeling gezondheid en milieu krijgt u informatie over de luchtkwaliteit rondom uw woning.

Veelgestelde vragen

Deze havenstad kent verschillende oorzaken voor luchtverontreiniging. Verkeer is daar een grote van, maar ook de scheepvaart heeft invloed. Daarom is er een pakket aan maatregelen. Het is geen kwestie van óf een maatregel voor de scheepvaart, óf een milieuzone. Het is juist het totaalpakket dat zorgt voor gezondere lucht.

Voor de scheepvaart is het bijvoorbeeld verplicht dat de binnenvaart aan wal walstroom gebruikt. Ook worden schonere schepen ‘beloond’ met lagere haventarieven. En er wordt hard gewerkt aan schonere, alternatieve brandstoffen voor de scheepvaart. In Rotterdam ligt bijvoorbeeld het eerste LNG (liquid natural gas) bunkerstation van Europa.

De cruisemarkt in Europa richt zich nu op LNG. Nieuwe cruiseschepen varen op LNG, waardoor de totale uitstoot ook tijdens het varen afneemt. Gemeente Rotterdam en Havenbedrijf werken samen aan de verdere verschoning van de scheepvaart.

Het komt voor dat een nieuwe SUV per kilometer meer brandstof (diesel, benzine) verbruikt dan een oude auto. Maar gemiddeld stoten oudere auto's per kilometer meer schadelijke stoffen uit dan nieuwere auto's.


Rotterdammers zijn minder gezond en leven minder lang dan de gemiddelde Nederlander. Hun levensverwachting is ongeveer 1,5 jaar lager.

Naar schatting 10 tot 15% van deze gezondheidsachterstand kan verklaard worden door de slechtere luchtkwaliteit in Rotterdam vergeleken met Nederland als geheel.

Andere belangrijke invloeden die een rol spelen zijn o.a. verschillen in opleiding en inkomen, leefstijl (o.a. roken, alcohol, bewegen en overgewicht). Luchtkwaliteit heeft dus een duidelijk effect op de levensverwachting, en voor de Rotterdammer is dit effect nog iets groter dan de gemiddelde Nederlander.

Gelukkig zien we wel verbetering. In de afgelopen decennia is de luchtkwaliteit in Rotterdam aanzienlijk verbeterd. Naar schatting leven Rotterdammers hierdoor gemiddeld al een jaar langer.

Een veelgebruikte maat voor de effecten van luchtverontreiniging op de gezondheid is het aantal verloren levensjaren. Er blijkt uit wetenschappelijke onderzoeken een duidelijk verband tussen langdurige blootstelling aan luchtverontreiniging en de levensverwachting. Op basis van die onderzoeken kan een schatting worden gegeven van het aantal verloren levensjaren. Het geschatte effect is gemiddeld per persoon ongeveer 1 jaar. Voor gevoelige personen, bijvoorbeeld kinderen en mensen met hart- en vaatziekten of longaandoeningen, kan het effect groter zijn. Het aantal verloren levensjaren door luchtverontreiniging neemt de afgelopen decennia af doordat de luchtkwaliteit steeds beter wordt.

Er zijn ook minder ernstige effecten, die bij veel meer mensen optreden en die een effect hebben op de kwaliteit van leven. Deze mensen worden ziek, moeten medicijnen slikken, worden opgenomen in het ziekenhuis of hebben blijvende of terugkerende klachten. Kinderen, ouderen en mensen met hart- of longaandoeningen zijn extra gevoelig voor effecten van luchtverontreiniging. Zij kunnen eerder en ernstigere klachten krijgen dan gezonde volwassenen.

Effecten waarvan in wetenschappelijk onderzoek een relatie is aangetoond met luchtverontreiniging zijn onder andere luchtwegaandoeningen, hart- en vaatziekten en longkanker. Daarnaast zijn er aanwijzingen voor een relatie tussen luchtverontreiniging en diabetes, de ziekte van Parkinson en dementie. Bij kinderen is aangetoond dat ze niet alleen een grotere kans hebben op luchtwegaandoeningen (bijvoorbeeld chronische bronchitis) als ze opgroeien op een plek waar veel luchtverontreiniging is. Ook ontwikkelen de longen van deze kinderen zich minder goed, waardoor ze levenslang een minder grote longinhoud hebben. Dit is een blijvend effect. Bij zwangere vrouwen is ook een verband met kans op vroeggeboorte en een lager geboortegewicht van het kind.

De luchtkwaliteit heeft een belangrijke rol voor de gezondheid. Van alle milieufactoren is luchtverontreiniging veruit de belangrijkste oorzaak van ziekte, gevolgd door verkeersgeluid. Als de lucht schoner is, leven mensen langer. En worden ze gezonder oud. Dit komt doordat schone lucht de kans op longkanker, diabetes en hart- en vaatziekten verkleint. De belangrijkste oorzaken van ongezonde lucht zijn fijnstof (PM10) en stikstofdioxide (NO2). In de wet staat hoeveel fijnstof en stikstofdioxide er maximaal in de lucht mag zijn.

\