Ga naar de hoofdinhoud

Leestijd: 13 min

Digitale Stad

Digitalisering is meer dan een trend. Naast de fysieke en de sociale dimensies krijgen we er een geheel nieuwe derde digitale dimensie bij. Niet een dimensie die ernaast bestaat, maar een die verweven is met de andere twee.

Gemeente Rotterdam onderzoekt in het programma Digitale Stad de mogelijkheden hiervan voor de toekomstige stad. De kern van dit programma is de ontwikkeling van een digitaal Open Urban Platform met een drie dimensionale digitale kopie van de stad. Met projecten en pilots wordt nu kennis opgedaan waarmee deze ontwikkelingen verder gestimuleerd kunnen worden.

Samenwerken aan de 3D Digital Twin

Er zijn nog veel vragen. En om daarop antwoorden te vinden, denkt Digitale Stad samen met onderzoek- en opleidingsinstituten na over hoe we de nieuwe digitale werkelijkheid een plaats willen geven in onze huidige stad. Dat willen we zodanig doen dat iedereen daarvan profiteert.

In een gezamenlijk experiment wordt er aan een web-omgeving gebouwd; de 3D Digital Twin. De basis hiervan is een 3D-model van de hele stad, waarin alle vaste fysieke objecten (huizen, bomen, bankjes, enzovoort) zijn opgenomen. Dit model wordt aangevuld met ‘live’ data over het gebruik van de stad; Brandt die lantaarnpaal? Is die parkeerplaats bezet? Is die vuilniscontainer vol? Enzovoort. Al deze informatie is vervolgens weer de basis voor de ontwikkeling van allerlei nieuwe slimme toepassingen.

Proefprojecten

Door met diverse andere partijen samen te werken in pilotprojecten wordt stap-voor-stap het Open Urban Platform samengesteld. Voorbeelden van pilotprojecten waar Digitale Stad momenteel aan werkt zijn:

Co-creatie

Er wordt gewerkt aan een app waarmee, los van tijdstip en plaats, participatie en inspraak rond ruimtelijke inrichting mogelijk is. Inwoners kunnen hiermee straks zelf voorstellen maken en indienen bij de gemeente. Hierbij kan ook direct al rekening gehouden worden met mogelijke kosten of fysieke obstakels.

Vergunningentraject

Aansluitend hierop werkt Digitale Stad aan een applicatie met 3D modellen waardoor een Omgevingsvergunning sneller afgegeven kan worden. Door een deel van de regels en afspraken in code om te zetten, wordt het doen van een aanvraag efficiënter en kan de gemeente sneller toetsen en een uitspraak doen.

Safe Rotterdam 3D

Met deze pilot werkt het programma aan het vergroten van de veiligheid in en om gebouwen door een 3D-versie van gebouwen en hun omgevingen te maken. Hiermee kan een beter veiligheidsbeleid gemaakt worden en calamiteiten gerichter worden aangepakt.

3D Nieuwbouwplannen app

Digitale Stad werkt ook aan een toepassing om bij bouwprojecten 3D-gebouwinformatie te gebruiken voor communicatie- en promotiedoeleinden. Met Augmented Reality kan al vóór (en tijdens) een bouwproject het eindresultaat op de bouwplaats zichtbaar worden gemaakt. Door met een smartphone een code te scannen wordt het geplande gebouw op ware grootte in de werkelijkheid zichtbaar.

Nieuws

Rotterdam start met het ontwikkelen van ’s werelds eerste Open Urban Platform. Dat moet gaan zorgen voor vele slimme toepassingen voor bewoners en bedrijven, waardoor je bijvoorbeeld sneller een parkeerplaats vindt of vergunning kan aanvragen. 

Stelt u zich een 3D-model voor van heel Rotterdam. U ziet daarin alle vaste fysieke objecten, zoals huizen, bomen, bankjes. Dit 3D-model wordt aangevuld met 'live' (dus real time) data, waardoor u kunt zien hoe de stad functioneert: is de vuilnisbak vol, hoeveel auto’s rijden er door mijn straat en wat is de luchtkwaliteit? Dit biedt alle Rotterdammers, bedrijven en instellingen straks een basis om gebruik te kunnen maken van allerlei slimme toepassingen en services. Welkom in de Digital Twin van Rotterdam. De stad van morgen.

Sneller een parkeerplaats of vergunning

In deze Digital Twin kunt u bijvoorbeeld direct zien of er plek is op een parkeerplaats. Een vergunningtraject sneller doorlopen doordat u direct kan zien wat wel en niet mag. Maar ook bijvoorbeeld - nog voordat er een paal de grond ingaat - ervaren wat die nieuwe woontoren doet met uw zonlicht. Al deze slimme toepassingen gaan bijdragen aan een mooier, leefbaarder, weerbaarder en veerkrachtiger Rotterdam. En iedereen in de stad kan hieraan bijdragen

Rotterdam digitaal met elkaar verbinden

Om dit mogelijk te maken start Rotterdam met het ontwikkelen van een Open Urban Platform (OUP). Dit is de onderliggende digitale infrastructuur die ervoor zorgt dat we in Rotterdam digitaal met elkaar verbonden worden en data kunnen uitwisselen vanuit een gedeelde werkelijkheid (de Digital Twin) van Rotterdam. Het platform wordt gevoed door verschillende databronnen en maakt het mogelijk om data te delen.

Het Zwolse bedrijf Future Insight, dat vanuit het Europese aanbestedingstraject als winnende partij uit de bus kwam, gaat dit Open Urban Platform met Digital Twin voor de gemeente Rotterdam ontwikkelen, lanceren, exploiteren en doorontwikkelen. Beide partijen gaan een overeenkomst aan voor minimaal 3 jaar.

Waarom is een Open Urban Platform zo belangrijk?

De gemeente staat voor grote opgaven, zoals; een duurzame stad, inclusieve dienstverlening, gelijke kansen voor iedereen, klimaatverandering mobiliteit en huisvesting. Data zijn daarbij de belangrijkste grondstoffen voor de oplossingen van de stad van morgen.

Een digitale infrastructuur waarmee data tussen alle deelnemers kan stromen en nieuwe toepassingen ontwikkeld en geïmplementeerd kunnen worden, biedt hierin een helpende hand. Dit vraagt om een digitale infrastructuur dat gebaseerd is op nieuwe inzichten en - technologieën en nieuwe vormen van samenwerken. 

Veiligheid en betrouwbaarheid voorop

Vanzelfsprekend is het erg belangrijk dat de data goed beschermd wordt en dat er een digitaal leefklimaat heerst waar mensen zich thuis voelen. Een technologische structuur, waarbij het mogelijk is om onderdelen van het OUP te vervangen door nieuwe onderdelen, zonder dat alles opnieuw
gemaakt hoeft te worden speelt daarbij een belangrijke rol. Verder is vertrouwen hierbij belangrijk. Vertrouwen in de aangeboden infrastructuur, maar ook van de deelnemers in elkaar. Daarom streeft de gemeente een verantwoorde exploitatie na. Dat wil zeggen dat er een onafhankelijke Governance Board wordt ingericht, die op deze verantwoorde exploitatie gaat toezien. Het betreft daarbij met name de omgang met ethische en privacy-gevoelige zaken.

Roland van der Heijden, gemeentelijk programmamanager Digitale Stad, kijkt erg uit naar een mooie samenwerking: 'We kunnen nu samen starten met het maken van het Rotterdam van morgen'.

De komende jaren wordt het platform stap voor stap opgebouwd en uitgerold. Daarbij gaan Future Insight en de gemeente Rotterdam in gesprek met andere organisaties in de regio om het platform tot een succes te maken.

Over Future Insight

Future Insight is een dynamische organisatie, actief binnen projecten in de leefomgeving.

De firma onderscheidt zich doordat zij, naast het gebruik van open data standaarden en schaalbare web-based technologieën, altijd de eindgebruiker als uitgangspunt nemen en toewerken naar een zo simpel en optimaal mogelijke oplossing voor het invullen van de behoefte, die iedereen ook echt kan
gebruiken.

Zo ontwikkelt het bedrijf de slimme en ondersteunende online platformen Clearly.Projects en VISI. Met  Clearly.3D-City verschaft de firma de kennis en software voor het ontwikkelen van een digitale stad in 3D. En met Clearly.BIM bieden zij een gebruiksvriendelijke online oplossing om IFC bestanden te kunnen beoordelen met de mogelijkheid om het intern en extern te delen en op te slaan in een centrale database.

Ook leveren ze de kennis, bieden ze software en bouwen ze toekomstgerichte 3D- en BIM platformen. Toepassingen die het beheer van stedelijke hulpbronnen en infrastructuren verbeteren en zorgen voor de integratie en samenwerking van gegevens. Toepassingen voor projecten voor zowel overheden, ontwikkelaars als aannemers in binnen- en buitenland.

Contact

Voor meer informatie over dit bericht kunt u contact opnemen met:

De infographic die u hier kunt downloaden laat de nieuwe digitale werkelijkheid zien die naast de sociale en fysieke werkelijkheid ontstaat met de Digital Twin.

De 3D Digital Twin bestaat uit een 3D-model van de hele stad, waarin alle vaste fysieke objecten als huizen, bomen, bankjes, enzovoort zijn opgenomen. Daarnaast wordt deze aangevuld met 'live' data over het gebruik van de stad; Brandt die lantaarnpaal? Is die parkeerplaats bezet? Is die vuilniscontainer vol? Hoe hoog is het gebouw eigenlijk dat hier komt? Heb ik straks nog zonlicht in mijn keuken?

De infographic laat een nieuwe extra werkelijkheid zien, die hierdoor naast de bestaande sociale en fysieke werkelijkheid ontstaat: de digitale werkelijkheid. Uiteindelijk ontstaat er zo een digitale stedelijke community.

De infographic die u hier kunt downloaden laat het doel zien van het Programma Digitale Stad: de mogelijkheden onderzoeken van digitalisering voor de stad van de toekomst.

De infographic schetst hoe het koppelen van verschillende soorten data met diverse digitaliseringstechnieken zichtbaar wordt in de digitale werkelijkheid. De data worden voor veel partijen en toepassingen beschikbaar, bijvoorbeeld:

  • direct kunnen zien hoe een gebouw in een straatbeeld past,
  • gelijk kunnen zien wat de actuele verkeersdrukte is, hoe vol een parkeerplaats, of juist een afvalbak is,
  • een sneller vergunningstraject mogelijk maken omdat beoordelaars gelijk kunnen zien of bijvoorbeeld te bouwen woningen aan bepaalde eisen voldoen.

De wensen van de (lokale) overheid, inwoners, ondernemers en bezoekers spelen hierbij een belangrijke rol. Het hart van het programma vormt de ontwikkeling van een Open Urban Platform*, inclusief een 3D Digital Twin** van Rotterdam.

*Wat is een Open Urban Platform?
Dit is een open platform dat ervoor zorgt dat we in Rotterdam digitaal met elkaar verbonden worden en data kunnen uitwisselen vanuit een gedeelde werkelijkheid van Rotterdam. Het platform wordt gevoed door verschillende databronnen en maakt het mogelijk om data te delen. Het resultaat? Vele nieuwe toepassingen en services voor de stad en de inwoners.

**Wat is een digital Twin?
De Digital Twin bestaat uit een 3D-model van de hele stad, waarin alle vaste fysieke objecten als huizen, bomen, bankjes, enzovoort zijn opgenomen. Daarnaast wordt deze aangevuld met 'live' data over het gebruik van de stad; Brandt die lantaarnpaal? Is die parkeerplaats bezet? Is die vuilniscontainer vol? Hoe hoog is het gebouw eigenlijk dat hier komt? Heb ik straks nog zonlicht in mijn keuken?

De infographic die u hier kunt downloaden legt de werking en de mogelijke toepassingen uit van het Open Urban Platform (OUP). Dit is een open platform dat ervoor zorgt dat we in Rotterdam digitaal met elkaar verbonden worden en data kunnen uitwisselen vanuit een gedeelde werkelijkheid van Rotterdam. Het platform wordt gevoed door verschillende databronnen en maakt het mogelijk om data te delen. Het resultaat? Vele nieuwe toepassingen en services voor de stad en de inwoners.

Bovenaan de infographic zijn verschillende gebruikersgroepen te zien: Gemeente, Kennisinstellingen, Bedrijven, Inwoners en Bezoekers. Onderaan de pagina staat dezelfde gebruikersgroepen, maar dan als databron.

De infographic laat de dynamiek zien van deze verschillende soorten data die worden gebruikt voor het ontwikkelen van verschillende digitale mogelijkheden voor deze gebruikers. Bijvoorbeeld dat een parkeerplaats vol is, of wanneer een volle afvalbak geleegd wordt. Denk ook aan de mogelijkheid van co-creatie, waarbij inwoners samen met de gemeente beslissen hoe de stad er uit gaat zien.

Andere onderdelen in deze infographic

Verschillende handen houden voorwerpen vast, die in de Digital Twin* worden gezet:

  • een te bouwen gebouw, met een sneller vergunningentraject,
  • een boom, die de mogelijkheid van co-creatie rond ruimtelijke inrichting uitbeeldt,
  • een telefoon die via Augmented Reality laat zien hoe een gebouw eruit komt te zien op de bouwlocatie.

Tot slot is er een brandweerauto en een ambulance zichtbaar, die de digitale toepassingen voor hulpdiensten uitbeelden die de veiligheid vergroten.

Centraal in deze infographic zijn twee stekkers te zien, die op elkaar worden aangesloten. Dit staat voor de open API-strategie. Een API staat voor Application Programming Interface en is een software-koppeling die het mogelijk maakt dat een applicatie automatisch toegang krijgt tot bepaalde informatie en/of functionaliteiten. Door gebruik te maken van open API kunnen ook andere ontwikkelaars data makkelijker gebruiken en herbruikbaar maken.

*Wat is een Digital Twin?
De Digital Twin bestaat uit een 3D-model van de hele stad, waarin alle vaste fysieke objecten als huizen, bomen, bankjes, enzovoort zijn opgenomen. Daarnaast wordt deze aangevuld met 'live' data over het gebruik van de stad; Brandt die lantaarnpaal? Is die parkeerplaats bezet? Is die vuilniscontainer vol? Hoe hoog is het gebouw eigenlijk dat hier komt? Heb ik straks nog zonlicht in mijn keuken?

De infographic die u hier kunt downloaden toont de verschillende mogelijkheden van een Digital Twin Duurzaamheid om met verschillende soorten samengevoegde data te werken aan de duurzaamheid van de stad.

Bovenaan de infographic staan verschillende partijen: Midden- en kleinbedrijf (MKB), woningcorporaties, Rotterdammers, energieleveranciers, gemeenten en kennisinstellingen. Zij leveren data en gebruiken data. Met de data die zij leveren bouwen ze samen aan een gemeenschappelijk digitaal beeld van de actuele fysieke werkelijkheid van de stad op het gebied van duurzaamheid.

Door te werken aan een gezamenlijk datafundament (de technische omgeving waarin gestructureerde en ongestructureerde gegevens worden verwerkt tot bruikbare informatie) kunnen we verschillende soorten data inzichtelijk maken in de Digital Twin. Zo kan je bijvoorbeeld zien of daken en gevels geschikt zijn voor zonnepanelen, krijg je inzicht in de energielabels van woningen maar ook bijvoorbeeld de in mogelijkheden voor energiebesparing van gebouwen, en bijvoorbeeld wat de opbrengst is van windmolens.

Door het zichtbaar, inzichtelijk en deelbaar maken van deze data kunnen er nieuwe, slimme toepassingen en services worden ontwikkeld die de stad en de Rotterdammers in staat stellen betere keuzes te maken en sneller antwoord te krijgen op vragen rondom duurzaamheid.

Zo kan een inwoner bijvoorbeeld direct zien wat de opbrengst van zonnepanelen zou zijn en kunnen gemeenten via Augmented Reality(AR) laten zien hoe een windmolen eruit zou zien als deze ergens geplaatst wordt. Bij AR wordt er digitaal een extra laag met informatie over de werkelijkheid gelegd. Met de Digital Twin kunnen Rotterdammers de uitdagingen én mogelijkheden van verduurzaming van hun buurt of wijk beter begrijpen, en zelf mee vormgeven aan mogelijke oplossingen.

De infographic die u hier kunt downloaden laat de mogelijkheden zien van Co-creatie in de Digitale Stad. Samen met de gemeente beslissen Rotterdammers hoe de stad er uit gaat zien!

De infographic laat verschillende voorbeelden van co-creatie en participatie in een digitale werkelijkheid zien. Co-creatie is een vorm van samenwerking, waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces en het resultaat van dit proces, zoals een plan, advies of product.

Een bewoner wil bijvoorbeeld graag ergens een prullenbak, basketbalveld of een boom laten plaatsen. De digitale werkelijkheid laat direct zien of dit wel of niet past. Bijvoorbeeld omdat de locatie een aanrijroute is voor hulpdiensten, of omdat er ergens leidingen lopen.

Verder toont de infographic de voordelen die Co-creatie en participatie in de digitale werkelijkheid biedt:

  1. Er zijn meerdere deel- en preview mogelijkheden, zoals QR, Virtual Reality en Augmented Reality. Bij die laatste wordt er digitaal een extra laag met informatie over de werkelijkheid gelegd.
  2. Bewoners kunnen online brainstormen over de inrichting van hun omgeving.
  3. Gemeente en bewoners kunnen makkelijk ruimtelijke ideeën uitwisselen en kennis delen.

Uiteindelijk leidt dit tot een veel snellere uitvoering van goedgekeurde ideeën.

De infographic die u hier kunt downloaden laat zien hoe het Omgevingsvergunningentraject voor projectontwikkelaars aanmerkelijk versneld kan worden door gebruik te maken van een 3D-model: het BIM (Bouwwerk Informatie Model).

De infographic toont een hand van een projectontwikkelaar, die een nog te bouwen gebouw vasthoudt en deze plaatst in de door de gemeente digitaal beschikbaar gestelde 3D omgeving (de Digital Twin).

Rondom het gebouw zijn diverse soorten data te zien, die zijn opgenomen in het BIM (Bouwwerk Informatie model). Denk aan data over het gebouw, zoals constructie, duurzaamheid, brandveiligheid, bouwfysica.

Deze data worden vervolgens direct getoond in de 3D digital Twin en getoetst. Voldoet het gebouw aan wet- en regelgeving? Past het binnen de ruimtelijke ordening? Eventuele conflicten worden direct getoond, waarna er in gezamenlijk overleg tot een passend ontwerp kan worden gekomen.

De infographic die u hier kunt downloaden toont hoe de veiligheid in en om gebouwen vergroot kan worden door een 3D-versie van gebouwen en hun omgevingen te maken. Hiermee kan een beter veiligheidsbeleid gemaakt worden en kunnen calamiteiten gerichter worden aangepakt.

Bovenaan de infographic staan vier groepen, die samen de Coalitie Safe 3D vormen: gemeente Rotterdam, Het Havenbedrijf, Politie en de Veiligheidsregio. Vervolgens wordt hun kennis en kunde in de 3D digital Twin gezet. Dit levert verschillende soorten data op: denk aan gegevens van gebouwen, verkeersinformatie, aanrijdroutes, bluswaterpunten. Maar denk ook aan informatie over de ondergrond, zoals aanwezige kabels en leidingen en funderingen.

Al deze data leveren vervolgens een volledig 3D-veiligheidsmodel op: een actuele werkelijkheid van de stad. Onderaan de infographic wordt dit getoond. Je ziet bijvoorbeeld dat hulpdiensten sneller ter plaatse kunnen zijn, vroegtijdig inzicht krijgen in een bepaalde situatie en ook risico’s beter kunnen voorspellen. Uiteindelijk leidt dit ertoe dat er efficiënter gewerkt kan worden, wat levens kan redden.

De infographic die u hier kunt downloaden legt uit hoe je met de nieuwbouwplannen-app Bouwprojecten Rotterdam in 3D (te downloaden voor IOS en Android) kan zien hoe een gebouw eruitziet op de bouwlocatie alsof het er al staat. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de techniek Augmented reality (AR).

Door met een smartphone een code te scannen wordt het geplande gebouw op ware grootte in de werkelijkheid zichtbaar. Ook kan een miniatuur van het gebouw overal getoond worden, zoals bijvoorbeeld op je keukentafel.

De toekomst

Wat de digitale ontwikkeling nog meer in petto heeft is nog niet te overzien. Met de ontwikkelingen van het programma Digitale Stad loopt Rotterdam hierin, ook internationaal, voorop. Met de ontwikkeling van een 3D Digital Twin wordt hierin een belangrijke stap gezet.

Meer informatie

Voor meer informatie kunt u mailen naar digitalestadBCO@rotterdam.nl.