Spring naar het artikel

Het verbeteren van de veiligheid is en blijft één van de hoogste prioriteiten van gemeente Rotterdam. Voor het gemeentebestuur staat voortzetting van de succesvolle veiligheidsaanpak centraal.

Eén van de meest in het oog springende methoden waarmee Rotterdam de onveiligheid bestrijdt, is de inzet van stadsmariniers. Het zijn ‘superambtenaren’, speciaal door het college van burgemeester en wethouders aangesteld om de hardnekkige veiligheidsproblemen in bepaalde gebieden op te lossen.

Wie zijn de stadsmariniers?

Wat doet een stadsmarinier?

Een stadsmarinier kent zijn wijk. De stadsmarinier loopt veel over straat en gaat met bewoners en ondernemers in gesprek. Zonodig gaat een stadsmarinier ook samen met bewoners en ondernemers op stap, bijvoorbeeld om problemen met eigen ogen te zien. Daarnaast legt hij contact met de belangrijke instituties in de wijk, zoals deelgemeente, politie en gemeentelijke diensten. Hij is als een metselaar die zorgt voor het cement tussen de stenen, de noodzakelijke verbindingen. Ook spoort hij ‘blinde vlekken’ op, zaken waar de reguliere organisaties geen zicht op hebben.

Een stadsmarinier kent dus zijn zaakjes. Hij weet hoe zijn wijk in elkaar steekt, wie de bewoners zijn en hoe ze leven. En hij praat met iedereen, van hoog tot laag. Van de trambestuurder op een bedreigde lijn tot de voorzitter van de deelgemeente en van een door overlast geplaagde bewoner tot de directeur van een woningcorporatie. Zijn aanpak is praktisch, geheel volgens de Rotterdamse traditie van ‘niet lullen maar poetsen’. Mensen moeten zien dat er iets gebeurt om de wijken beter te maken.

Vinger aan de pols

Tijdens de uitvoering houdt de stadsmarinier voortdurend de vinger aan de pols, om te kijken of alles naar wens verloopt of dat het anders moet. Als het nodig is, kan hij zaken versnellen doordat hij over eigen middelen beschikt. Die kan hij naar eigen inzicht inzetten.
Een voorbeeld: Een wijk moet schoner worden. Een schone wijk is immers van groot belang voor de veiligheid en leefbaarheid en vooral de beleving daarvan. De stadsmarinier zorgt ervoor dat alle partijen die bij het schoonhouden zijn betrokken effectief met elkaar samenwerken. Maar voor één ding blijkt geen geld: de inzet van milieucontroleurs. Die kan de stadsmarinier dan tijdelijk voor zijn rekening nemen. Zo houdt hij de voortgang erin en kan in de tussentijd gezocht worden naar een structurele oplossing.

Urgentie

Belangrijk is dat de stadsmarinier een sfeer van urgentie weet op te roepen: nú moet er iets gebeuren! En dan gebeurt het vaak ook. Zo wist een stadsmarinier de directie van het Kruidvat ervan te overtuigen dat het goed zou zijn voor de veiligheid om in de nieuwe vestiging op het winkelcentrum Zuidplein niet voor de standaardinrichting te kiezen. Met als gevolg dat er nu goed wordt nagedacht over de aard en inrichting van nieuwe winkels op het Zuidplein, om te voorkomen dat er zich winkels vestigen die risico’s opleveren. Is er een eenmaal een sfeer van urgentie, dan kan de stadsmarinier de nodige maatregelen nemen of laten nemen. En meestal is er dan ook bereidheid om mee te werken.

Daadkracht en samenwerking

Daadkracht, dat is waar het om gaat. En samenwerking. Dat moet ook wel, want de stadsmariniers hebben geen grote staven tot hun beschikking. In de meeste gevallen zien de partners dat de samenwerking loont: eindelijk verandert er iets, ten goede. Maar soms moet de stadsmarinier samenwerking afdwingen. Dat kan hij ook, omdat hij direct tot de hoogste niveaus toegang heeft (Stuurgroep Veilig en de burgemeester). De opdrachtgever van de stadsmariniers is het college van burgemeester en wethouders.

Stadsmariniers blijven dus doorgaan tot ze bereikt hebben wat ze willen. Dat doen ze met een stevige uitvoering, tempo maken en doortastendheid. Zonodig dwars door diensten, instellingen, procedures en culturen heen. Soms is dat ook nodig, willen ze hun wijk of gebied veiliger maken. Dat is uiteindelijk hun eerste opdracht. Vaak blijkt deze focus op resultaat stimulerend te werken op de andere partijen. Men doet mee, niet omdat de stadsmarinier het zegt, maar omdat men ervan overtuigd is dat de voorgestelde aanpak de enige juiste is om snel (of eindelijk) resultaat te halen.

Stadsmariniers blijven doorgaan tot ze bereikt hebben wat ze willen. Daadkracht en samenwerking, dat is waar het om gaat.

Zwakke wijken sterker maken

De stadsmarinier kan dus stevig ingrijpen, waar nodig. Maar ook zoekt hij de achterliggende problemen op en probeert hij veilig en sociaal met elkaar te verbinden. Want alleen repressie is geen duurzame oplossing. Wat vooral nodig is, is zwakke wijken sterker maken. Duurzame verbindingen leggen. En aan anderen dingen overdragen, zodat die het stokje kunnen overnemen. Dat kan niet in een handomdraai, dat kost tijd. Bewoners moeten af van het negatieve beeld over hun wijk. Ze moeten leren zelf verantwoordelijkheid te nemen voor een betere leefomgeving. Hen daarin steunen en vertrouwen geven en zonodig zelf mee willen doen, is ook een belangrijke taak van de stadsmarinier.

Waaraan moet een stadsmarinier voldoen?

Een stadsmarinier is een doortastende duizendpoot. Maar wat moet hij/zij in huis hebben?
Een ‘echte’ stadsmarinier:

  • Beschikt over een brede maatschappelijke ervaring;
  • Is gewend aan de omgang met bestuurders, diensten en maatschappelijke organisaties;
  • Heeft een sterke persoonlijkheid. Iemand met statuur, power en inzicht in wat er gaande is in de stad;
  • Is aan de ene kant een vrijbuiter, aan de andere kant procesmanager;
  • Is vooral gericht op (blijvend) resultaat;
  • Is iemand die van aanpakken houdt maar ook mensen voor zich weet te winnen;
  • Kan sturen zonder zelf in de uitvoering te duiken;
  • Kan problemen duiden met een goed gevoel voor verhoudingen en posities;
  • Laat anderen successen boeken;
  • In zijn/haar profielschets staan de volgende eigenschappen centraal: communicatief, resultaatgericht, analytisch sterk, op et proces gericht en niet op de inhoud.

Boekje

Gemeente Rotterdam kent al meer dan tien jaar stadsmariniers. Ter ere van het tienjarig bestaan is er enkele jaren geleden een boekje uitgegeven: 10 jaar stadsmariniers. Daarnaast is er het boekje De stadsmariniers van Rotterdam.