Rotterdam herdenkt
Gepubliceerd op: 24-04-2019
Geprint op: 19-08-2019
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/herdenken/
Spring naar het artikel
Foto: gemeente Rotterdam

Herdenken is een werkwoord, want er is een duidelijke boodschap voor ons: Nooit Meer Oorlog. Bewaak de vrede. Je kunt alleen goed navigeren op de toekomst als je de lessen uit het verleden meeneemt.

Daar staan we bij stil, op 4 mei bij alle Nederlandse slachtoffers van oorlogsgeweld en op 14 mei bij de slachtoffers van het bombardement van Rotterdam.

Op 30 juni herdenken wij de slachtoffers van de slavernij in de Nederlandse koloniën en de trans-Atlantische slavenhandel. Op 1 juli vieren we de afschaffing van de slavernij.

Dodenherdenking 4 mei

Op 4 mei herdenken we burgers en militairen die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en daarna in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Hiervoor wordt jaarlijks een programma samengesteld en zijn we 2 minuten stil.

Het gedicht 'Of Een Nieuwe Stilte' is voorgedragen door Simone Atangana Bekono, Bas Kwakman, Mariana Hirschfeld en Elten Kiene op 4 mei 2019.

OF EEN NIEUWE STILTE

er valt niets nieuws te vertellen
geen onontdekte toestand die zich bindt aan de tong, een ander lichaam wordt
of een ruimte om uit te vullen met iets overerft van grootmoeders generatie
stilte is een causale potentie
een lucifer aan benzine; waarmee bedoeld,
dat ook dit licht ontvlambaar is en snel verdwijnt
als het heugen niet in ons valt
ons wijst op iets om vast te houden

niet alles onaanraakbaar is abstract;
onthult iets dat spreekt naar binnen
een woord dat zich omkeert, terugvalt in de keel
niet voorbij de drempel raakt want alles kent een prijs
rouw spel je niet met lichamen, beelden van iets vernietigd,
een gevallen stad of een lege hemel die niets meer opbiecht
soms herinner ik me alles dat ons niet overkwam
alsof alweer de stilte, ik zag het, allemaal ontwricht

dit is waarheid. Alles dat zich in het licht begeeft laat iets achter
is een spoor om te volgen
hoe we hier raakten wordt verteld ontdaan van haar rafelingen
hoe we hier raakten, een causaal potentieel
als morgen, een constant onderweg
dan zwijgt vandaag een thuis in mij
en als ze niet wil zingen
laat haar even in ons stil

en wij zijn niet enkel onmogelijk, een leven onder voorbehoud
maar een buitengewoon soort menselijk, laat het ons niet vergeten
dit alles kent het gewicht van een merkwaardige wereld die we dragen,
die zich omkeert, terug wil vallen als een woord in de keel
dit is waar we staan of een nieuwe stilte
en hier eet ik en rouw ik en kerk ik en hoop ik,
ontrafel ik en zwart ik, omarm ik en vriend ik,
want hier zie ik en slaap ik en leef ik en droom ik de wereld minder wreed

 

Dean Bowen, stadsdichter van Rotterdam 2019/2020

'We staan twee minuten stil. Uit respect voor het zwaarste offer dat een mens kan geven: zijn of haar leven. Dat deden ze voor onze vrijheid. Wij lopen in hun voetstappen.'

ing. Ahmed Aboutaleb - burgemeester van Rotterdam

Herdenking bombardement 14 mei

Op 14 mei herdenkt Rotterdam jaarlijks het Duitse bombardement dat het centrum van de stad verwoestte. Bij het monument ‘De Verwoeste Stad’ op Plein 1940 vindt op 14 mei de herdenking van het bombardement plaats. Voor de herdenking wordt ieder jaar een speciaal programma samengesteld.

Herdenkingsgedicht, 14 mei 2019

ALTIJD EEN SOORT VOORUIT

In een herbouwde stad beweegt een achteloze gemeenschap met kapitalistische precisie haarzelf voort. Van haar geschiedenis ruilhandelt ze enkel wat romantisch of sleept mee als boetekleed een rouw van lang geleden. Deze stad is groot. Hier schuurt men zich kapot te nauw in omwentelingen langs elkaar. Verkeerslichten bloeien mini/massa-verschuivingen als alternatief voor iets dat lijkt op migratiedrang en alles is symptoom voor blinde vlekken van te lang in het wit gestaard. Ieder niet zien slaat een krater. Is een onoverbrugbare afstand tussen duim en wijsvinger afgemeten. Handpalmen bedrijven politiek in handdruk of gebed, maar Rotterdam ligt er vredig bij. Overal zijn andere mensen. Andere mensen zijn bijvoorbeeld moeders. Moeders zijn brandstof in oorlogstijd. Net als wij, overvolle metaforen. Een dichter schrijft dat van alle strijd een allegorie te maken is, in de wetenschap dat ze elders wordt gevoerd. Dat elders vandaag, is een kruimige stad als de onze jaren geleden. Ze herinnert aan de broosheid van onze eigen monumenten.

In een herbouwde stad is ons spreken vergif gemaakt. Uitgegoten over deze straten. Een feedbackloop die zich herhaalt, maar elk nogmaals is verwatering. Doet ons elkaar verkeerd verstaan. De namen vallend. De gevallen namen die er waren om genegeerd te worden. Niet langer waarschuwing voor een wrede retoriek. Opdat we vergeten, te makkelijk. We droomden van iets maar raakten het kwijt in ook onze kinderen. Zwarte rook bijvoorbeeld is zwarte rook en overal hetzelfde. Roet blijft kleven aan elke huid. Stokt eenieders ademhalen. Brodsky fluistert een dichter toe dat steden niet schuilen als het regent. Ik wijs hem op de brandgrens als rouwrand doorheen de stad. Zeg hem dat bommen geen regendruppels zijn. Niet hier of elders. Lucebert antwoordt dat alles van waarde weerloos is en ik vraag hem wie bepaalt wat er waardevol. Wie beschermt mag tegen de rest. Alsof we niet eerder zijn opgegeten door elkaar. Door het vuur. Dress dan deze wonden. Maak van lichamen geen graven. Geef deze stenen terug, een stem.

In een herbouwde stad is een lege hemel of een nieuwe stilte altijd een soort vooruit.

 

Dean Bowen, stadsdichter van Rotterdam 2019/2020

Afschaffing slavernij 30 juni en 1 juli

Op 30 juni herdenken we de slachtoffers van de slavernij. Burgemeester Aboutaleb legt namens het gemeentebestuur een krans bij het slavernijmonument aan de Lloydkade ter nagedachtenis van de slachtoffers van de trans-Atlantische slavenhandel en de slavernij in de Nederlandse koloniën. Rond 20.00 uur worden hiervoor twee minuten stilte in acht genomen. De herdenking wordt georganiseerd door Stichting Gedeeld Verleden Gezamenlijke Toekomst. Op 1 juli wordt de afschaffing van de slavernij gevierd met het Keti Koti Festival aan de West-Kruiskade.