Beter in taal
Kent u als professional, familielid of kennis Rotterdammers die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of digitale zaken regelen? U kunt hen helpen.
Inleiding
Lees op deze pagina welke hulp er is en hoe u hen kunt helpen.
Op de pagina Taal staat informatie voor Rotterdammers die zich willen aanmelden voor gratis taallessen.
Ongeveer 90.000 Rotterdammers tussen de 16 en 65 jaar hebben moeite met basisvaardigheden.
Daarmee bedoelen we lezen, schrijven, digitale zaken en/of rekenen. Dat is 1 op de 5 volwassenen in Rotterdam.
Goede basisvaardigheden zijn belangrijk om mee te doen in de samenleving. Rotterdam helpt volwassenen (18+) om de basisvaardigheden taal, rekenen en digitale vaardigheden te leren.
Samen met netwerkpartners en taalaanbieders hebben we daarvoor lessen ontwikkeld.
De gehele aanpak leest u in het Beleidskader basisvaardigheden 2023-2026 Rotterdam Vaardig Verder. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Gratis lessen of oefenen
Rotterdammers kunnen op verschillende manieren beter te worden in taal, rekenen en digitaal zaken regelen. Hieronder staat het aanbod kort toegelicht.
Wilt u hierover meer weten? Ga naar de pagina Taal.
Er zijn gratis taallessen waarbij de cursist een diploma haalt. Dit diploma kan iemand bijvoorbeeld nodig hebben voor werk of een opleiding.
Lessen in Rotterdam-Noord
Woont iemand in Rotterdam-Noord? Dan kan hij of zij een diploma halen bij het Albeda. Neem contact op met het Albeda voor meer informatie.
Contact Albeda
Telefoon: 010 - 22 14 121
E-mail: taaleninburgering@albeda.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
Lessen in Rotterdam-Zuid
Woont iemand in Rotterdam-Zuid? Dan kan hij of zij een diploma halen bij Sagènn. Neem contact op met Sagènn voor meer informatie.
Contact Sagènn
Telefoon: 088 - 44 46 010
E-mail: educatie.rotterdam@sagenn.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
Aanmelden voor lessen via de website Sagènn.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Na afloop krijgt de cursist een certificaat.
Lees hier de onderwerpen van de lessen.
Lessen in Rotterdam-Noord
Woont iemand in Rotterdam-Noord? Dan kan hij of zij gratis lessen volgen bij Alsare. Aanmelden. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. voor de gratis lessen kan via de website.
Contact
Telefoon: 010 - 43 24 911
E-mail: taalopnoord@alsare.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
Lessen in Rotterdam-Zuid
Woont iemand in Rotterdam-Zuid? Dan kan hij of zij gratis lessen volgen bij NLtraining. Aanmelden. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. voor de gratis lessen kan via de website.
Contact
Telefoon: 010 - 30 33 214
E-mail: rotterdam@nltraining.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
Het is ook mogelijk om samen met anderen te oefenen.
Dit gebeurt niet in een klas, maar bijvoorbeeld in een bibliotheek, Huis van de Wijk of een taalcafé.
Klik hieronder op de links om een bibliotheek of Huis van de Wijk in de buurt te vinden.
Lessen of oefenen in de buurt
Kijk op de kaart om in de buurt gratis lessen te vinden. Ook ziet u waar iemand kan oefenen met anderen.
Hoe werkt de kaart?
- Vul een adres of locatie in waar hij of zij lessen wil volgen.
- Vink aan welke hulp hij of zij wil krijgen.
- U ziet op de kaart waar gratis lessen worden gegeven. En waar in de buurt kan worden geoefend.
- Neem contact op met de organisatie om meer informatie te krijgen.
Of geef de gegevens van de organisatie door aan diegene die beter wil worden in taal, rekenen of digitale zaken regelen.
Lessen over gezondheid, ontwikkeling, werk of geld
Tijdens de gratis lessen kunnen mensen kiezen uit de verschillende onderwerpen:
Basisvaardigheden helpen om alles over gezondheid te begrijpen.
De lessen taal & gezondheid richten zich op een gezond leven, ziek zijn, medicijnen, dokter en het ziekenhuis.
Tijdens de lessen worden allerlei gezondheidsvragen beantwoord.
Ook komen begrippen binnen de zorg aan bod.
Wat betekent het als het ziekenhuis aangeeft dat je ‘nuchter’ op de afspraak moet verschijnen?
Voor zorgverleners
- Kijk op deze pagina hoe u laaggeletterdheid herkent en attendeer cliënten op de gratis lessen.
- Gratis training voor zorgverleners. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. over het herkennen van en omgaan met mensen die moeite hebben met taal in de zorgpraktijk.
In de training leert u hoe u als zorgverlener de communicatie kunt verbeteren met mensen die moeite hebben met taal. - Gratis toolkit Taal is een Medicijn met daarin onder meer begrijpelijke posters van het menselijk lichaam en verwijsbriefjes voor een taalcursus in de buurt.
De toolkit kunt u bestellen via: taal@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Ouders hebben veel invloed op de taalontwikkeling van kinderen.
Vooral in de eerste jaren, in de periode voordat een kind naar school gaat, wordt de basis voor de basisvaardigheden gelegd.
Hierbij leert het kind om te denken en te leren. Niet elke ouder of opvoeder is zich van deze rol bewust. En weet ook niet altijd hoe dit aan te pakken.
In het traject Taal en Ontwikkeling krijgen ouders en opvoeders handvatten om hun kinderen te stimuleren om de basisvaardigheden te ontwikkelen.
Tegelijk verbeteren ouders ook hun eigen basisvaardigheden.
Er komen ook veel praktische onderwerpen aan bod.
Zoals het Nederlandse onderwijssysteem, gesprekken met de docent en digitale vaardigheden, zoals veelgebruikte apps.
Voor professionals die met kinderen werken
- Stimuleer ouders om met hun eigen basisvaardigheden aan de slag te gaan.
Dat kan in een Huis van de Wijk of via het taalaanbod.
Dit verbetert hun eigen positie in de samenleving en het heeft een positief effect op de ontwikkeling van hun kinderen. - Adviseer ouders om van jongs af aan veel met hun kinderen te praten, verhalen te vertellen of te zingen in de taal die zij het beste beheersen. Zo ontwikkelen kinderen een goede basis.
- Interesse om lessen voor ouders te organiseren op uw locatie? Dat kan.
Zo zijn de lessen dicht in de buurt van de ouders. Neem hiervoor contact op met de aanbieder in uw gebied.
Door automatisering en digitalisering verandert de arbeidsmarkt. Dit heeft gevolgen voor werknemers en werkgevers.
Het is belangrijk dat medewerkers het werk nu en in de toekomst goed kunnen uitvoeren. Basisvaardigheden zijn hierbij essentieel.
Denk aan het begrijpen van veiligheidsinstructies, digitale systemen gebruiken of (verplichte) bijscholing volgen.
Het is dus belangrijk om te investeren in basisvaardigheden.
Dit versterkt de arbeidsmarktpositie van de werknemer en verkleint de kans dat iemand (weer) in een uitkering terecht komt.
Wat levert het op?
De RET is een van de bedrijven die investeert in taal en digitale vaardigheden voor hun medewerkers.
Dat loont. Het helpt medewerkers op het werk en thuis. En leren is normaler en bespreekbaarder geworden.
Voor werkgevers
- De gemeente Rotterdam biedt gratis taaltrajecten aan voor werknemers en toekomstige werknemers. U kunt hen attenderen op de gratis lessen.
- Adviseurs van de Stichting Lezen en Schrijven ondersteunen bedrijven gratis met advies op maat. Zij helpen u gericht om laaggeletterdheid aan te pakken.
Ben u bijvoorbeeld benieuwd of collega’s in uw organisatie moeite hebben met basisvaardigheden? Wilt u weten welke subsidiemogelijkheden er zijn? Welke scholing passend is? Of wilt u tips om uw eigen communicatie of instructies te vereenvoudigen?
Neem dan contact op met een van de adviseurs. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. van de Stichting Lezen en Schrijven.
Wegwijzer Taal en Werk
Voor werkgevers is er de Wegwijzer Taal en Werk.
Deze wegwijzer geeft een overzicht van de taaltrajecten voor werkgevers en (toekomstige) werknemers.
Heeft u interesse in een digitale of papieren versie van de Wegwijzer? Stuur dan een e-mail naar taal@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Basisvaardigheden helpen om problemen met geld te voorkomen. Om geld te verdienen en geen schulden te maken.
Bij de lessen Taal & Geld leren cursisten naast taal ook financiële vaardigheden.
De lessen gaan in op de onderwerpen als klimaat, wonen en duurzaamheid en de financiële gevolgen van deze onderwerpen.
Zo weten de cursisten onder andere op welke toeslagen zij recht hebben. En hoe ze het beste kunnen besparen op hun energierekening.
Voor organisaties die mensen met schulden helpen
Op alle werkgebieden kunt u als professional te maken hebben met mensen met een (verborgen) achterstand in basisvaardigheden. Ook in de financiële dienstverlening of schuldhulpverlening.
Het is daarom van belang dat professionals herkennen dat een cliënt moeite heeft met basisvaardigheden en weten hoe ermee om te gaan.
Basisvaardigheden helpen om een baan te vinden en te houden. Om makkelijker formulieren in te vullen, e-mails te schrijven of instructies te lezen.
Hoe kunt u helpen?
- Bekijk op deze pagina hoe u laaggeletterdheid kunt herkennen bij cliënten.
- En hoe u laaggeletterde cliënten het beste kunt helpen. U kunt hen attenderen op de gratis lessen.
- Ga naar de pagina Geldzorgen voor tips om geldzorgen bespreekbaar te maken en een oplossing te vinden.
Herken signalen en kom in actie
Veel mensen die moeite hebben met basisvaardigheden zijn onzeker.
Ze schamen zich soms en proberen hun problemen met lezen en schrijven te verbergen.
Daardoor is het lastig te herkennen.
Welke signalen zijn er?
- Bij het invullen van een formulier vragen of iemand anders het kan voorlezen of opschrijven.
- Alleen kijken naar een tekst zonder de ogen te bewegen over de tekst.
- Excuses gebruiken als ‘ik ben mijn bril vergeten’ of ‘ik heb een zere hand’ als ze iets moeten lezen of schrijven.
- Een uur te vroeg of te laat zijn op een afspraak.
- Geen e-mailadres hebben.
- Een slecht leesbaar handschrift.
- Geen punten of komma’s gebruiken.
- Moeite hebben met mobiel bankieren.
- Negatief praten over schoolervaring.
- Onhandig een pen vasthouden. Niet in de schrijfhouding.
Vermoedt u dat iemand moeite heeft met lezen, schrijven of rekenen?
Dan kunt u diegene helpen.
Hieronder staan tips voor uw houding en taalgebruik. De terugvraagmethode wordt uitgelegd. En er zijn algemene tips die u kunt toepassen.
- Neem de tijd voor uitleg en ga eventueel apart zitten.
- Gebruik eenvoudige taal maar spreek uw cliënt wel aan als volwassene.
- Gebruik beeldmateriaal, zoals tekeningen en illustraties om uw uitleg te verduidelijken.
- Gebruik korte zinnen.
- Gebruik zoveel mogelijk de tegenwoordige tijd en actieve zinnen. Ik loop. Ik zit. Ik spreek.
- Vermijd beeldspraak, zoals spreekwoorden of gezegden.
- Kies dezelfde woorden als uw cliënt gebruikt.
- Stel één vraag tegelijk.
- Beperk de informatie tot drie kernpunten en geef aan welke het belangrijkst is.
- Herhaal de belangrijkste punten en maak tips en adviezen concreet.
- Spreek duidelijk en niet te snel.
- Moedig uw cliënt aan vragen te stellen. Zeg: Welke vragen heeft u nog? Niet: Heeft u nog vragen? Het antwoord is dan meestal nee.
- Gebruik zo min mogelijk afkortingen, jargon en Engelse woorden.
- Mensen die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen en/of digitale vaardigheden begrijpen en onthouden vooral door voordoen, nadoen en herhalen. De terugvraagmethode helpt hierbij.
Check door middel van de terugvraagmethode of uw boodschap is overgekomen. Vraag uw cliënt of u het goed hebt uitgelegd. Bijvoorbeeld met vragen als:
- Ik wil graag weten of ik het goed heb uitgelegd. Kunt u mij vertellen wat u nu gaat doen?
- Hoe gaat u straks (uw medicijnen innemen, dat document regelen) …?
- Wat vertelt u straks aan uw partner als u thuiskomt?
- Oordeel niet te snel. Gaat u ervan uit dat een cliënt niet gemotiveerd is omdat hij niet op uw berichtjes reageert?
Bedenk dat iemand misschien niet digitaal vaardig is. - Bedenk en stel de juiste vragen.
Vraag niet: Kunt u niet lezen en schrijven?
Maar stel vragen eromheen, zoals: Leest u uw post altijd zelf? Vindt u het gemakkelijk om met DigiD te werken? Zijn er mensen die u helpen als u brieven krijgt? Zo krijgt u inzicht in de taalvaardigheid van uw cliënt. - Zorg dat het onderwerp normaal wordt, ook voor uzelf.
Veel mensen vinden het gênant om te vragen of iemand moeite heeft met lezen. Maak het onderwerp niet te zwaar. - Maak een aantekening in het dossier van uw cliënt dat hij of zij moeite heeft met basisvaardigheden.
Zo zijn collega’s en andere professionals ook op de hoogte en hoeft uw cliënt het niet steeds opnieuw te vertellen. - Communiceer duidelijk over afspraken en tijden.
Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven, vinden klokkijken vaak ook lastig.
Probeer op een heel of half uur af te spreken. En: in de ene taal betekent half vóór het hele uur, in de andere taal juist daarna. Dat is verwarrend. Stuur uw cliënt ter herinnering een whatsapp. Of sms voor de afspraak of spreek een bericht in.
Ondersteuning en subsidie
Subsidie
De gemeente Rotterdam subsidieert organisaties die helpen basisvaardigheden van Rotterdammers te verbeteren. Organisaties kunnen subsidie aanvragen voor het:
- organiseren en uitvoeren van een cursus basisvaardigheden over thema’s als Taal en ontwikkeling, Taal en gezondheid, Taal en werk en Taal en geld.
- werven en trainen van vrijwilligers basisvaardigheden taal, rekenen en digitale vaardigheden.
- organiseren en uitvoeren van samenwerkingsprojecten, gericht op basisvaardigheden in wijken en gebieden.
Kijk op de pagina Subsidie basisvaardigheden aanvragen voor meer informatie over de subsidie en hoe u de subsidie kan aanvragen.
Ervaringsdeskundigen inzetten
De regio Rijnmond werkt met ervaringsdeskundigen via de Stichting Lezen en Schrijven.
Dit zijn mensen die ooit moeite hadden met lezen en schrijven. Zij beheersen de Nederlandse taal nu goed en zetten zich in om andere mensen te motiveren om (beter) Nederlands te leren. Zij gaan ook langs bij organisaties en bedrijven om hun ervaringen te delen en kunnen advies geven over duidelijke communicatie. Wij noemen hen taalambassadeurs.
Wilt u ook gebruik maken van de taalambassadeurs? Dat kan.
U vindt meer informatie op de website van de Stichting Lezen en Schrijven. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Handige links
- Hulp bij begrijpelijke taal: ishetb1.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Versimpelen van brieven: leessimpel.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Stuur moeilijke brief retour: www.steffie.nl/retourafzender. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
Evenementenkalender
Waar: Online
Bestellen per mail via taal@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
- 30 juni: Inspiratiebijeenkomst Taal & Gezin in IJsselmonde. Aanmelden kan via taal@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.;
- 8 september: Internationale Dag van de Alfabetisering
- 9 september : Kansenmarkt Feijenoord
- 7 t/m 11 september: Kunst van taal kansen route
- 8 t/m 15 september: Week van Lezen & Schrijven
- 1 oktober: Stedelijke bijeenkomst beleid basisvaardigheden
- 6 oktober: Inspiratiebijeenkomst Taal in Prins Alexander aan het Romeynshof door CJG en Gro-Up;
- 10 t/m 18 oktober: Week van het Nederlands
- 7 december: Nationale Vrijwilligersdag
- 7 december: Leren van Elkaar evenement 2026
Word vrijwilliger
Wilt u taalvrijwilliger worden?
U kunt op verschillende manier vrijwilligerswerk doen om anderen te helpen met taal. Kijk op Lezenenschrijven.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Bent u op zoek naar vrijwilligerswerk in Rotterdam?
Of heeft u juist hulp nodig van een andere Rotterdammer?
Ga naar Zorgzaam010.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Contact
Heeft u nog vragen? Neem dan contact met ons op via de mail. Wij helpen u graag verder.
E-mail: taal@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
