Spring naar het artikel

Schadelijke traditionele praktijken zijn vormen van huiselijk geweld, verminking en onderdrukking, die voortkomen uit orthodoxe of conservatieve tradities en strikte opvattingen over seksualiteit en man/vrouwrollen.

Schadelijke traditionele praktijken beperken mensen in hun rechten en vrijheden en zijn daarmee ook een schending van de mensenrechten.

Geweld als gevolg van schadelijke tradities en van (dreigende) schending van de eer van man/familie of gemeenschap gaat gepaard met fysiek en geestelijk geweld zoals stelselmatig vernederen en onderdrukken, schelden, slaan, schoppen, dreigen, chantage en grote druk uitoefenen op een gezinslid, meestal (jonge) vrouw. In het ergste geval wordt een slachtoffer bedreigd of zelfs vermoord om de eer van de familie te herstellen.

Wat kunt u doen?

Bent u bang voor fysiek geweld dat te maken heeft met de familie-eer, voelt u zich onderdrukt, vaak vernederd? Of wordt u bedreigd met mishandeling of met achterlating in het buitenland omdat u volgens echtgenoot of een familielid de eer van de familie hebt geschonden?

Praat er over als u dit meemaakt met een vertrouwenspersoon! Ga naar een vertrouwde instantie of vraag advies bij een deskundig medewerker van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800 - 2000). In geval van acute dreiging en geweld: bel direct alarmnummer 112!

Wat kunt u doen als getuige?

U kunt eventueel zelf praten met het slachtoffer en deze laten weten dat u bereid bent om te luisteren. Als het om een jongere gaat moet u zich er van bewust zijn, dat door met familie te praten juist meer problemen kunnen ontstaan. Bel bij sterke vermoedens van eergeweld voor advies met een deskundige medewerker van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800-2000).

Bij eergerelateerd geweld gaat het om de achterliggende redenen van het geweld. Het motief is daarbij het collectieve gedachtegoed van een bepaalde gemeenschap. Volgens (traditionele) gedragscodes is het in geval van dreigend of feitelijk gezichtsverlies bij bepaalde gemeenschappen geoorloofd om geweld te gebruiken als de eer of goede naam in het geding is of dreigt te raken. De (schoon) familie kan hiermee instemmen, of soms onder morele druk, actief aan meewerken. Er is dan niet één pleger, maar er zijn meerdere plegers medeplichtigen. Eergerelateerd geweld kan vanwege de bemoeienis van familieleden (tot ver over landsgrenzen heen) zeer complex in elkaar steken en kan onder bepaalde omstandigheden een hoog escalatiegevaar (inclusief tijdsdruk) met zich meebrengen. De uiterste uitingsvorm van eergerelateerd geweld is eerwraak. Hier is sprake van wanneer er een moord is gepleegd om de familie eer te herstellen.

Wat kunt u doen?

Bent u bang voor fysiek geweld dat te maken heeft met de familie-eer, voelt u zich onderdrukt, vaak vernederd? Of wordt u bedreigd met mishandeling of met achterlating in het buitenland omdat u volgens echtgenoot of een familielid de eer van de familie hebt geschonden?

Praat er over als u dit meemaakt met een vertrouwenspersoon! Ga naar een vertrouwde instantie of vraag advies bij een deskundig medewerker van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800-2000). In geval van acute dreiging en geweld: bel direct alarmnummer 112!

Wat kunt u doen als professional?

Bel als professional altijd met Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800-2000) voor advies en ondersteuning. Voordat er overgegaan kan worden (mits de veiligheid in het geding is) op gedegen vervolgstappen is het belangrijk om te achterhalen wat het motief van het geweld, zo ook wat de schending van eer is en een familieschema te maken.

Jaarlijks trouwen naar schatting honderden Nederlandse jongeren tegen hun zin. Vooral jongeren tussen de 16 en 25 jaar met een niet-westerse achtergrond zijn kwetsbaar voor gedwongen partnerkeuze en uithuwelijking.

Van huwelijksdwang is sprake wanneer een jongen of een meisje zich heeft uitgesproken bij een professional of in de eigen omgeving niet te willen trouwen met degene, die door de ouders/familie is uitgezocht als toekomstige huwelijkspartner. Iemand dwingen te trouwen is wettelijk niet toegestaan en strafbaar.

Achterlating

Van achterlating is sprake als de ouders beslissen dat het kind/de jongere tegen hun wil, beter af is in het land van herkomst; in het bijzonder met het doel dochter (of zoon) uit te huwen zonder haar/zijn uitgesproken goedkeuring.

Wat kan je doen?

Vermoed je dat je tijdens de aankomende vakantie of het bezoek aan familie moet trouwen, dat je je moet verloven tegen je wil of dat je niet mee terug mag naar Nederland met je familie?

  • Vertel je problemen aan iemand die je kunt vertrouwen, zoals een mentor of leerkracht, verzuimmedewerker of (school) maatschappelijk werker of een vriendin. Hij of zij is je vertrouwenspersoon. Deze persoon kan je steunen in alles wat je doet en ook hulp voor jou zoeken als je dat wilt.
  • Zoek professionele hulp of vraag advies bij Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond, telefoon 0800 - 2000.
  • Kijk op www.trouwentegenjewil.nl voor meer informatie.

In het buitenland

Word je in het buitenland gedwongen met iemand te trouwen? Of ben je achtergelaten in het buitenland en zijn je paspoort en geld afgenomen? Neem contact op met de Nederlandse ambassade via het telefoonnummer 0031 247 247 247. Doe dat op een moment dat je veilig bent en kan praten.

Huwelijksdwang en achterlating bespreken in het onderwijs?

Om de dialoog aan te gaan met jongeren over deze belangrijke onderwerpen biedt de gemeente Rotterdam diverse activiteiten aan die op school georganiseerd kunnen worden. Bijvoorbeeld een theatervoorstelling en achteraf een interactief gesprek met de klas(sen).

Deze activiteiten kunnen door alle Rotterdamse scholen (vmbo, havo/vwo, mbo en hbo) worden ingepland vanaf september 2017. Kijk op de pagina Vrijheden voor alle activiteiten.

Wat kunt u als professional doen?

Bel als professional altijd met Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800-2000) voor advies. Een professional doet er goed aan rekening te houden met factoren, die tot (meer) schade en gevaar voor het slachtoffer zouden kunnen leiden. Goedbedoelde acties in dergelijke situaties kunnen juist tot gevolg hebben dat de deur nog meer sluit. Vooral in gesloten gezinnen en gemeenschappen en wanneer deze uitsluitend op de eigen groepscultuur of religieuze overtuiging gericht zijn, kan het risico voor de jongere juist toenemen. Door een gesprek met bijvoorbeeld de school, kunnen de ouders wellicht gealarmeerd raken en besluiten om hun dochter eerder van school te halen en versneld uit te huwen (in het land van herkomst). Lees het onderstaande informatieblad voor de signalen en meer informatie.

Huwelijkse gevangenschap is waarbij iemand (meestal een vrouw) vast zit in een religieus huwelijk, ook na de wettelijke echtscheiding.

Iemand wil het huwelijk beëindigen, maar kan dit niet, omdat de echtgenoot dit weigert of de religieuze autoriteiten geen medewerking verlenen aan ontbinding van dat huwelijk.

Wat kunt u doen?

Heeft u advies nodig neem dan contact op met medewerkers van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800 - 2000). Bij acuut gevaar belt u 112.

Wat kunt u doen als professional?

Krijgt u signalen van huwelijksdwang en/of huwelijkse gevangenschap? Praat zo mogelijk met de vrouw, bespreek de feiten met bijvoorbeeld een expert huiselijk geweld en houdt de besprekingen in kleine kringen. Bel met Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond 0800 - 2000. U krijgt er advies, of kunt een melding doen. Bij Veilig Thuis werken (ook) deskundigen op het gebied van schadelijke traditionele praktijen.

Voor de signalen en meer informatie lees het informatieblad huwelijkse gevangenschap.

Vrouwelijke Genitale Verminking (VGV) ofwel meisjesbesnijdenis, is een ingreep aan de uitwendige geslachtsorganen, waar geen medische noodzaak voor is.

Het komt voor in ruim dertig landen in Afrika en het Midden Oosten. In regio Rijnmond wonen 2300 meisjes die hieruit afkomstig zijn. Sommigen van hen lopen het risico besneden te worden. In Nederland wordt VGV beschouwd als een (zware) vorm van kindermishandeling. Het is een schending van de rechten van het kind en van de rechten van vrouwen. VGV is dan ook strafbaar.

Wat kunt u doen?

Wanneer u signalen opmerkt van een mogelijke besnijdenis kunt u contact opnemen met de ervaringsdeskundige sleutelpersonen van het Centrum voor Jeugd en Gezin. Zij zijn gespecialiseerd in het bespreken van dit onderwerp met risicogezinnen. Ook zijn zij bekend met de nadelige gevolgen van een besnijdenis. De sleutelpersonen zijn te bereiken via Marijke van Dongen, (010) 44 44 600 . Wanneer u sterke vermoedens hebt van een reeds uitgevoerde besnijdenis kunt u contact opnemen met Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond en vragen naar de aandachtsfunctionaris VGV: 0800 - 2000.

Wat kunt u doen als professional?

Om te voorkomen dat meisjes worden besneden is het van belang dat u als professional of vrijwilliger die te maken heeft met meisjes uit de risicogroepen en/of hun ouders bekend bent met het onderwerp. Het is belangrijk dat u weet hoe te handelen en met wie u contact op kunt nemen. U moet de signalen kunnen waarnemen die erop duiden dat een meisje (acuut) risico loopt besneden te worden of (onlangs) besneden is. Zoals:

  • geruchten over een komende besnijdenis
  • plannen voor vakantie naar land van herkomst
  • aanstaande verhuizing.

En bij het eventuele slachtoffer zelf als zij:

  • klaagt over buikpijn
  • lang doet over toiletbezoek
  • zich (opeens) niet meer goed concentreren
  • stil en teruggetrokken is
  • gesloten of afstandelijk reageert
  • niet komt opdagen bij gezondheidsonderzoeken.

Voor meer informatie lees het informatieblad vrouwelijke genitale verminking. Wat kan de professional betekenen?

Verborgen vrouwen leiden onder dwang een geïsoleerd bestaan. Deze vrouwen zijn voor de buitenwereld vaak nauwelijks of niet zichtbaar.

Zij vragen niet om hulp, omdat zij de weg niet weten, de taal niet of onvoldoende spreken en/of uit angst voor man en familie. Het (zedelijke) gedrag van de vrouw/meisje is van grote betekenis voor de (goede) naam en eer van de familie/gemeenschap.

Wat kunt u doen?

Heeft u advies nodig bij een vermoeden of bij twijfel? Of gaat het om een feitelijk opgesloten vrouw? Neem dan contact op met medewerkers van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond (0800 - 2000) of met een hulpverlenende instantie die ervaring heeft met deze problematiek. Bij acuut gevaar belt u 112.

Wat kunt u doen als professional?

Voor advies bel altijd met Veilig thuis Rotterdam Rijnmond (0800 - 2000). Wees alert op de volgende signalen:

  • De vrouw komt nooit of nauwelijks buiten
  • De vrouw oogt angstig en vermijdt buurtcontacten
  • De echtgenoot of familielid voert (altijd) het woord
  • Buurtkinderen of klasgenootjes mogen nooit komen spelen
  • De kinderen komen onverzorgd, angstig en vermijdend over
  • De ramen zijn verduisterd
  • Gedwongen inwoning bij (schoon)familie

De gemeente Rotterdam werkt met sleutelpersonen. Dat zijn professionals of (ervarings)deskundige vrijwilligers die contact kunnen maken met mensen uit verschillende culturen.

Zij hebben het vertrouwen binnen de eigen of een andere culturele gemeenschap en werken bij een zelforganisatie of vrijwilligersproject.

Voor meer informatie leest u het informatieblad sleutelpersonen.

Jaarlijks organiseert de gemeente Rotterdam een conferentie voor professionals over het thema schadelijke traditionele praktijken. Afgelopen jaar was dat 19 februari 2018. Bekijk hieronder de film en de foto’s.