Mercator
Met het programma Mercator ontwikkelt Rotterdam een nieuwe manier van het registreren van objecten boven én onder de grond: de Integrale Bronregistratie Objecten (IBRO). Denk aan gebouwen, bruggen, speeltoestellen, spoorlijnen en wegen. En dus ook aan tunnels, parkeergarages, of de locatie van bomen. Het systeem richt zich op het nauwkeurig en volledig vastleggen van gegevens, met aandacht voor actualiteit en betrouwbaarheid.
De gemeente Rotterdam is de trekker van programma Mercator en werkt daarin samen met bijvoorbeeld het ministerie, waterschappen en andere gemeentes. De nieuwe bronregistratie kan daardoor in de toekomst overal in Nederland worden gebruikt.
Alle objecten in één systeem
Gemeentes verzamelen veel informatie over objecten. Die gegevens worden vastgelegd in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG), de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de registratie Waardering onroerende zaken (WOZ).
Drie registraties die los van elkaar zijn ontstaan. De vele gegevens van een object worden in deze drie systemen apart bijgehouden. Dat is verwarrend en zorgt soms voor fouten, maar is ook duurder en kost extra werk. Zowel grote als kleine gemeentes hebben hier last van.
Integrale Bronregistratie Objecten (IBRO)
Alle gemeentes in Nederland zullen voordeel hebben van een nieuwe bronregistratie waarin gegevens zoals van de BAG, BGT en WOZ gezamenlijk worden geregistreerd, verzameld en gebruikt. De Integrale Bronregistratie Objecten (IBRO) biedt die mogelijkheid. Het is geen doorontwikkeling van de huidige registratiesystemen. De IBRO werkt vooralsnog naast de bestaande registratiesystemen, zoals BAG, BGT, WOZ.
In de IBRO worden objectgegevens slechts één keer vastgelegd. Alleen wijzigingen in de al vastgelegde gegevens worden vanuit de IBRO doorgegeven aan landelijke voorzieningen. En omdat de IBRO gebouwd wordt conform de principes van Common Ground en het Federatief Datastelsel worden de gegevens in de toekomst eenduidig ontsloten via API’s. Deze werkwijze binnen de IBRO is nieuw en vervangt de huidige methoden zoals gebruikt in BAG, WOZ en BGT, waarin data vaak wel dubbel wordt opgeslagen.
Bij het ontwikkelen van de IBRO gebruiken we een open-source benadering. Leveranciers worden hier actief bij betrokken. En leveranciers werken ook mee aan het ontwikkelen en testen van prototypes.
De IBRO zorgt voor een betere kwaliteit van de data en geeft beter inzicht in de gegevens. Gegevens van objecten kunnen makkelijker worden gedeeld, ook met bewoners. En dat maakt invoering van onder andere de Omgevingswet makkelijker.
- Het object staat centraal en wordt voor de registratie slechts één keer geraakt.
- De IBRO past binnen de landelijke visie op het Geofundament van het ministerie van VRO. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.. Binnen het Geofundament zijn afspraken gemaakt over hoe alle ruimtelijke informatie te verzamelen, registreren en gebruiken. Zodat iedereen die met ruimtelijke informatie werkt, dit op dezelfde manier kan doen.
- Het ontwerp van de IBRO is gebaseerd op de principes van Common Ground. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.. Deze principes worden steeds vaker gebruikt door gemeentes bij het ontwikkelen van ICT-oplossingen. Bij deze methode is de database met gegevens losgekoppeld van de applicatie waarmee deze gegevens worden beheerd. Dit maakt het makkelijker de data op verschillende manieren, en met verschillende systemen te gebruiken. En het is makkelijker om over te gaan op een nieuw of ander systeem. De data blijft immers in de database en hoeft niet te worden overgezet.
- Sinds 2003 zijn er 12 eisen. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad. waaraan registratiesystemen moeten voldoen om een basisregistratie te kunnen zijn. Bij de ontwikkeling zorgen we dat de IBRO zoveel mogelijk voldoet aan die 12 eisen.
- Daar waar het mogelijk en nuttig is kunnen we vanuit de IBRO objecten, zoals gebouwen, in 3D opbouwen en laten zien.
- Het heeft de voorkeur om voor sommige onderdelen van de IBRO een open source oplossing te gebruiken.
De buitenruimte wordt geregistreerd in de IBRO. Dit betreft een beperkt deel van de BOR-registratie. Denk hierbij aan verharding, wegennetwerk, begroeiing, oppervlaktewater, constructies en complexen. Kijk op de website van Geonovum. Link opent een externe pagina voor de volledige lijst van objecten in de IBRO. Het merendeel van de ruim 400 objecten die in IMBOR zijn opgenomen worden niet in de IBRO opgenomen.
De BOR-registratie blijft als afzonderlijke bron naast de IBRO bestaan. Daarin wijkt de BOR-registratie niet af van de andere sectorale en lokale registraties. Van de (BOR-)objecten die in de IBRO worden afgebakend worden dus niet alle eigenschappen opgenomen, deze blijven grotendeels geregistreerd in de BOR-registratie en kunnen via API’s worden bevraagd en gemuteerd.
Nee, de WOZ-registratie blijft als sectorale registratie bestaan naast de IBRO. In de IBRO worden gebouwen afgebakend volgens het gemeentelijke gebouw model van de VNG. Dit maakt dat in de WOZ-administratie de WOZ-deelobjecten kunnen worden samengesteld uit objecten uit de IBRO. De WOZ-deelobjecten worden in de WOZ-administratie vervolgens samen met gegevens uit de basisregistratie Kadaster (BRK) en het handelsregister samengevoegd tot WOZ-objecten.
Met de komst van de IBRO ontstaan nieuwe rollen, zoals:
- Objectregistrator: zorgt voor de dagelijkse verwerking van gegevens in de objectenregistratie (IBRO).
- Kwaliteitscoördinator: controleert de kwaliteit van de gegevens en lost eventuele problemen op.
- Objectregisseur: houdt toezicht op het behalen van wettelijke termijnen en kwaliteitseisen.
Voor deze nieuwe functies en rollen zijn ook nieuwe specifieke opleidingen nodig. Uiteraard met een certificaat.
Samen bouwen we aan de IBRO
Rotterdam bouwt een gebruiksklaar prototype van de IBRO dat ook bruikbaar is voor bijvoorbeeld andere gemeenten. Om van de IBRO een succes te maken, zijn daarom landelijke standaarden, richtlijnen, doelstellingen en gezamenlijke oplossingen nodig. En daarvoor is samenwerking heel belangrijk.
Met het programma Mercator zoekt de gemeente Rotterdam nadrukkelijk die samenwerking. Zowel met het ministerie VRO, de Waarderingskamer en de VNG als met andere grote en kleine gemeentes. Zodat de IBRO in de toekomst zo breed mogelijk in Nederland kan worden gebruikt.
Rapportages
Mercator publiceert tussentijds resultaten en regelmatig geven we presentaties over de stand van zaken. De diverse projecten leveren een eindrapportage op. Deze worden op deze pagina gepubliceerd.
Het informatiemodel IBRO bestaat uit de onderstaande onderdelen:
- Begrippenmodel. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Conceptueel informatiemodel. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Het Logisch gegevensmodel (1.0.0). Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- JSON schema's. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- RDF model. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- XMI. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- MIM-XML. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
De overige rapportages die tot nu toe zijn gepubliceerd, kunt u hieronder downloaden:
De beschrijving van Rollen en Competenties voor de IBRO bestaat uit de volgende onderdelen:
Meer informatie
Doelstellingen, opgave en randvoorwaarden van het programma vind je in het Programmaplan 2025 van Mercator. Dit is ook ons kompas voor 2026 en 2027.
Download het Programmaplan Mercator 2025:
Nieuwe ontwikkelingen over Mercator zetten we in de nieuwsbrief. Abonneren op de nieuwsbrief Mercator kan via nieuwsbrievenrotterdam.nl . Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
Wilt u meer informatie over het programma of de IBRO? Stuur een e-mail naar het programmateam Mercator: mercator@rotterdam.nl. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad..
- Digitale Overheid – Stelsel van basisregistraties. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- IBDS – Federatief Datastelsel. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Zicht op Nederland (ZoN) - Datafundament. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Geonovum. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- VNG - Samenhangende objectenregistratie. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
- Gemeentelijk Geo-Beraad – BAM!. Link opent een externe pagina in een nieuw browsertabblad.
