‘De stad laat zien dat een Hofplein-operatie kan’
De grootste verbouwing van het Rotterdamse centrum in jaren is halverwege. Het verkeer rond het Hofplein is inmiddels zonder echte problemen volledig anders gaan rijden. Verkeerslichten verdwenen en voetgangers en fietsers kregen de ruimte. ‘Spannend? Zeker. Maar de eerste balans is verrassend positief.’
‘Het bewijs is eigenlijk al geleverd’, zegt projectmanager Iris van der Lee. ‘We hebben laten zien dat Rotterdam zo’n ingrijpende verandering aankan.’
Grootste ingreep
Het Hofplein verandert sinds april 2025 van een druk verkeersknooppunt in een groen stadsplein. Daar staan dan de voetgangers, fietsers en het openbaar vervoer centraal. Het gemotoriseerde verkeer rijdt sinds vorig jaar 30 kilometer per uur en het plein biedt alleen nog ruimte aan bestemmingsverkeer. Daarmee is het niet alleen de grootste ingreep in mobiliteit en openbare ruimte van de afgelopen tien jaar. Maar het is ook de aanjager van de verdere vergroening van omliggende gebieden als het Weena, de Schiekade en Pompenburg.
Verkeersregiekamer
De spannendste fase was wel de eerste. Met het klamme zweet in de handen zat de projectleiding een week lang in de verkeersregiekamer. Want als het mis zou gaan.. Op één dag verdwenen de verkeerslichten en werd het verkeer omgeleid. Vooraf waren er, vooral bij de ondernemers, zorgen over lange files en vastlopende wegen. Die bleken ongegrond.
‘De verkeersregiekamer hield alles nauwlettend in de gaten’, vertelt Van der Lee. ‘Waar nodig stuurden we bij, maar uiteindelijk bleven de vertragingen over het algemeen beperkt tot enkele minuten. Er waren wel vertragingen die meer impact hadden, maar die werden veroorzaakt door werkzaamheden op de ring. We hadden eigenlijk rekening gehouden met een kwartier extra reistijd. Maar automobilisten pasten zich verrassend snel aan de nieuwe situatie aan.’
Autoluwer
Dat is ook te zien in de nieuwste verkeerscijfers. Voorheen reden er dagelijks ongeveer 44.000 auto’s over het Hofplein. Nu rijden er minder dan 18.000. Tegelijkertijd bleef de bereikbaarheid van de binnenstad behouden. De trend is dat het aantal auto’s langzaam verder daalt. Het centrum moet immers autoluwer worden.
Ook buiten Rotterdam blijft dat niet onopgemerkt. Regelmatig ontvangt de gemeente delegaties uit binnen- en buitenland. Die willen zien hoe Rotterdam zo’n grote mobiliteitstransitie midden in een drukke stad uitvoert. Volgens Van der Lee groeit de belangstelling snel. ‘Het Hofplein wordt gezien als een Europees etalageproject voor een duurzame transformatie naar een autoluwe binnenstad. Mensen komen hier kijken hoe je een stad groener maakt zonder dat die vastloopt.’
Zorgvuldige afstemming
Dat het project Hofplein midden in een levendige binnenstad plaatsvindt, vraagt om zorgvuldige afstemming. Directievoerder Frans de Ruever noemt de voorbereiding een belangrijke succesfactor. ‘We hebben veel tijd gestoken in een goed bestek en een strakke fasering. Daardoor verloopt de uitvoering voorspelbaar en blijven onverwachte problemen beperkt.’
Helemaal zonder tegenvallers gaat een project van deze omvang natuurlijk niet. Zo zorgde een verzakking bij de aanleg van de ondergrondse waterberging voor enkele dagen vertraging. Die had uiteindelijk geen gevolgen voor de planning. Omdat er snel werd beslist en gehandeld.
Communicatie
De omwonenden en gebruikers van de ‘Hofplein-route’ merken dagelijks dat er wordt gewerkt. Volgens communicatieadviseur Monica Verhoek zijn daarom alle middelen gebruikt om mensen te informeren. Dat gebeurde via bewonersbijeenkomsten, klankbordgroepen, bewonersbrieven, media en social media. Ook nieuwe, slimme digitale verkeersinformatie moesten ervoor zorgen dat Rotterdammers weten wat er gebeurt én waarom. ‘We vertellen ook eerlijk dat een project als dit tijdelijk overlast geeft. Dat hoort erbij. En communiceren dat het centrum bereikbaar blijft.
Waterberging
Ondertussen krijgt het nieuwe Hofplein steeds meer vorm. Er komen ongeveer 150 deels volwassen bomen, brede groenvakken en een ondergrondse waterberging. Daar kan een miljoen liter regenwater worden opgevangen om bij droge periodes het groen te verzorgen. Volgens berekeningen zorgt de vergroening straks bovendien voor een daling van de temperatuur met ongeveer 7 graden Celsius tijdens warme zomerdagen.
De werkzaamheden lopen volgens planning door tot volgend jaar november. De Ruever verwacht dat de planning wordt gehaald. Hij is blij met de aannemer die vlot werkt, zich soepel opstelt en zich aanpast, als dat onverhoopt nodig is.
Meer informatie
Meer weten het project Hofplein? Op de pagina Hofplein staan alle veelgestelde vragen, de planning van de werkzaamheden en de geplande afsluitingen en omleidingen. En op die pagina is ook een video te zien over het project, en een livestream van het Hofplein.
