Waterweg
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 23-01-2019
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/waterweg/
Spring naar het artikel

Rotterdam probeert zo weinig mogelijk regenwater naar de waterzuiveringsinstallaties te brengen. Want het regenwater is eigenlijk vrij schoon. Het is zonde om daar onnodig tijd, geld en energie aan te besteden.

De werkwijze en aanpak hiervoor staat in het Waterplan 2 en is ook onderdeel van de watergebiedsplannen. Dit zijn plannen voor de verschillende gebieden van Rotterdam, waarin per gebied een aanpak op maat staat. Want het laaggelegen Prins Alexander vraagt om een andere aanpak dan Rozenburg of Hoek van Holland.

Waterbestendigheid van de stad

Door klimaatveranderingen komen vaker (hevige) regenbuien voor. Soms kan de riolering in Rotterdam het vele water niet allemaal tegelijk via het rioleringssysteem verwerken. Rotterdam doet zoveel mogelijk om wateroverlast te voorkomen, bijvoorbeeld door water op verschillende manieren op te slaan. Een voorbeeld hiervan zijn de waterpleinen. Water(overlast) kan vervelend zijn, maar water is ook een kans om de kwaliteit en belevingsmogelijkheden van de buitenruimte te vergroten. Rotterdammers zien zo de uitdagingen die water biedt en dat draagt hopelijk bij aan een stukje bewustwording. Een andere manier om water op te slaan, is in waterbergingen zoals die onder de Museumparkgarage. Maar er zijn ook kleinere maatregelen, waarbij nieuwe ontwikkelingen en technologie worden gebruikt, zoals de waterpasserende stenen.

Watertesten

In 2014 is in een deel van Rotterdam Zuid (Charlois, wijk Zuidwijk) het riool vernieuwd. In een aantal straten, waaronder de Schoonegge en de Dommelrode, zijn waterpasserende straatstenen aangebracht. Dit is een nieuwe vorm van bestrating waarmee het riool wordt ontlast. Het regenwater gaat namelijk niet alleen via de straatputjes (ook wel kolken genoemd) naar het riool. Het loopt ook langs de speciale stenen de grond in. Een waterweg dus! We zorgen dat water wordt vasthouden waar het valt. Hierdoor wordt het grondwater aangevuld en hoeft schoon water niet afgevoerd te worden. De stenen ontlasten hiermee niet alleen het riool omdat er minder water naar de zuivering gaat. Ze helpen ook wateroverlast voorkomen.

In april 2016 gaf wethouder Eerdmans de aftrap voor een reeks waterwegtesten in de Steenvoorde. Daarbij werd, door het laten leeglopen van een grote schaal met water, een regenbui nagebootst. Hiermee kond iedereen zien hoe snel het water via de bestrating afgevoerd werd. In de maanden daarna volgden nog een aantal testen. Tijdens de testen worden regenbuien met verschillende intensiteit gesimuleerd en wordt gemeten hoe snel het water wegzakt. De gemeente laat een tankwagen, gevuld met water, op het wegdek leeglopen. Medewerkers bekijken daarna hoe snel het water door de bestrating zakt. Er zijn extra peilbuizen geplaatst die de grondwaterstand meten. De informatie uit de testen gebruiken we om de toekomstige aanleg van waterwegen te optimaliseren.

Locatie waterwegen in Charlois

Op dit moment liggen de waterwegstenen in onderstaande straten:

  • Boekenrode
  • Bredevoorde
  • Dommelrode
  • Iepenrode
  • Kruisvoorde
  • Middelrode
  • Steenvoorde

Charlois is trouwens niet het eerste gebied waar waterpasserende stenen zijn gebruikt. Op kleinere schaal (in parkeervakken, niet op straat) zijn waterwegstenen ook toegepast in Hoek van Holland, Nesselande en Sportdorp. In de Hoevebuurt (Rotterdam centrum) loopt een test met drie verschillende soorten stenen.

Waterweg in de Hoevebuurt

Het vasthouden van regenwater draagt bij aan het verminderen van overlast in de buitenruimte bij extreme neerslag.

Het is ook goed voor de sponswerking van de stad. Daarom scheiden we het vuile water van het schone water. Door het gebruik van waterpasserende verharding stroomt er minder water in het riool. En gaat er ook minder water naar de zuivering. Dat betekent niet alleen minder transport (via het rioleringssysteem) maar ook minder kosten. Er gaat namelijk minder schoon regenwater naar de waterzuivering. Dit schone regenwater belandt namelijk via de waterwegstenen in de grond. Daar wordt het opgenomen, zonder dat het in het rioleringsafwateringssysteem terecht komt.

Wateroverlast tegengaan

Minder regen in het riool betekent ook minder overlast voor bewoners en eigenaren van woningen. Want door het toepassen van waterpasserende verharding gebruiken we bij extreme buien de buitenruimte actief om het water op te vangen.

Betonnen stenen versus gebakken stenen

In Rotterdam wordt al langere tijd gewerkt met waterpasserende verharding in de vorm van betonstenen. Maar nog niet voor gebakken stenen. Het toepassen van waterpasserende verharding in klinkergebieden was daardoor nog niet mogelijk, maar wel wenselijk.

Om uit te zoeken welke gebakken steen het best water laat passeren, zijn we in 2016 gestart met een proef. Deze proef was met drie verschillende soorten stenen in de Hoevebuurt (Rotterdam Centrum, het gebied achter het Centraal Station):

  • een waterpasserende gebakken steen
  • een ‘gewone’ gebakken klinker die door grotere voegen waterpasserend is
  • een nieuw ontwikkelde ‘eigen’ waterpasserende gebakken steen.

Proef in Hoevebuurt

In de Hoevebuurt zijn vakken gemaakt met elk een andere ondergrond en voegvulling waarin de drie verschillende stenen zijn gelegd. Op deze manier wordt getest welke steen het beste is en/of welke voegvulling het beste is. Daarnaast wordt in de Hoevestraat de waterpasserende klinker met viltjes toegepast. Een viltje is een alternatief voor de voegvulling die anders uit split bestaat.

Infiltratie van regenwater in de ondergrond via een gebakken steen wordt nog nauwelijks toegepast. De toepassingen die bekend zijn, zijn met een type steen die nu niet meer verkrijgbaar is. De huidige proef is om te kijken of de verharding voldoende infiltrerend vermogen heeft. En wat mogelijke gevolgen voor het wegdek zijn.

2017/2018: metingen en resultaten

In 2017 zijn metingen uitgevoerd om de waterpasserendheid van de verschillende soorten klinkers en voegen te bepalen. Deze metingen gaan door in 2018. Ook wordt een inschatting gemaakt van wat de vervuiling doet met de waterpasserendheid. En hoe vaak onderhoud aan de voegen nodig is.

Als de resultaten van de metingen bekend zijn, plaatsen we een update (naar verwachting eind 2018).

U kunt meedoen

Zelf kunt u ook water vasthouden in uw tuin door bijvoorbeeld meer plantjes en minder tegels te hebben. Omdat het water op de straat direct de grond in loopt, is het belangrijk dat het water zo schoon mogelijk blijft. U kunt hier bijvoorbeeld rekening mee houden met het gebruik van zeep als u uw auto op staat wast. Of bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen in uw tuin. Een andere manier is de aanleg van een groen dak. Een groen dak zorgt niet alleen voor wateropvang maar vergroent ook uw directe omgeving en vermindert de hitte van gebouwen.

In overige delen van Nederland, waaronder Oost-Nederland, worden soortgelijke oplossingen voor wateroverlast ook toegepast. West-Nederland biedt door de hogere grondwaterstanden, minder mogelijkheden. Met de toepassing loopt Rotterdam dan ook voorop.

Werken aan water voor een aantrekkelijke stad

Rotterdam werkt al jaren actief aan het voorkomen van wateroverlast en aan de overbelasting van het rioolstelsel. Vaak zijn de Rotterdamse oplossingen innovatief en nieuw. Zoals de al eerder genoemde waterpleinen en de combinatie van een ondergrondse waterberging met een parkeergarage. De gemeente pakt zoveel mogelijk kansen die de stad biedt om wateroverlast te voorkomen. En om daarmee de buitenruimte een stuk aangenamer te maken. De gemeente Rotterdam combineert dit met geplande werkzaamheden of onderhoud in de buurt. Zo is het zo efficiënt mogelijk met zo min mogelijk overlast voor de bewoners.