Vossen in de stad
Gepubliceerd op: 02-05-2018
Geprint op: 19-04-2019
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/vossen/
Spring naar het artikel
Foto: Pxhere

De aanwezigheid van vossen in steden is niet nieuw. Tegenwoordig komen er in Nederland in meer dan 25 steden vossen voor. Zo ook in de gemeente Rotterdam. Naar schatting leven er binnen onze gemeentegrenzen dertig tot vijftig vossen.

De reden voor de kolonisatie van steden is dat dit voor de vos een geschikt leefgebied vormt. De vos vindt er namelijk de drie zaken die het nodig heeft om zich te kunnen vestigen en handhaven: voedsel, een nest-/paar-/slaapplaats en beschutting tegen vijanden en weersomstandigheden. Vooral voedsel is in de meeste steden in grote hoeveelheden te vinden. Daarnaast zijn er in steden geen jagers en boeren die vossen willen bestrijden.

Voordelen

Een voordeel van aanwezigheid van vossen in steden is het mogelijke effect op de populaties van overlastgevende dieren. Zoals bijvoorbeeld konijnen, ratten of ganzen. Daarnaast houden vossen populaties van prooidieren alert en gezond, doordat ze zich vooral richten op de langzame individuen. Ook blijkt onder andere dat veel mensen de aanwezigheid van vossen in de stad waarderen. Ze vinden het interessant n het ervaren als een vorm van natuurbeleving. Want oog in oog staan met het grootste in Nederland aanwezige landroofdier, is niet iets dat je snel vergeet.

Veelgestelde vragen

Vossen zijn dus een zeer mooie toevoeging aan de Rotterdamse stadsnatuur. Maar de vos kan ook zorgen voor bezorgdheid (in veel van de gevallen als gevolg van onbekendheid) of overlast. De overlast door vossen is echter in de meeste gevallen te voorkomen of te verhelpen met simpele maatregelen. In de veelgestelde vragen en antwoorden leest u hoe.

Loslopende- of kleine huisdieren en pluimvee die niet goed zijn opgehokt, zijn niet veilig voor vossen. Dit komt ook door hun gelijkenis met de natuurlijke prooien van vossen. Wanneer een vos meerdere huisdieren tegenkomt (bijvoorbeeld een groep kippen), doodt de vos er meestal meer gedood dan hij opeet. Dit gedrag heet surplus killing. Dit is een functioneel gedragstype dat ook bij andere roofdieren voorkomt.

Dit kunt u doen

Door kleine huisdieren en pluimvee, in ieder geval s ’nachts op te hokken kunnen problemen voorkomen worden. Om een hok of kippenren bestendig te maken tegen vossen zijn de volgende aspecten belangrijk:

  • Het gaas dat wordt gebruikt moet minimaal 1,5 mm dik zijn en een maasgrootte hebben van maximaal 3x3 cm
  • Het hok moet ook van boven dicht zijn of omheind zijn met een hek van minimaal 2 meter hoog met een overhangend stuk
  • Het gaas moet minimaal 30 cm zijn ingegraven in de grond. Het moet bij voorkeur omgeven zijn door tegel die het graven bemoeilijken
  • Een hok kan ’s avonds worden gesloten met een automatisch systeem dat tegenwoordig verkrijgbaar is

Andere mogelijkheden, die alleen niet volledige bescherming bieden, zijn:

  • het aanleggen van een waterpartij met een eiland of platform waar watervogels kunnen slapen
  • het bieden van de mogelijkheid om in een boom of op hoge houten stelling te vliegen (die voor de vos
  • onbereikbaar is)
  • het samen houden van grotere landbouwhuisdieren (bijvoorbeeld geiten) bij kippen of konijnen.

Een andere methode om vossen te weren is het inzetten van oplettende waakhonden. Vossen houden niet van de geur van honden, mensen en sommige alledaagse producten zoals azijn.

De kans dat een volwassen kat wordt aangevallen door een vos is zeer klein. Alleen jonge katten (jonger dan zes maanden) zijn kwetsbaar. Eventuele problemen zijn te voorkomen door jonge katten en katten die zich niet goed kunnen verdedigen binnen te houden.

Vossen zullen geen mensen aanvallen, ook geen kinderen of baby’s; er is nog nooit een mens aangevallen door een vos. Vossen kunnen uiteraard wel bijten uit zelfverdediging wanneer zij zich in het nauw gebracht voelen.

Het wordt afgeraden om een vos dicht te naderen of op te pakken. Ook het voeren van vossen is niet aan te raden, vooral niet uit de hand. Bij een beet door een vos is het altijd verstandig om een bezoek te brengen aan de huisarts!

  • Ziektes
    Vossen zijn net als andere wilde en gedomesticeerde dieren mogelijk drager van verschillende parasieten en ziektes. Denk aan de vossenlintworm, de hondenspoelworm, rabiës en hondenschurft. De vossenlintworm en de hondenspoelworm zijn twee parasieten waar vossen de gastheer voor kunnen zijn. Mensen kunnen hier ziek van worden. Alleen komt de vossenlintworm hoogstwaarschijnlijk niet voor in het gebied ter hoogte van Rotterdam. En de hondenspoelworm heeft vooral de hond als drager. De meeste mensen komen veel vaker in contact komen met een hond dan met een vos. De kans op besmetting als gevolg van contact met honden is daarom vele malen groter. Rabiës komt, als gevolg van een wijdverbreid vaccinatieprogramma, al sinds de jaren ’90 niet meer voor binnen Nederland en omgeving. Ten slotte kunnen vossen ook besmet zijn met hondenschurft. Dit is zeer besmettelijk onder zowel vossen als honden, maar is voor de mens niet gevaarlijk
  • Advies
    Fysiek contact met vossen wordt altijd afgeraden, ook om hierboven genoemde redenen. Overdracht van hondenschurft van vos naar mens is zeer onwaarschijnlijk. Het bestrijden van de vossenlintworm is ondoenlijk. Maatregelen vooraf tegen besmetting met de vossenlintworm in risicogebieden zijn:
    • het niet rauw eten van bessen en paddenstoelen
    • het tuinieren met handschoenen.
    • Ook raden we af om kadavers van dode vossen aan te raken.

De belangrijkste doodsoorzaak van vossen in steden is het verkeer. Dit is dan ook de meest aannemelijke plek om een dode of gewonde vos tegen het lijf te lopen.

Dit kunt u doen: bij het vinden van een gewonde of dode vos is het belangrijk dat deze niet wordt aangeraakt. Benader een gewonde vos niet, maar geef dit door aan: de Dierenambulance (0900 - 112 0000), die is altijd bereikbaar.

Vossen graven om verschillende redenen in tuinen. Vaak gebeurt dit tijdens hun zoektocht naar voedsel. Hierbij worden er ondiepe gaten gegraven, zoekend naar wormen en larven van insecten. Hierbij kunnen ze de tuin ook bevuilen met urine en uitwerpselen. Door sommige groenbemesters (gemaakt uit bot en bloed) graven vossen diepere gaten op zoek naar de bron van de geur. Vossen kunnen ook in tuinen hun burcht graven. Vaak graven ze eerst schijnburchten en ondiepere holen om de beste plaats uit te zoeken.

Het is ook mogelijk dat vossen hun burcht onder een schuur, gebouw of woning graven. Vooral wanneer dit gebeurt onder een woning is dit een serieus probleem waar snel actie op moet worden ondernomen. Vossen kunnen de ruimte onder woningen soms binnen komen via ventilatieopeningen die zijn weggeroest. Vooral bij oudere woningen komt dit voor. Onder een vloer vinden vossen vaak de ideale plek om hun jongen groot te brengen. Zeker wanneer er jongen onder een huis worden grootgebracht geeft dit veel problemen. Het veroorzaakt veel geluid, stank door uitwerpselen en rottende prooiresten, vliegen en mogelijk kapotte leidingen doordat vossen daar aan knagen.

Vossen zijn in staat om geluiden te maken die als onaangenaam kunnen worden ervaren. Dit gebeurt vooral in de wintermaanden, tijdens de paartijd. Een andere vorm van overlast ontstaat als de vos vuilnis, dat onbeschermd in vossenterritoria ligt, openscheurt of omgooit

Overlast voorkomen

  • Een optie die zorgt dat vossen de tuin met rust laten, is het ontoegankelijk maken van de tuin. Dit is echter vrij lastig omdat vossen enorm behendig en vindingrijk zijn. Een hek moet minstens twee meter hoog zijn, met aan de bovenzijde een overhangend gedeelte. Een schrikdraad kan ook nuttig zijn, maar alleen als dit juist en verantwoord wordt opgesteld. Daarnaast moeten etensresten of voer voor andere dieren nooit open en bloot worden neergelegd. Dit kan vossen aantrekken
  • Door te zorgen dat er geen openingen toegankelijk zijn voor vossen, voorkomt u dat zij onder schuren, gebouwen of woningen gaan wonen. Worden er diepere holen/burchten gegraven? Dan kunt u het best direct met de gemeente bellen via telefoonnummer 14 010. Of met een andere deskundige voor advies en ondersteuning.
  • Aan geluidsoverlast door vossen is, anders dan het verjagen van de dieren (tijdelijke oplossing) niks aan te doen. Daarnaast valt het geluidsoverlast door vossen in het niet bij veel andere bronnen van geluidsoverlast (verkeer, industrie, andere dieren etc.)
  • Gooit u vuilnis in huiscontainers of ondergrondse containers, dan kunnen vossen er geen overlast mee veroorzaken.

Meer informatie

  • Heeft u een vos gezien in Rotterdam en wilt u daar melding van doen? Ga dan naar het meldpunt van bureau Stadsnatuur.
  • Heeft u een dode of gewonde vos aangetroffen? Neem dan contact op met de dierenambulance 0900 - 112 00 00.
  • Heeft u overlast van een vos? Bel 14 010.