Een gedeelde geschiedenis
Gepubliceerd op: 22-06-2021
Geprint op: 25-10-2021
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/koloniaal-en-slavernijverleden/
Ga naar de hoofdinhoud

Rotterdam is een diverse stad met verschillende achtergronden, leefwijzen en overtuigingen; daar zijn we trots op. Maar de stad van nu staat niet los van haar geschiedenis.

De stad heeft een rol gehad in het koloniale en slavernijverleden van Rotterdam. Die geschiedenis werkt door in het heden. Hoe we ons als stad tot deze geschiedenis verhouden is het afgelopen jaar uitgebreid onderzocht en komt in 2022 als stadsprogramma tot uiting.

Onderzoek naar het koloniaal en slavernijverleden

De gemeenteraad nam in 2017 de motie Wijntuin aan. Deze motie droeg het college op het koloniale en slavernijverleden van Rotterdam grondig te onderzoeken. In oktober 2020 presenteerde het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) de resultaten. Het onderzoek toont aan dat Rotterdam, net als andere Nederlandse (haven)steden, vanaf 1600 een rol speelde in de Nederlandse koloniale handel en slavernij. Rotterdam heeft mede door deze stadsgeschiedenis een internationaal karakter, met grote groepen inwoners uit de voormalige - Nederlandse, maar ook Portugese, Franse, Spaanse en Britse - koloniën. Eén op de acht huidige Rotterdammers heeft voorouders die ooit tot slaaf gemaakt zijn in het Trans-Atlantisch gebied.

In dialoog met stad

De onderzoekuitkomsten zijn het beginpunt voor de gemeente om samen met Rotterdammers op zoek te gaan naar een passende manier om met deze kennis van de geschiedenis om te gaan. Dit is een vraagstuk met verschillende perspectieven. Zo zijn er Rotterdammers die vinden dat er erkenning nodig is en dat het verleden doorwerkt in onbegrip, ongelijkheid en discriminatie van vandaag. Anderen vinden dat de geschiedenis in het verleden moet blijven of geven aan er te weinig over te weten. In de stadsgesprekken zijn ca. 200 Rotterdammers, wetenschappers en andere experts gesproken. Uit de gesprekken komen de volgende behoeftes naar voren:

  • Erkenning van de gezamenlijke geschiedenis, het leed die hiermee is veroorzaakt, en de invloed op hedendaagse sociale ongelijkheid en racisme.
  • Educatie over het verleden, zodat meer Rotterdammers zich hiervan bewust zijn en begrijpen hoe de diversiteit van de stad volgt uit de gedeelde geschiedenis.
  • Excuses voor de rol die vroegere stadsbesturen hebben gehad in het kolonialisme en slavenhandel. Het gaat hierbij niet om een schuldvraag richting individuele Rotterdammers van nu, maar om toenemend collectief bewustzijn van het gedeelde verleden.
  • Racismebestrijding, blijvend en duurzaam.

Stadsprogramma 2022

De inzichten uit de stadsgesprekken zijn bepalend voor de inhoud van het stadsprogramma wat medio 2022 van start gaat. Het programma faciliteert kennisbevordering en verbinding in de vorm van educatie, maatschappelijke en cultuurprogramma’s en bewustwordingscampagnes. Hiermee wordt ingezet op het bestrijden van verdeeldheid en ongelijkheid en het stimuleren van een inclusief en tolerant Rotterdam. De volledige opzet voor het stadsprogramma is te lezen in het koersdocument.

De stadsgesprekken met Rotterdammers maken duidelijk dat excuses op prijs worden gesteld en bijdraagt aan heling en aan de mogelijkheid om vanuit de geschiedenis die verdeelt, te komen tot een toekomst die verbindt. Het college roept formerende partijen in de Tweede Kamer op om werk te maken van een Staatsexcuus in 2023 voor (deelname aan) het hele stelsel van kolonialisme en slavernij. Daarnaast beraadt het college zich over een lokaal excuus en neemt daarin de wensen en bedenkingen van de raadscommissie mee. Anders dan een Staatsexcuus, gaat dit over de actieve deelname van de Rotterdamse vroedschappen, die belangen behartigden van de VOC en WIC en daarin zelf dubbele rollen vervulden en de investeringen en leningen die het stadsbestuur deed in deze compagnieën, private bedrijven en plantages.

Meer informatie

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen via Koloniaal_SlavernijverledenMO@rotterdam.nl.