Spring naar het artikel

In de Rotterdamse regio wordt de komende jaren langs de rivier een aantal nieuwe parkgebieden aangelegd. Door meer groen en natuur op, in en direct aan de rivier met eb en vloed ontstaat een aantrekkelijk nieuw landschap: het getijdenpark.

Op dit moment zijn we bezig aan de Nieuwe Waterweg en de Nieuwe Maas. Het ontwikkelen van een park in een rivier met eb en vloed is uniek in Nederland en daarom een mooi voorbeeld van innovatie en inspiratie. Meer groen en natuur op, in en direct langs de Nieuwe Maas en de Nieuwe Waterweg versterkt de recreatieve mogelijkheden in de regio en de ecologische kwaliteit van de rivier: zalm en steur zwemmen van en naar zee, dankzij nieuwe rustplekken en schoner water.

Bovendien zorgt een langzaam oplopende rivieroever voor golfbreking bij hoger water waardoor een getijdenpark ook bijdraagt aan een toekomstbestendige Rotterdamse regio. Daarom is het programma opgenomen in het Deltaprogramma Rijnmond – Drechtsteden (onderdeel van het nationale Deltaprogramma). Op dit moment is bijna 10 miljoen euro beschikbaar voor de realisatie van de diverse plannen.

Bekijk hier welke riviergetijdenparken er al zijn.

Rotterdamse projecten riviergetijdenpark

In de Rotterdamse regio wordt een aantal nieuwe parkgebieden aangelegd. Door meer groen en natuur op, in en direct aan een rivier met eb en vloed ontstaat een aantrekkelijk nieuw landschap: het getijdenpark.

In 2013 is de gemeente Rotterdam in samenwerking met het Havenbedrijf Rotterdam, Wereld Natuurfonds en Rijkswaterstaat met het project Groene Poort aan de Nieuwe Waterweg gestart. Dit project betreft de aanleg van een natuurvriendelijke oever bij Landtong Rozenburg. Naast partijen betonpuin van het Havenbedrijf en Rijkswaterstaat, is hiervoor ook betonpuin van  gemeente Rotterdam toegepast.

Het idee achter de Groene Poort is dat hergebruik van materialen in combinatie met natuurlijke processen, zoals getijdestroming, leidt tot natuurontwikkeling. Door hier luwe gebieden te ontwikkelen, komen specifieke flora en fauna weer terug. Bijkomend voordeel is dat ook de waterkering beschermd wordt. De tijdshorizon is 10 jaar, het tempo van aanleg is niet vastgelegd en wordt bepaald door het aanbod van grof puin en grond. In het najaar van 2016 zijn de eerste twee kribvakken opgeleverd. Voorjaar 2017 start de verontdieping van deze vakken met grond.

Met het storten van een lading stenen is op 16 maart 2015 de starthandeling van het programma ‘Rivier als getijdenpark’ bij het getijdenpark Mallegatpark in de Nieuwe Maas verricht. De komende maanden wordt het ontwerp door de aannemer De Vries & van de Wiel nader uitgewerkt. Het ontwerp bestaat uit een strekdam met hoge en lage delen in het water. In de luwte zal slib aanspoelen waardoor er nieuwe natuur ontstaat. De komende periode wordt onder andere ook gebruikt om waterbodemonderzoek uit te voeren en de benodigde vergunningen aan te vragen. Volgens de planning van de aannemer wordt begin april 2017 gestart met de feitelijke aanleg die eind 2017 gereed zal zijn.

Bij de Nassauhaven in de Nieuwe Maas komt aan de lange zijde (grenzend aan het Nassauhavenpark) een getijdenpark. Uitgangspunt is een trapsgewijze oever waar natuurontwikkeling in het water ontstaat. De oever zal zoveel mogelijk worden opgebouwd uit sediment uit de haven. Bekijk ook de pagina Getijdenpark Nassauhaven.

Getijdenpark Eiland van Brienenoord in stedelijk gebied Rotterdam

In 2016 is in de Rotterdamse regio het initiatief genomen om de kansen voor een getijdenpark bij Eiland van Brienenoord of bij Polder De Esch te onderzoeken. Na onafhankelijk onderzoek in samenwerking met bewoners, omwonenden en bedrijven is recent besloten dat er een getijdenpark bij Eiland van Brienenoord gaat komen. De uitvoering van dit LIFE IP project is gepland in 2019. Bekijk ook de pagina Getijdenpark Eiland van Brienenoord.

Het getijdenpark Eiland van Brienenoord wordt mede mogelijk gemaakt door LIFE financiering van de Europese Unie.

Door de binnenvaart van de Maashaven anders in te richten is aan de kant van de metro ruimte gereserveerd voor een getijdenpark. Dat plan moet inhoudelijk en financieel nog verder worden uitgewerkt. In de eerste schetsen is er sprake van een hoger en een lager deel. Het laagste gedeelte staat bij vloed onder water en kan een meer natuurlijk karakter krijgen met uitzicht op het water en schepen. Het hogere deel kan ruimte bieden voor allerlei activiteiten met bijvoorbeeld een speel- en ligweide.

  • Getijdenpark Groene Poort Noord, Maassluis
  • In de bocht van de Nieuwe Waterweg bij Maassluis worden plannen uitgewerkt voor een getijdenpark. Na bestudering van drie principes is, na afweging van wenselijkheid en haalbaarheid, gekozen voor een waterinwaartse langsdam in combinatie met een hoogwatergeul.
  • Getijdenpark Wilhelminahaven, Schiedam
  • In Schiedam zijn er voor de noordoosthoek van de Wilhelminahaven plannen voor het combineren van  recreatieve voorzieningen en natuurontwikkeling op de oever en in het water. Zo worden onder andere ligplaatsen voor de zeekadetten ingepast in het ontwerp.
  • Getijdenpark buitenplaats Het Huys ten Donck, Ridderkerk
  • Op de buitenplaats Het Huys ten Donck zorgt een getijdenpark voor het herstel en de verbinding met de rivier. In de eerste fase wordt de historische haven hersteld en het ‘boothuys’ herbouwd. De tweede fase bestaat uit de aanleg van een getijdenpark op het voorterrein van Het Huys ten Donck in samenhang met het gehele landgoed.

Partners

Binnen het programma ‘De rivier als getijdenpark’ werkt een groot aantal partners samen. Op 16 maart 2015 is dit geformaliseerd met een intentieovereenkomst (pdf). De partners die nu meedoen zijn het Wereld Natuur Fonds, het Zuid-Hollands Landschap, het Havenbedrijf Rotterdam, Rijkswaterstaat, EcoShape, het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, het Hoogheemraadschap van Delfland, de Provincie Zuid-Holland en de gemeenten Ridderkerk en Rotterdam. Tijdens de bestuurdersbijeenkomst van 2 november 2016 zijn vijf nieuwe partners toegetreden: de gemeente Schiedam, het Waterschap Hollandse Delta, ARK Natuurontwikkeling, advies- en ingenieursbureau TAUW en RiverArt, een kunstproject en cultuur-toeristische route langs de Nieuwe Maasrivieroevers die Rotterdam en Dordrecht verbinden.

Meer informatie

De getijdenparken worden mede mogelijk gemaakt door LIFE financiering van de Europese Unie.