Getijdenpark Brienenoord
Gepubliceerd op: 11-07-2017
Geprint op: 23-09-2020
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/getijdenpark-brienenoord/
Ga naar de hoofdinhoud

Het Eiland van Brienenoord is een bijzonder eiland vol ontdekkingen met bos, grasvlakten, open water en poelen. Een deel van het eiland krijgt natuurvriendelijke oevers en ruimte voor getijdennatuur.

Er worden ook twee nieuwe bruggen aangelegd naar het eiland. De werkzaamheden worden tussen februari 2020 en zomer 2021 uitgevoerd.

Aan zowel de west- als oostkant van het eiland komt meer getijdennatuur. Het eiland gaat onderdeel uitmaken van het Rondje Stadionpark, een recreatieve route van vijf kilometer op Rotterdam-Zuid. Twee bruggen (de huidige wordt vervangen en er komt een hele nieuwe brug bij) die toegang geven tot het eiland maken dit mogelijk.

Globale planning

  1. Verwijderen van de stronken van de gekapte bomen. Die moeten weggehaald worden zodat de graafmachines later ongehinderd hun werk kunnen doen. De grond die wordt afgegraven voor de getijdennatuur wordt tussen de strekdammen aan de westkant van het eiland gebruikt om ook daar natuurlijke oevers te maken. Nu zijn de randen nog steil en van steen. Behalve de grond wordt ook zoveel mogelijk riet op een andere plek gebruikt.
  2. Voorbereiden en aanleggen van de nieuwe beweegbare brug bij het Zuiddiepje
  3. Vervangen van de oude brug
  4. Aan de oostkant van het eiland, bij de Brienenoordbrug, wordt de heuvel afgegraven en getijdennatuur aangelegd
  5. Werkzaamheden rond het oude bouwdok. Er komt een pad en een drijvende steiger. Hier zijn nu alle (slechte) bomen gekapt. Er worden nieuwe bomen geplant
  6. Aanleggen van een uitkijkpunt aan de oostkant van het eiland.

In de digitale nieuwsbrief leest u elke maand meer over de stand van zaken en de planning.

Wat gaat er veranderen?

  • De huidige toegangsbrug wordt vervangen. Deze brug is 60 jaar geleden aangelegd als tijdelijke hulpbrug voor de bouw van de metrodelen.
    Bruggen worden in Rotterdam regelmatig geïnspecteerd. Het resultaat van deze inspecties is dat de maximaal toelaatbare draagkracht van de brug steeds iets afneemt door slijtage. Om die reden is enkele jaren geleden een maximaal toelaatbare belasting van 15 ton voor de brug ingesteld. Ook blijkt uit de inspecties dat de brug einde levensduur is. Met andere woorden: de brug is op.
    De tijdelijke hulpbrug is destijds niet ontworpen voor een lange levensduur. Met 60 jaar heeft de brug het nog lang volgehouden. Opknappen van deze brug en aanpassen naar de huidige normen en richtlijnen kan niet vanwege kosten en complexiteit. 
    Hergebruik van de bestaande brug is in de praktijk erg lastig. De brug inclusief het verouderde bewegingswerk moet dan opgeknapt worden en er moet vraag zijn naar een brug. Die vraag is er niet op het eiland en niet in de rest van Rotterdam. Opslag is kostbaar en geeft geen garantie voor hergebruik. 
  • Het eiland wordt autovrij aan de westkant. Bestemmingsverkeer voor de Volkstuinvereniging en de Buitenplaats kan gebruik maken van de nieuwe brug bij het Zuiddiepje.
  • Het bestaande getijdengebied aan de oostkant van het eiland (onder de Brienenoordbrug) wordt uitgebreid. Aan de kant van het Zuiddiepje en aan de westpunt (tussen de strekdammen) komt ruimte voor getijdennatuur.
  • De heuvel die nu tussen de getijdennatuur en het volkstuinencomplex ligt, wordt afgegraven, waardoor ruimte ontstaat voor meer getijdennatuur. De grond wordt gebruikt om op andere plekken de oevers minder stijl te maken.
  • In het voormalige bouwdok (grote vijver) komt een vlonder om van het water te genieten

Bekijk de animatie van de nieuwe inrichting van het Eiland van Brienenoord. Let op: de animatie geeft een goed beeld van wat er waar op het eiland te vinden is (bruggen, getijdennatuur, uitkijkpunten, enzovoort). Waar de animatie misschien een strak onderhouden sfeer geeft, komt gewoon een modderig en eigenzinnig stuk natuur. Met planten en dieren op de plekken die de natuur zelf kiest. Wij scheppen de voorwaarden maar niet de invulling.

Wat is al gedaan?

  • Op het eiland is een Buitenplaats gerealiseerd door Stichting Grondvesten. Deze denk- en werkplek met zicht op Rotterdam ligt midden in de natuur
  • Het Waterwoud is in november 2019 in gebruik genomen. Dit uitkijkpunt was een geschenk van Baggerbedrijf Van Oord
  • Aan de oostkant is door het project een Straatkijker geplaatst. Deze straatkijker heeft in de stad gestaan en heeft een ‘tweede leven’ op het eiland gekregen
  • Om de werkzaamheden uit te kunnen voeren zijn in februari 2020 bomen gekapt. Tijdens het project worden 250 nieuwe jonge (fruit)bomen geplant.

Partners

Het getijdenpark wordt mogelijk gemaakt door financiële bijdragen en/of deskundige hulp van de gemeente Rotterdam, Rijkswaterstaat, Provincie Zuid-Holland, Europese subsidie (LIFE IP), Ark Natuurontwikkeling, Wereld Natuur Fonds en Zuid-Hollands Landschap.

Het werk wordt uitgevoerd door Combinatie Eiland van Brienenoord; bestaande uit de aannemers G. van der Ven B.V. / Martens en Van Oord aannemingsbedrijf B.V.

Getijdenpark

Bij een getijdenpark stijgt en daalt het waterpeil twee keer per dag zo’n anderhalve meter. Dat komt door de open verbinding naar zee. Op het droogvallende slib ontstaat natuur die verder nergens in Europa te zien is. Er groeien planten die het goed doen op de grens van zoet en zout water. Planten die het water schoner maken. Ook trekt het bijzondere vogels en vissen aan, zoals ijsvogels, lepelaars, zalm en steur. Bewoners kunnen volop genieten van de natuur en bijvoorbeeld hengelen, wandelen of picknicken. Een getijdenpark biedt verkoeling tijdens de (toekomstige) hete zomers. De langzaam aflopende oevers zorgen voor golfbreking bij hoog water.

Rivier als getijdenpark

Getijdenpark Eiland van Brienenoord maakt onderdeel uit van het programma Rivier als getijdenpark. Hierbij werken meer dan 15 enthousiaste organisaties samen om de natuur terug te brengen langs de oevers van de Nieuwe Waterweg, Nieuwe Maas en Hollandse IJssel.

Plannen besproken

In november 2018 vond een informatiebijeenkomst plaats bij de Volkstuinvereniging op het eiland. Tijdens een drukbezochte inloopbijeenkomst in de kantine van de Volkstuinvereniging op 29 november presenteerde de gemeente het voorlopig ontwerp. Daarbij konden belangstellenden met verschillende betrokken partners van gedachten wisselen en vragen stellen over dit ontwerp. Inmiddels zijn de plannen voor de ontwikkeling van het eiland tot getijdenpark en de toegang tot het eiland over het Zuiddiepje definitief en zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding gestart.

Het Eiland van Brienenoord is in de 19e eeuw ontstaan door verslibbing van een zandplaat in een buitenbocht van de Nieuwe Maas. De slibplaten raakten begroeid met riet, biezen en griend. In 1847 werd het eiland gekocht door Baron van Brienen en die begon er samen met zijn zoon een zalmvisserij. Aan deze baron dankt het eiland natuurlijk ook zijn naam. In 1904 werd het eiland Rotterdams grondgebied en sinds 1943 zijn er volkstuinen gevestigd.

Op het westelijk deel van het eiland zijn in de jaren zestig tunnelelementen voor de Rotterdamse metro gebouwd. Het dok dat hiervoor werd gebouwd is nog steeds te zien. Toen in 1965 de Brienenoordbrug werd gebouwd, werden drie pijlers op de oostkant van het eiland geplaatst. Om de natuurlijke landschapsontwikkeling te bevorderen, besloten het Wereld Natuurfonds en de gemeente Rotterdam om Schotse Hooglanders te laten grazen. Sinds juni 2000 zijn de Hooglanders te bewonderen op het eiland.

Het eiland van Brienenoord is een groene plek in de rivier, midden in de stad. Op het eiland beleef je de natuur, de dynamiek van eb en vloed en geniet je van een verscheidenheid aan flora en fauna. Het eiland is een prachtige plek voor een wandeling, in ongeveer 45 minuten heb je een wandeling rond het eiland gemaakt. Midden in de natuur met de Rotterdamse skyline op de achtergrond krijg je een uniek beeld van de stad. Bij een tocht over het eiland kom je Schotse Hooglanders tegen. Ze zijn tam, je kunt er dus gewoon langs lopen, maar aai of voer ze niet.

Tips en bijzonderheden

  • Het volkstuinencomplex op het eiland is tussen zonsopgang en zonsondergang vrij toegankelijk
  • Ark natuurontwikkeling organiseert struintochten over het eiland, buiten de gebaande paden
  • Stichting ’n Bries maakt theater op het eiland gericht op natuureducatie voor kinderen
  • Honden zijn welkom, maar wel aangelijnd

Bereikbaarheid

Het eiland is bereikbaar via de Stadionweg in de wijk Feijenoord. Er is een toegangsbrug aan het eind van de weg Hoendiep.

  • Auto: navigeer naar Hoendiep, 3077 AX, Rotterdam. Het eiland is autoluw. U kunt uw auto vóór de brug op de kade bij de loodsen langs het Hoendiep parkeren, het is niet toegestaan om de auto op het eiland te parkeren
  • Openbaar vervoer: neem tram 23 naar de halte Stadion Feyenoord. Vanaf die halte is het ongeveer 10 minuten lopen
  • Watertaxi: het eiland is bereikbaar met de watertaxi, via de aanlegsteiger ‘010 Stadion Feyenoord’. U kunt dan vanaf de Veranda naar het eiland lopen.

Meer informatie

Neem voor meer informatie over dit project contact op met Ilse van den Berg, telefoon 06 - 182 940 15.

\