Zwart Janstraat
Gepubliceerd op: 26-01-2021
Geprint op: 30-07-2021
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/zwart-janstraat/
Ga naar de hoofdinhoud

De Zwart Janstraat vormt samen met de Noordmolenstraat de Noorderboulevard, het kloppend hart van het Oude Noorden. In deze winkelstraat bevinden zich maar liefst 191 winkels; van grote landelijke ketens tot kleinschalige speciaalzaken.

Naast buurtbewoners komen hier ook mensen uit andere delen van de stad (en regio) winkelen. Het is een drukke, levendige winkelstraat. De Zwart Janstraat is volop in ontwikkeling. Het winkelgebied wordt nog aantrekkelijker door de komst van nieuwe supermarkten en andere winkelformules. En steeds meer mensen komen in de buurt wonen, waaronder in de panden boven de winkels. De keerzijde van deze ontwikkeling is dat de straat steeds intensiever gebruikt wordt en mede daardoor onveiliger is geworden.

Verkeersveiligheid

De Zwart Janstraat staat al jaren bekend als een onveilige straat, met name voor voetgangers en fietsers. Er is veel autoverkeer en er wordt regelmatig te hard gereden. Bovendien wordt er vaak dubbel geparkeerd. Dat zorgt voor onveilige en onoverzichtelijke situaties. Net als tijdens het laden en lossen van het vele vrachtverkeer. In de afgelopen jaren zijn er te veel ongelukken gebeurd, waaronder een paar ernstige. Om het hard rijden en het onnodig rondjes rijden ('flaneren met de auto') te ontmoedigen heeft de gemeente in de zomer van 2020 tijdelijk extra verkeersdrempels geplaatst.

Pilot éénrichtingsverkeer

De gemeente heeft de afgelopen jaren meerdere keren geprobeerd om iets aan de verkeersveiligheid te doen. Verkeersexperts concluderen dat éénrichtingsverkeer de situatie in de Zwart Janstraat aanzienlijk kan verbeteren. Om dat verder te onderzoeken start de gemeente een pilot éénrichtingsverkeer. Deze proef duurt vier maanden. Gedurende deze periode monitoren we de straat en verzamelen we data. Bovendien vragen we de gebruikers van de straat hoe zij de verkeersveiligheid ervaren. Aan het eind van de pilot worden alle gegevens geanalyseerd. Aan de hand hiervan zal een definitief advies worden opgesteld over de mate waarin eenrichtingsverkeer leidt tot een veiligere straat.

Het doel is om van de Zwart Janstraat voor alle gebruikers een veilige, prettige en overzichtelijke straat te maken.

Mogelijke scenario's

Op dit moment werkt de gemeente meerdere scenario’s uit om te zien welk effect zij hebben op de verkeersbewegingen in de Zwart Janstraat en de omliggende straten. Factoren die een rol spelen bij het uitwerken van deze scenario's zijn bijvoorbeeld de doorstroming van het verkeer en de rijroutes tijdens calamiteiten en de bevoorrading van de winkels. De gemeente laat zich hierbij adviseren door verkeersexperts en hulpdiensten (zoals politie en brandweer). De mogelijke scenario's zijn:

  1. van oost naar west. Het eenrichtingsverkeer vanuit de Noordmolenstraat wordt doorgetrokken tot aan de Bergweg
  2. van west naar oost. Vanaf de Bergweg tot de kruising met de Noordmolenstraat
  3. een variant op scenario B, waarbij het eenrichtingsverkeer gedeeltelijk wordt ingesteld.

Gemeentepeiler

De gemeente heeft alle inwoners van Rotterdam Noord gevraagd hun mening te geven via de Gemeentepeiler. In totaal hebben 371 mensen de vragenlijst ingevuld. Maar liefst 85 procent van de respondenten denkt dat eenrichtingsverkeer kan helpen om de verkeersveiligheid te vergroten. De grootste problemen volgens hen zijn een tekort aan ruimte voor fietsers, stilstaande auto’s en auto’s die te hard rijden.

Bijeenkomst 2 maart

Op 2 maart vond de eerste digitale bijeenkomst plaats voor bewoners en ondernemers van de Zwart Janstraat en omliggende straten. Tijdens deze avond heeft de gemeente uitgelegd waarom zij een pilot met eenrichtingsverkeer wil starten en welke stappen ze gaat nemen om dat zo zorgvuldig mogelijk te doen. Ook was er ruimte om vragen te stellen aan de aanwezige experts. Een deel van de aanwezige bewoners en ondernemers heeft zich aangemeld om in het vervolgtraject mee te blijven denken.

Veelgestelde vragen

Met verkeerstellingen kijken we hoeveel auto's en fietsers de Zwart Janstraat voorafgaand en tijdens de pilot bezoeken. Daarnaast meten we het aantal verkeersbewegingen in de omliggende straten. Via de Gemeentepeiler app vragen we voor, tijdens en na de pilot aan de bewoners van Rotterdam-Noord wat hun mening is over de verkeersveiligheid van de Zwart Janstraat.

Dat is een reëel risico. Onze verkeersmodellen hebben te weinig data om daar een sluitend antwoord op te geven. We kunnen slechts indicatief kijken wat de gevolgen zijn. Daarom hebben we ook voor de vorm van een pilot gekozen; zo kunnen we ‘in het echt’ testen wat de gevolgen zijn.

Op dit moment (dus voor de pilot) verrichten we verkeerstellingen op een paar plekken in het omliggende gebied. Nadat de pilot is gestart worden er weer tellingen verricht. Door de tellingen te vergelijken kan zichtbaar worden gemaakt wat de invloed van de pilot is voor het omliggende gebied.

Voor een ideale meting zijn alle omgevingsfactoren van de 0- en 1-meting gelijk. Helaas zijn we nu overgeleverd aan de grillen van corona. Daardoor zijn deze metingen onmogelijk goed in te plannen; we weten niet hoe de wereld er over een maand uitziet. Aan de andere kant zijn er altijd veranderlijke omgevingsfactoren, zoals het weer. Die zullen ook altijd blijven veranderen. Een exacte vergelijking tussen de 0- en de 1-meting is dus een illusie. We kunnen de verschillende omgevingsfactoren wel benoemen en er rekening mee houden. Uiteraard waken we ervoor dat de verschillen tussen de metingen niet té groot worden.

De gemeente is hierover in gesprek met de ondernemers. Een aantal ondernemers trekt bijvoorbeeld klanten aan van buiten de stad, die vaak met de auto komen. Samen met de ondernemers moeten we in kaart brengen hoe wij de pilot onder de aandacht brengen van deze klanten.

Corona maakt alles ingewikkelder, ook ons werk. Ondernemers zitten in heel onzekere tijden en zitten niet te wachten op een ingreep in hun straat. Aan de andere kant is de straat ondanks de lockdown nog steeds onveilig en moet de gemeente altijd garant staan voor een veilige verkeerssituatie. We kunnen gedurende de pandemie de verkeersveiligheid niet uit het oog verliezen.

Wij nemen de zorgen van de ondernemers mee en leggen deze voor aan de wethouder die de knoop doorhakt. Iedereen is gebaat bij goed functionerende ondernemers in een winkelstraat. Dat is ook ons gezamenlijke doel: een gezonde winkelstraat. De gemeente denkt dit te realiseren door de straat aantrekkelijker te maken voor fietsers en voetgangers. Ondernemers zijn van mening dat minder auto’s leidt tot minder klanten. Daarom proberen we de situatie tijdelijk uit. Mochten de effecten op de winkeliers aantoonbaar slecht uitpakken, dan nemen we ook die gegevens mee in een definitief besluit.

We nodigen ondernemers uit om mee te denken over hoe we de onzekerheid over de bereikbaarheid voor klanten kunnen verminderen. Er kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een goede campagne over de gewijzigde verkeerssituatie, waarin ook aandacht is voor de aantrekkelijkheid van de Zwart Janstraat als winkelgebied.

Een straat autovrij maken heeft zeer vergaande gevolgen, denk aan: bevoorrading van de winkels, bereikbaarheid voor mindervaliden die in de straat wonen of vuilniswagens en hulpdiensten. We willen eerst de gevolgen van éénrichtingsverkeer testen. De optie autovrij is nu niet aan de orde, maar kan in de toekomst overwogen worden bij grote ingrepen in de straat, bijvoorbeeld bij een totale herinrichting. Die vindt plaats wanneer de riolering in de straat wordt vervangen en dat is in de komende jaren (tot zeker 2030) nog niet aan de orde.

De handhavingscapaciteit van de gemeente en de politie is beperkt. Daarnaast is het kostbaar om dit langere tijd in te zetten. Het (wettelijke) uitgangspunt is dat we problemen met straatinrichting oplossen en slechts incidenteel handhaving toepassen. Het kan wel zinvol zijn om tijdelijk extra capaciteit in te zetten, bijvoorbeeld bij de start van de pilot, om mensen bewust te maken van het feit dat de straat is veranderd.

Cameratoezicht is alleen iets waard als er ook een handhaver naar kijkt, dus dat lost het capaciteitsprobleem niet op. De toepassing van flitsers is juridisch heel complex en ook ruimtelijk moet een straat zich ervoor lenen. We gaan er vanuit het hardrijdersprobleem in de Zwart Janstraat met de drempels onder controle te krijgen.

Venstertijden worden bijna nergens in de stad toegepast. Wel geldt er in heel Rotterdam een venstertijd vanuit geluidswetgeving: ’s nachts mogen winkels niet bevoorraad worden, tenzij ze een afgesloten laad- en losplek hebben. Venstertijden hebben ook nadelen: heel veel vrachtverkeer op piekmomenten. Tijdens de bijeenkomst gaf een ondernemer ook aan dat het hun erg veel geld kost als ze een vracht op een specifieke tijd willen ontvangen.

De situatie op de kruising met de Noordmolenstraat is zo ingericht dat fietsers niet zomaar doorrijden richting Noordplein, de straat buigt hier op het einde af om dit te benadrukken. Fietsers doen dit waarschijnlijk zeer bewust. Het is een bekend probleem, maar extra bebording gaat daarom waarschijnlijk niet werken. Hier moet buiten het project om naar gekeken worden.

Voor de Rodenrijselaan/Rodenrijsestraat loopt een apart traject. Bewoners en de wijkraad in Liskwartier hebben via een brief aan het College aandacht gevraagd voor de verkeersdrukte en de verkeersveiligheid in die straat. Beide projecten worden in samenhang met elkaar bekeken.

Op deze webpagina staat de laatste stand van zaken over het project. De inwoners van Rotterdam-Noord worden geïnformeerd via social media, de gebiedspagina in de Havenloods en via wijkkrantjes zoals de Noorderzon. Voor de ondernemers en bewoners van de Zwart Jan organiseren wij informatiebijeenkomsten. De uitkomst daarvan delen we uiteraard ook met de overige inwoners van het Oude Noorden.

Zodra er nieuwe informatie beschikbaar is over de pilot, delen wij dat op deze pagina.