Voorbereiding op de energietransitie
Gepubliceerd op: 19-03-2019
Geprint op: 21-01-2020
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/voorbereiding-aardgasvrij/
Spring naar het artikel

Nederland wordt aardgasvrij in 2050. Of u nu huurder, huiseigenaar of ondernemer bent, u kunt er nu alvast rekening mee houden dat de komende jaren alle woningen van het aardgas af gaan.

U kunt alvast gaan onderzoeken wat de alternatieven zijn, bijvoorbeeld bij de Woonwijzerwinkel in Rotterdam. Hier vindt u veel informatie over isoleren, besparen, warmtepompen, zonneboilers, zonne-energie en het verduurzamen van uw pand. De gemeente werkt samen met de netbeheerder van energienetten en de woningcorporaties om te bepalen wat een slimme volgorde is van de aanpak. Uiterlijk in 2021 is de planning gereed welke wijken voor 2030 gaan starten met de transitie naar aardgasvrij en in welke wijken na 2030 wordt gestart. Wanneer deze planning eerder klaar is, communiceert de gemeente dit naar alle inwoners en gebouweigenaren in Rotterdam.

Alleen of samen iets doen?

De meeste mensen krijgen dezelfde oplossing als hun buren. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een gebouw collectief wordt aangesloten op een warmtenet. Als u of uw buren kiezen voor een all-electric woning kan dat meestal ook individueel, maar in een stedelijke omgeving is het beter om dit ook collectief te regelen. Voor u in een all-electric woning investeert, is het goed om te kijken of er niet al plannen voor een warmtenet zijn in uw buurt en met uw buren te praten over de mogelijke alternatieven. Energie is een collectieve voorziening die, zeker in een stedelijke omgeving, efficiënter en effectiever op collectief niveau kan worden geregeld.

Kunnen we iets collectiefs doen, bijvoorbeeld met onze buren?

Als inwoner van een buurt kent u uw omgeving het beste. Zo kunt u nadenken over wat voor u en uw buren het beste alternatief is. Buurtgerichte oplossingen zijn effectief omdat veel oplossingen, zoals een warmtenet, niet voor individuele huizen geschikt zijn. Bovendien kunt u de kosten voor elektrische oplossingen vaak beperken. Bijvoorbeeld door samen met uw buren te kijken naar het aanschaffen van zonnepanelen of een warmtepomp.

Wat kunt u zelf al doen?

  • wat u ook kiest, energie besparen is altijd slim om te doen. Bijvoorbeeld door uw huis goed te isoleren of zelf energie op te wekken met zonnepanelen
  • neem in al uw plannen, bijvoorbeeld als u gaat verbouwen, mee dat uw huis in de toekomst geen aardgasaansluiting meer heeft. Dit voorkomt dat u nu aanpassingen doet, waar u later spijt van heeft
  • als u gaat verbouwen, laat u dan adviseren door een energieadviseur
  • heeft u plannen om uw keuken te verbouwen? Kies dan voor elektrisch koken. Een inductiekookplaat is dan meestal de beste oplossing. Ook als u niet gaat verbouwen, kunt u kijken of u al elektrisch kunt gaan koken
  • koop alleen nog pannen die geschikt zijn voor elektrisch koken

Persoonlijk advies

Hiervoor kunt u terecht bij de WoonWijzerWinkel in Rotterdam.

Mijn cv-ketel gaat kapot. Wat doe ik nu?

Als de cv-ketel (bijna) op is, is dat een goed moment om na te denken over alternatieven. Het vervangen van een cv-ketel voor een duurzaam alternatief gaat helaas niet altijd even makkelijk als het plaatsen van een nieuwe cv-ketel. Isoleren, een warmtepomp, aansluiten op stadswarmte of vloerverwarming plaatsen kost meer geld dan simpelweg een vervanging van uw ketel. Het Rijk en de gemeenten onderzoeken op dit moment de mogelijkheden om dit te financieren. Bijvoorbeeld door subsidie en gunstige leningen voor bewoners en bedrijven. Als een snelle overgang naar een warmtepomp geen optie is, dan kunt u ervoor kiezen om tijdelijk een cv-ketel te leasen.

Waar laat ik een warmtepomp?

Een warmtepomp zelf is qua grootte vergelijkbaar met de cv-ketel. Vaak is er echter een behoefte om warm (douche)water te bufferen in een vat, waardoor er meer ruimte nodig is. Denk aan een hoog model koelkast waarin een warmtepomp en een buffervat zijn gecombineerd. Een complete warmtepomp is dus groter dan een cv-ketel en heeft vaak een binnen- en buitengedeelte. Als u kiest voor een warmtepomp is het nodig om ruimte te creëren in bijvoorbeeld de gangkast of op de plek van de huidige cv-ketel. Bij een warmtepomp met buitengedeelte (vergelijkbaar met een airco) moet ook ruimte vrijgemaakt worden in de tuin, op het balkon of op het dak. Hoe dit er uitziet hangt onder andere af van het type warmtepomp (lucht of grondwater) dat wordt gebruikt.

Verbouwen? Waar moet ik dan rekening mee houden?

Zorg bij een verbouwing allereerst voor goede isolatie. Dat verdient u altijd terug, omdat je energierekening daarmee lager wordt. En kies bij de aanschaf van een nieuwe keuken voor een inductiekookplaat. Ook kunt u kijken wat een logische plek is in je woning voor een warmtepomp of aansluiting op het warmtenet – afhankelijk van welk alternatief er voor uw wijk wordt gekozen. Zo kunt u al voorsorteren op aardgasvrij en bent u al voorbereid wanneer de gemeente in de wijk start. In geval van een warmtenet, is het handig om op de begane grond alvast ruimte te maken voor een mogelijke afleverset. En bij een all electric-oplossing is er ruimte nodig voor verschillende installaties.

Als u gaat verbouwen, dan kunt u uw woning alvast laten voorbereiden op aardgasvrij of al daadwerkelijk aardgasvrij maken. De WAT-kaart van Rotterdam geeft een mogelijke richting van wat een logisch alternatief is voor aardgas voor uw buurt. Laat u altijd adviseren door een installateur of een energie-adviseur over uw mogelijkheden om aardgasvrij te worden. Neem tot slot  in al de plannen mee dat uw huis in de toekomst geen aardgasaansluiting meer heeft. Dit voorkomt dat je nu aanpassingen doet, waar u later spijt van hebt.

Het is bijvoorbeeld slim om alvast over te stappen op elektrisch koken. U kunt alvast andere radiatoren nemen die voor lage- en hoge temperatuur zijn geschikt of vloerverwarming nemen. Dan bent u voor alle alternatieven van aardgasvrij voorbereid.

Een goed geïsoleerde woning die klaar is voor de toekomst, is waardevast. En het isoleren zorgt voor een comfortabele woning met een lagere energierekening. Dit komt ten goede aan de waarde van de woning. In de toekomst zal dit een steeds grotere rol gaan spelen.

Dit is afhankelijk van de woning, de prijsklasse waar uw woning valt en in welke wijk uw woning staat.

Ja dit kost geld. Dit zijn kosten die de netbeheerder wettelijk verplicht is om in rekening te brengen. Het is de kostprijs om de gasaansluiting te verwijderen.

Zonder gasaansluiting hoeft u geen vastrecht meer voor de gasaansluiting en gebruikskosten te betalen.

In dat geval is het voor nu logischer om nog even op gas door te gaan totdat er zich een natuurlijk moment voordoet om dit alsnog aan te passen (bijvoorbeeld wanneer het fornuis defect is), of wanneer het gas definitief uit uw wijk wordt verwijderd.

In Nederland zullen veel mensen hier tegenaan lopen. Dit betekent dat het Rijk en gemeenten moeten nadenken over oplossingen, bijvoorbeeld over nieuwe financiële regelingen.

Het is heel moeilijk te zeggen wat de kosten voor elke individuele woningeigenaar precies zijn. Dit is namelijk afhankelijk van hoe u woont, waarvoor u gas gebruikt en de maatregelen waarvoor u kiest. Als een grote renovatie nodig is, vraagt dit investeringen. Vaak staan tegenover deze investeringen weer besparingen, zoals bij het isoleren van de woning. Door het isoleren bespaart u energie, en dus kosten. Bovendien kunt u zelf energie opwekken door bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen. De gemeente is bezig met het ontwikkelen van financiële regelingen om de kosten voor de transitie naar aardgasvrij voor woningeigenaren zo laag mogelijk te houden.

De kosten van de overgang naar aardgasvrij liggen in principe bij de woningeigenaar. We begrijpen dat de veranderingen invloed hebben op bewoners, ook financieel. Waarschijnlijk zullen in het Klimaatakkoord financiële regelingen voor eigenaren worden opgenomen. Ook binnen de gemeente Rotterdam wordt gewerkt aan nieuwe financiële regelingen voor huiseigenaren om de kosten voor de transitie naar aardgasvrij zo laag mogelijk te houden.

De markt gaat de verandering realiseren. Denk aan woningen isoleren, warmtepompen plaatsen, inductieplaten plaatsen, stadswarmte aansluitingen realiseren, etc. Dit brengt naar verwachting veel nieuwe werkgelegenheid met zich mee.

De kosten van warmtenet zijn ongeveer hetzelfde als die van gas. Heeft u al een goed geïsoleerd huis, dan kan een warmtepomp goedkoper zijn. Dit is niet altijd zo. All-electric oplossingen zijn in het gebruik waarschijnlijk voordeliger, maar hiervoor is het wel nodig dat de woning zeer goed geïsoleerd is en zijn duurdere installaties nodig. Het is verstandig om dit voor uw situatie goed door te (laten) rekenen

Hoe kan ik energiebesparende maatregelen nemen als huurder?

Als u een huis huurt, is het moeilijker om zelf energiebesparende maatregelen te nemen. U kunt bijvoorbeeld niet zomaar isoleren of zonnepanelen kopen. u kunt dit wel bespreken met uw verhuurder. Veel partijen maken nu al grote stappen op het gebied van duurzame energie. Wat u wel makkelijk zelf kunt doen, is kiezen voor groene stroom. We moeten namelijk niet alleen stoppen met gas, maar ook duurzame stroom gaan gebruiken. Daarnaast kunnen tochtstrips, radiatorfolie, ledlampen of dubbelglasfolie ook helpen om nu al gas/elektra te besparen.

Waarom is isoleren zo belangrijk?

Isolatie is de beste manier om energie te besparen. Maar ook om uw huis zo comfortabel mogelijk te maken. Met goede isolatie gaat er namelijk heel weinig warmte verloren. Zo heeft u minder energie nodig om uw huis te verwarmen en blijft de temperatuur in huis constant. In de winter blijft een goed geïsoleerd huis lekker warm, en in de zomer juist koel. Bij lage temperatuurverwarming, zoals met een warmtepomp, is isolatie de belangrijkste maatregel. Let er wel op dat goede isolatie ook vraagt om goede ventilatie. Er komt anders namelijk te weinig frisse lucht in huis, wat kan zorgen voor vochtproblemen.

U hoeft op dit moment niets te doen. Op het moment dat de gemeente concrete plannen heeft voor het aardgasvrij maken van uw wijk óf wanneer de verhuurder uw complex aardgasvrij wil maken, neemt de verhuurder contact met op. Als u en uw medebewoners graag willen dat jullie woningen aardgasvrij worden, kunt u dit melden bij de verhuurder.

Wat precies de gevolgen zijn voor de huurprijs en energierekening, is nu nog lastig uit te rekenen. Uitgangspunt is dat een aardgasvrij leven voor iedereen betaalbaar blijft. 

Voor ingrijpende maatregelen moeten verhuurders minimaal 70 procent instemming hebben van de bewoners van een complex. Als minder dan 30 procent van de bewoners voor is, mag de verhuurder zijn of haar plannen toch doorzetten.

Wat kan ik doen als bedrijf?

In 2050 is heel Rotterdam van het gas af. Dit betekent dat niet alleen huizen van het gas af gaan, maar ook bedrijven en de industrie én de gemeente zelf. Wanneer in een gebied gestart wordt met aardgasvrij, worden alle gebouwen in het gebied betrokken: zowel huizen als bedrijven. Het is dus voor bedrijven aan te raden om nu al te investeren in duurzame oplossingen. Soms kunnen bedrijven bijvoorbeeld warmte uitwisselen door hun restwarmte beschikbaar stellen voor het nieuwe warmtenet.

Kunnen we iets collectiefs doen?

Als eigenaar van een pand zijn er nog meer mogelijkheden. Het dak kan bijvoorbeeld worden vol gelegd met zonnepanelen. Als daar meer energie wordt opgewekt dan u zelf nodig heeft, kunnen andere bedrijven of bewoners uit de buurt daarvan profiteren.

Bovendien kunt u de kosten voor elektrische oplossingen vaak beperken. Bijvoorbeeld door samen met andere bedrijven of buren te kijken naar het aanschaffen van zonnepanelen of een warmtepomp.

In Rotterdam is een energie-collectief in de Spaanse Polder. Hier werken bijna 40 bedrijven samen aan een andere energievoorziening. Enkele bewonersinitiatieven worden begeleid door Blijstroom.

\