Spring naar het artikel

Het woord Vinex is afgeleid van de Vierde Nota Ruimtelijke Ordening Extra uit 1994. Dit was een uitbreiding van de ministeriële nota uit 1989, waarin een beperkt aantal uitbreidingslocaties nabij bestaande steden werd aangewezen.

De stadsbewoners hoeven dus niet meer naar Oud-Beijerland, Ridderkerk of Pijnacker te verhuizen. Ze kunnen naar een Vinex-locatiebij de stad, die met openbaar vervoer makkelijk te bereiken is. Hierdoor zou de mobiliteit en de fileproblematiek worden tegengegaan; de suburbanisatie van het platteland zou een halt toegeroepen worden.

De grootste Vinex-locatie is Leidsche Rijn bij Utrecht met 30.000 woningen, ongeveer grootte vergelijkbaar met Leeuwarden! Bij Den Haag liggen verscholen achter aarden wallen en geluidsschermen de Vinexwijken Ypenburg en Wateringseveld.

Vinexwijken in regio Rotterdam

In de regio Rotterdam zijn ook enkele Vinex-locaties aangewezen. Carnisselande, ten zuiden van de A15, ligt op het grondgebied van gemeente Barendrecht. Het is met een tramlijn met Rotterdam verbonden. De inwoners zijn grotendeels uit Rotterdam afkomstig. Nesselande ligt oostelijk van Zevenkamp op een gebied dat oorspronkelijk tot gemeente Nieuwerkerk behoorde. Met een metrolijn is Rotterdam snel te bereiken. Nieuw-Terbregge wordt vaak omschreven als binnenstedelijke Vinexwijk. Ook de wijk Stadstuinen op de Kop van Zuid heeft kenmerken van een Vinexwijk.

In de Vinexwijken wonen voornamelijk jonge tweeverdieners. Er zijn veel grondgebonden koopwoningen en appartementen in het duurdere segment gebouwd. De voorzieningen bestaan uit een centraal winkelcentrum en scholen en medische en sociale voorzieningen. Bedrijven en kantoren zijn er niet, waardoor de bewoners zich 's ochtends en 's avonds massaal in de files storten. De geplande openbaarvervoerlijnen worden vaak met grote vertraging aangelegd. De term Vinex-wijk heeft snel een negatieve lading gekregen. Maar de bewoners zijn tevreden.

Gevarieerd en ruimtelijk interessant

Ook de architectuur moet het vaak ontgelden in publicaties. Ten onrechte, want deze wijken zijn vele malen gevarieerder en ruimtelijk interessanter dan alle eerder gebouwde uitbreidingswijken. Uit een onderzoek van het Centraal Plan Bureau uit 2006 blijkt, dat Vinexwijken ook hun positieve kanten hebben.

In de Vinexwijken is behalve de degelijke modernistische woningbouw in de Nederlandse traditie ook veel retro-architectuur gebouwd. Dat is waarschijnlijk het gevolg van de toegenomen invloed van de 'markt' in de woningbouw. Hierbij wordt meer naar de wens van de consument gekeken. Veel woonconsumenten hebben een voorkeur voor 'jaren-dertig'-huizen. Aan de andere kant is deze stijl ook bij wethouders, projectontwikkelaars en architecten steeds populairder. In de meeste Vinexwijken is ook een gedeelte bestemd voor  kavels, waarbij vaak welstandvrij mag worden gebouwd. Een dergelijke enclave van het zgn. Wilde Wonen is ook in Nesselande te vinden (de Waterwijk) . Nesselande heeft als bijzonderheid de fraaie ligging aan de Zevenhuizerplas.

  • H. van Rossum e.a. - De Stad in Uitersten: verkenningstocht naar Vinex-land, Rotterdam 2001
  • H. Lörzing e.a. - VINEX! Een morfologische verkenning, Den Haag 2006