Restauratie en herbestemming van monumenten
Gepubliceerd op: 01-03-2018
Geprint op: 23-01-2019
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/restauratie-herbestemming/
Spring naar het artikel
Foto: gemeente Rotterdam

Wonen of werken in een monument betekent leven in de geschiedenis. Dankzij de historische waarde heeft het pand een heel eigen sfeer. Om de monumentale waarde van panden te houden zijn er een paar spelregels.

Welke dat zijn leest u hieronder.

Bouwhistorisch onderzoek

Voor een restauratie of verbouwing van een monument is een plan van aanpak nodig. Kennis van het monument en de waardevolle elementen van het gebouw zijn dan belangrijk. Bij een monument is het principe: behoud gaat voor vernieuwen. Dat betekent zoveel mogelijk oorspronkelijke kenmerken behouden. Het betekent niet dat alles in ‘oude staat’ teruggebracht moet worden en dat er niets mag. Uitgangspunt is altijd de vraag wat de huidige kenmerken zijn van het monument. En hoe deze goed gecombineerd kunnen worden met de wensen voor aanpassing. Een bouwhistorisch onderzoek kan zorgen voor meer inzicht in de bijzonderheden van uw monument. Zo is helder waar u bij een plan voor verbouwing of aanpassing rekening mee moet houden. Bij de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor verbouwing of restauratie van uw monument kan de gemeente vragen om een bouwhistorisch onderzoek. Het is belangrijk om een goed verbouwingsplan of restauratieplan te hebben.

Omgevingsvergunning

Voor het geheel of gedeeltelijk verbouwen, restaureren, herbestemmen en/of slopen is altijd een omgevingsvergunning nodig. Het gaat om een omgevingsvergunning voor het onderdeel monument. Dit geldt bijvoorbeeld voor het plaatsen van een dakkapel, vervanging van kozijnen en gevelreiniging. Ook voor veranderingen binnenin het pand kan een vergunning nodig zijn. Bijvoorbeeld als er monumentale waarden in het geding zijn. Of dit het geval is kunt u als eigenaar of initiatiefnemer het beste bespreken met bureau Monumenten en Cultuurhistorie. Ook als u een bouwwerk of object in een beschermd stadsgezicht (gedeeltelijk) wilt slopen, is een omgevingsvergunning nodig.

WABO en Erfgoedwet

De vergunningsplicht is vastgelegd in de WABO/Erfgoedwet en de gemeentelijke monumentenverordening. Daarin is voor monumenten een vergunningplicht opgenomen over onder andere het wijzigen, verstoren, slopen of verplaatsen van een beschermd monument. Het is strafbaar als u deze activiteiten zonder vergunning uitvoert. Een vergunning moet vooraf worden aangevraagd. Voor gebouwde monumenten mag bijna altijd de gemeente hierover beslissen. Doe hier de zelftoets of u een vergunning moet aanvragen.

Hoe lang duurt de aanvraag?

Voor rijksmonumenten geldt een uitgebreide procedure voor grootschalige werkzaamheden, sloop, reconstructie en herbestemming. Dit kan 26 weken duren met een mogelijke verlenging van zes weken). Bij deze werkzaamheden vraagt de gemeente ook advies aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).

Voor gemeentelijke monumenten en eenvoudiger ingrepen bij rijksmonumenten geldt een kortere termijn. Dan volgt u de reguliere procedure van acht weken met een mogelijke verlenging van zes weken.

Vergunningvrij

Sinds 1 januari 2012 heeft u voor normale onderhoudswerkzaamheden aan monumenten geen vergunning nodig. Dit zijn werkzaamheden waarmee u behoudt wat er is, zonder wijziging van materiaal, vorm, detaillering, profilering en kleur. Denk bijvoorbeeld aan het overschilderen van houtwerk in dezelfde kleur (zonder het hout kaal te maken), een paar slechte dakpannen vervangen door hetzelfde soort of het repareren van goten en regenpijpen.

Heeft u vragen of wilt u meer informatie over vergunningvrije werkzaamheden? Dan kunt u contact opnemen met het bureau Monumenten & Cultuurhistorie van de gemeente. Of download hier de brochure Vergunningvrij.

Duurzaamheid

De gemeente Rotterdam vindt het belangrijk dat het erfgoed in de stad behouden blijft. De gemeente heeft ook de ambitie om de stad en haar gebouwen te verduurzamen. Met behoud van monumentale waarde kunnen rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en gebouwen in beschermde stadsgezichten worden verduurzaamd. Verduurzamende maatregelen moeten altijd afgestemd worden op de karakteristieke uitstraling van het gebouw.

Lees meer over de mogelijkheden voor verduurzaming van monumenten in de folder Duurzaam Rotterdams Erfgoed.

Meer informatie

Heeft u vragen of wilt u meer informatie over vergunningvrije werkzaamheden? Dan kunt u contact opnemen met het bureau Monumenten & Cultuurhistorie van de gemeente. Of download de brochure Vergunningvrij (pdf).

Algemene vragen kunt u stellen via bwt-monumenten@rotterdam.nl.