Cultuurhistorische waarden in gebieden
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 23-01-2019
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/onderzoeken-monumenten/
Spring naar het artikel
Foto: gemeente Rotterdam

Historische waarde in wijken en gebieden zijn in de hele stad van belang. Daarom wordt het cultuurhistorisch verhaal van de hele stad in beeld gebracht. Dit gebeurt door Cultuurhistorische Verkenningen.

Dit zijn historische onderzoeken naar de stedenbouw en architectuur van een wijk. Deze bevatten een analyse en uiteindelijke waardering. Sinds 2008 is het verplicht om bij ruimtelijke plannen zoals bestemmingsplannen, de cultuurhistorie van een gebied te onderzoeken. De gemeente moet kijken of ze de cultuurhistorie kan behouden en gebruiken in de toekomstige plannen. Een Cultuurhistorische Verkenning helpt om de cultuurhistorie van een gebied in beeld te brengen.

De uitkomsten worden verwerkt in het bestemmingsplan. De beeldbepalende panden worden opgenomen als pand met cultuurhistorische waarde. Dit is een zogenaamde dubbelbestemming. Voor deze gebouwen geldt een 'behoud tenzij…'-regeling. Hierbij is behoud het uitgangspunt.

Beschermd stadsgezicht

Bij een beschermd stadsgezicht is het geheel van de architectuur en de ruimtelijke opbouw van historische waarde. Met ruimtelijke opbouw wordt de stedenbouwkundige structuur en het groenplan bedoeld. Dat kan bijvoorbeeld omdat het in z’n geheel volgens een bepaald gedachte goed is ontworpen.

Rotterdam heeft negen beschermde stadsgezichten:

  • Kralingen Midden
  • historisch Delfshaven (inclusief uitbreiding)
  • het Scheepvaartkwartier
  • het Noordereiland
  • Blijdorp-Bergpolder
  • Waterproject
  • Heemraadssingel-Mathenesserlaan
  • RDM-Heijplaat
  • Tuindorp Vreewijk

De minister van OCW wijst beschermde stadsgezichten aan. De gemeenteraad en de Raad voor Cultuur en Gedeputeerde Staten van de Provincie adviseren over het voorstel tot aanwijzing.

Meer weten over onderhoud? Deze pdf's wijzen de weg en geven praktische tips over veelvoorkomende werkzaamheden aan panden in beschermde stadsgezichten.

Bestemmingsplan en welstandsnota

De feitelijke bescherming is vastgelegd in het bestemmingsplan. Als een gebied aangewezen is als beschermd stadsgezicht moet binnen twee jaar een bestemmingsplan worden opgesteld. Dit moet rekening houden met de historische karakteristieken van het gebied. Ook worden voor de beschermde stadsgezichten speciale welstandsparagrafen gemaakt.

Gebieden van nationaal belang

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft in Nederland dertig gebieden (woonwijken, dorpen) geselecteerd uit de wederopbouwperiode (1940-1965). Al deze gebieden zijn van nationaal belang. Ze kregen het predicaat wederopbouwgebied van nationaal belang. Ze zijn bijzonder door de kwaliteit van de architectuur. Of als een heel representatief voorbeeld van stedenbouw uit de periode na de Tweede Wereldoorlog.

Twee van deze dertig gebieden liggen in Rotterdam. Dit zijn de hoogbouwzone van Ommoord (pdf) en de oostelijke binnenstad van Rotterdam. In het laatste gebied liggen het Hoogkwartier en een deel van het Laurenskwartier. Bedoeling van het predicaat is dat de cultuurhistorische kenmerken van deze gebieden worden opgenomen in het bestemmingsplan.

Gebiedsonderzoeken

Historische kennis van de stad is onmisbaar voor het uitvoeren van erfgoed- en monumentenbeleid. Via de links hieronder kunt u het de gebiedsonderzoeken lezen en/of downloaden.