De omgevingsvisie: wat en waarom?
Gepubliceerd op: 21-02-2020
Geprint op: 04-10-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/omgevingsvisie-waarom/
Ga naar de hoofdinhoud

Hoe moet Rotterdam er in de toekomst uitzien? Hoe leven, wonen, werken, leren en recreëren we in onze mooie stad. De gemeente heeft dit beschreven in de omgevingsvisie.

Die heeft ze de titel De Veranderstad meegegeven. Dat is niet voor niets, want wie in Rotterdam woont, ervaart het zelf: Rotterdam verandert snel.

De omgevingsvisie beschrijft hoe de stad en de haven er in de toekomst uit gaan zien. Het gaat over alle zaken die nodig zijn om in Rotterdam te kunnen leven, wonen, werken, studeren en recreëren. Denk daarbij aan gebouwen, water, lucht, bodem, natuur en wegen.  In de omgevingsvisie wordt dat de fysieke leefomgeving genoemd. In de omgevingsvisie staat wat Rotterdam in de toekomst wil zijn: sterk, veerkrachtig en toekomstbestendig.

Waarom maken we een omgevingsvisie?

Rotterdam groeit en in de stad is een tekort aan ruimte. Het aantal inwoners groeit en bedrijven willen zich hier vestigen. Verschillende veranderingen vragen om ruimte op en in de grond, in de lucht, op het water en in tijd. Denk bijvoorbeeld aan de overstap van verwarmen en koken met aardgas naar zonne- en windenergie (energietransitie). Of aan veranderingen in de manieren waarop we in de toekomst reizen (mobiliteitstransitie). Of aan de gevolgen van de vergrijzing.  

Op deze en andere belangrijke ontwikkelingen moet Rotterdam goed voorbereid zijn. Dat doet de gemeente met de omgevingsvisie.  

Daarnaast is een omgevingsvisie een verplicht onderdeel van de nieuwe Omgevingswet. Deze wet gaat naar verwachting in januari 2023 gelden. Alle Nederlandse gemeentes moeten in 2024 een omgevingsvisie hebben.

Leefwereld bewoners en natuur respecteren

We willen iedereen de ruimte geven maar daarbij houden we natuurlijk wel rekening met de huidige bewoners en wat er nu al allemaal in de stad is. Omdat er veel behoefte is aan woningen willen we 50.000 woningen bouwen. Ook willen we goede wegen en gaan we op zoek naar nieuwe manieren waarmee je je snel en veilig door de stad kunt verplaatsen. Tegelijk willen we de omgeving waarin Rotterdammers leven en de natuur respecteren.

Het is dus best lastig om te kiezen hoe we de beschikbare ruimte in de stad gebruiken. Want hoe laten we de stad groeien en zorgen we ervoor dat we dat op een goede manier doen? 

Dat staat in de eerste omgevingsvisie van Rotterdam.

Visie voor de toekomst

De vorige stadsvisie is alweer uit 2007. De omgevingsvisie is een nieuwe, allesomvattende visie op de stad. Er staat in beschreven hoe we willen dat Rotterdam er over enkele tientallen jaren uitziet en hoe we daar willen en kunnen komen.

Het maken van zo’n visie is niet makkelijk en vraagt best veel denkwerk en puzzelwerk. Ook weten we niet waar we over een paar maanden of over vijf jaar mee te maken krijgen. Daarom bekijken we regelmatig of de omgevingsvisie nog actueel is, en passen we deze aan waar nodig.

De vijf perspectieven

De vijf perspectieven in een cirkeldiagram weergegeven.

Belangrijke uitgangspunten voor de omgevingsvisie zijn de vijf perspectieven. Die beschrijven in één woord wat voor stad Rotterdam wil zijn. In de afbeelding staan deze vijf perspectieven in een cirkeldiagram.

  • compact
  • duurzaam
  • productief
  • inclusief
  • gezond

Vijf hoofdkeuzes

Als Rotterdam op een goede manier wil groeien, moeten we voor verschillende belangrijke onderwerpen keuzes maken. Keuzes die voor tientallen jaren bepalen hoe Rotterdam zich in de toekomst ontwikkelt. Keuzes die soms ook best ingrijpend kunnen zijn. De vijf belangrijkste hoofdkeuzes zijn:

Een gezonde, groene en aantrekkelijke stad om te wonen, werken en recreëren. De Nieuwe Maas, de Schie en de Rotte zijn belangrijke verbindingen met de groengebieden in de regio. De oevers bieden plek aan meer natuur en recreatie.

  • We leggen nieuwe parken aan en maken onze boulevards groener.
  • We verbinden groengebieden in en rond de stad om aantrekkelijke fiets- en wandelroutes te maken en ervoor te zorgen dat er meer verschillende planten, insecten en andere dieren leven.
  • We verminderen de gevolgen van steeds heter wordende zomers en we vangen water op tijdens hevige regenbuien.
  • Bewegen in de buitenlucht wordt aantrekkelijk en eenvoudig.
  • Er komt minder ruimte voor de auto en meer voor de fietser en voetganger.

Om de stad sterker te maken gaat Rotterdam verstedelijken en verbinden. Verstedelijken betekent dat we woningen en voorzieningen bouwen binnen de bestaande stad. We bouwen op een duurzame manier: we houden rekening met de gevolgen voor het milieu. En we bouwen vooral rond bestaand of nieuw openbaar vervoer. Verbinden betekent dat we investeren in een nieuwe oeververbinding. Ook komen er nieuwe stations en meer treinen op het spoor tussen Leiden en Dordrecht (Oude Lijn).

Door meer woningen te bouwen kunnen voorzieningen als winkels en scholen voortbestaan. We willen de stad om de hoek: voor alle bewoners zijn hun dagelijkse voorzieningen lopend of op de fiets te bereiken. Dit doen we door een netwerk te maken van stedelijke centra, die elk hun eigen karakter en voorzieningen hebben.

Het moet niet uitmaken waar je opgroeit om dezelfde kans te hebben op goed onderwijs, een goede woning en passend werk. In onze wijken gebeurt de komende jaren heel wat: we gaan van het aardgas af (energietransitie), we bereiden ons voor op hevige regenval en steeds heter wordende zomers (klimaatadaptatie) en we werken aan het verbeteren van de situatie van bewoners op sociaal en economisch gebied. Door dit alles aan te pakken, bereiden we onze wijken voor op de toekomst.

In alle wijken zorgen we voor verschillende soorten woon- en werkruimtes. Ook maken we de openbare ruimte mooi en schoon. Maatschappelijke voorzieningen worden drukker gebruikt. In sommige wijken moet er best veel gebeuren. Daarom wijzen we die wijken aan als focuswijken stedelijke vernieuwing. Dat doen we door ze aan te wijzen als moderniseringslocatie. Dat is een mogelijkheid die de Omgevingswet biedt (artikel 4.18).

In de toekomt gebruiken we allemaal energie van wind, zon, (rest)warmte en water. Daar werkt Rotterdam de komende jaren hard aan. En deze energie gaan we ook op andere manieren bij de huizen en bedrijven brengen. Tot slot zorgen we ervoor dat we minder energie gaan gebruiken.

In de haven wordt er meer gebruik gemaakt van stroom en waterstof als energiedrager, voor minder uitstoot.

We verwarmen de gebouwen in de stad met behulp van restwarmte uit de industrie en maken woningen energiezuiniger Dat doen we ook met het vervoer in en rond de stad en het transport naar en in de haven.

Rotterdam heeft nu een sterke economie: er is een wereldhaven, we zijn sterk in transport en logistiek en het aantal bedrijven in onze stad dat producten maakt groeit nog. Deze bedrijfstakken blijven ook in de toekomst belangrijk voor de werkgelegenheid en het verdienvermogen, maar moeten de komende jaren flink vernieuwen. Tegelijkertijd is Rotterdam, onder meer door zijn (internationale) bereikbaarheid, een middelpunt van vernieuwing en van dienstverlening waar veel kennis voor nodig is. Nieuwe en vernieuwende initiatieven zijn van harte welkom, zoals beginnende bedrijven in de circulaire economie. Die gebruiken wat nu afval is om nieuwe producten te maken. Bedrijven die veel milieuhinder voor de omgeving veroorzaken, brengen we zoveel mogelijk bijeen op een paar plekken.

Geraadpleegd beleid

Op de pagina Routewijzer kunt u zien welke beleidsdocumenten zijn gebruikt voor het opstellen van de omgevingsvisie.