Oeververbindingen
Gepubliceerd op: 01-09-2020
Geprint op: 23-11-2020
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/oeververbindingen/
Ga naar de hoofdinhoud

De gemeente zorgt voor het beheer en onderhoud van 1.065 beweegbare en vaste bruggen, viaducten, de parksluizen en de Maastunnel. Jaarlijks vinden er inspecties plaats, waarbij we kijken welk onderhoud er nodig is.

Hier vindt u actuele informatie over werkzaamheden en storingen aan de bruggen en tunnel.

Van dinsdag 24 november tot en met donderdag 26 november vindt onderhoud plaats aan de roltrappen van de fiets- en voetgangerstunnel van de Maastunnel, zowel aan de noord- als de zuidzijde. Er worden smeerleidingen aangelegd om de kettingen te voorzien van automatische smering. Hierdoor is beperkt gebruik van de roltrappen mogelijk. U kunt wel gebruik maken van de liften, maar door de maximale bezetting van 2 personen per lift, kan hier enige vertraging ontstaan. Excuses voor het ongemak.

De voetgangerstunnel is vanaf zaterdag 17 oktober 6 uur weer open. De afgelopen 11 maanden was de tunnel gesloten voor renovatie. Met de opening is de grootschalige renovatie van de auto-, fiets- en voetgangerstunnel afgerond. De voetgangerstunnel is ingrijpend gerenoveerd en gerestaureerd. Zo is de vloer volledig vernieuwd, zijn de oude muurtegels vervangen en hangen er nieuwe ledlampen en veiligheidscamera’s. De voetgangerstunnel is onderdeel van het Rijksmonument Maastunnel en is daarom zo veel mogelijk in de oorspronkelijke staat hersteld.

Na 75 jaar was de Maastunnel drie jaar geleden toe aan een grondige opknapbeurt. Onder de rijvloer in de autotunnel was betonrot aangetroffen. Ook moest de tunnel worden aangepast naar de nieuwe tunnelwetgeving. Op 3 juli 2017 ging daarom de westelijke autobuis dicht richting Noord. Een jaar later kon de gerenoveerde autobuis weer in gebruik worden genomen en was de oostelijke autobuis een jaar lang buiten gebruik.

De renovatie van de fiets- en voetgangerstunnel ging van start op 15 november 2019. De fietstunnel was 7 maanden dicht, de voetgangerstunnel 11 maanden. In de voetgangerstunnel moest meer werk worden verricht, zoals het vernieuwen van de gehele vloer.

De 'takkenbrug' over de Boezemsingel vertoonde verouderingsverschijnselen. Daarom zijn de belangrijkste dragende delen van de monumentale houten Van Galenbrug in Crooswijk vervangen. De brug is in oorspronkelijke vorm teruggebracht.

"Onze tunnel.... is weer helemaal pen vanaf zaterdag 17 oktober"

De monumentale Maastunnel (1942) is de oudste afgezonken tunnel van Nederland en verbindt in Rotterdam de oevers van de Nieuwe Maas met elkaar. De tunnel bestaat uit vier buizen: twee voor auto's, een voor fietsers en een voor voetgangers. De bouw ging in 1937 van start en was in 1942 voltooid.

Dagelijks maken ruim 75.000 motorvoertuigen en rond de 7.000 fietsers en bromfietsers naast 150 voetgangers gebruik van deze tunnel. Daarmee vormt de Maastunnel een belangrijke schakel in het Rotterdamse wegennet. Er geldt voor het snelverkeer een snelheidslimiet van 50 km per uur.

De Maastunnel is 3,90 meter hoog. De voorliggende viaducten in de tunneltraverse, onder het Maastunnelplein en het Droogleever Fortuynplein, zijn 3,60 meter hoog. Het komt regelmatig voor dat te hoge vrachtwagens zichzelf onder deze viaducten vastrijden.

Na de Eerste Wereldoorlog werden de plannen voor een tweede vaste oeververbinding tussen Noord en Zuid steeds concreter. In 1929 ontstond het eerste idee voor een tunnel tussen Park en Charlois, die het scheepvaartverkeer niet zou hinderen. Rijkswaterstaat had in 1935 voorkeur voor een 60 meter hoge hangbrug. Wegens technische en financiële problemen kreeg een tunnel in 1937 de voorkeur. De tunnel werd ontworpen door J.P. van Bruggen, directeur van Gemeentewerken en stadsarchitect A. van der Steur. Voor de bouw werd een combinatie van vier aannemingsmaatschappijen gevormd, de N.V. Maastunnel. In juni 1937 gaf burgemeester Droogleever Fortuyn het sein tot aanvang van de bouw.

Zinkmethode

De Maastunnel is gebouwd volgens de zinkmethode: negen geprefabriceerde betonnen segmenten van 61 meter lang, 25 meter breed en 9 meter hoog zijn tussen 1939 en eind 1940 in een uitgebaggerde sleuf afgezonken. Vervolgens werden de tussenschotten weggebroken en werd de tunnel afgebouwd. De tunnel is ongeveer een kilometer lang; het diepste gedeelte ligt 20 meter beneden N.A.P. De doorsnede van de tunnel bestaat uit twee buizen met rijbanen van zes meter breedte voor auto's en twee boven elkaar gelegen smallere buizen voor fietsers en voetgangers. De ventilatiekanalen liggen in het gedeelte onder water onder de verkeersbuizen en in het landgedeelte boven de buizen. De tunnelbuizen zijn vanwege de hygiëne bekleed met ongeveer 800.000 witte keramische tegels. De autobanen sluiten aan op de Pleinweg op Zuid en de tunneltraverse in Noord. Aan de noordkant is een groot verkeersplein op de kruising met de Westzeedijk aangelegd, het Droogleever Fortuynplein, genoemd naar de initiatiefnemer van de Maastunnel.

Ventilatiegebouwen

Toegangsgebouwtjes, garages en de imposante ventilatiegebouwen vormen de enige bovengrondse tekenen van de aanwezigheid van de Maastunnel.
De fiets- en voetgangerstunnel komt via lange roltrappen uit in aparte toegangsgebouwtjes. In de gebogen wanden boven de beide roltrappen zijn mozaïeken van Jaap Gidding aangebracht. Aan de noordkant zijn schepen, auto's en fietsen afgebeeld, aan de zuidkant zeemeerminnen, vissen en golven.

In de garages zijn allerlei materialen voor het onderhoud van de Maastunnel opgeslagen. De ventilatiegebouwen hebben een totale hoogte van ongeveer zestig meter: 34 meter bovengronds en 26 meter ondergronds. Ze bestaan uit een hoge betonnen schacht en een lager gedeelte met koperen koepeldak aan de rivierzijde: de aanzuigruimte voor verse lucht.

De architectuur van de gebouwen is verwant: koperen daken en gevels deels van witgepleisterd beton en deels van oranje-bruine grèstegels.

Ingebruikname

Op 20 januari 1941 liep ingenieur Van Bruggen als eerste door de Maastunnel. Op 14 februari 1942 werd de tunnel officieel in gebruik genomen. Als eersten gingen drie jongens uit Charlois de roltrappen af. Verwoesting van de tunnel door de Duitse bezetter werd ternauwernood voorkomen.

Renovatie en restauratie Maastunnel

Het logo van Onze tunnel.

De Maastunnel ging 3 juli 2017 voor 2 jaar dicht voor autoverkeer richting Zuid. Soms moest de tunnel ook richting Noord dicht. Want na 75 jaar was de Maastunnel toe aan een grondige opknapbeurt. Fietsers en voetgangers konden tijdens de werkzaamheden aan de autotunnel gewoon naar de overkant. Sinds de zomer van 2019 kan onze autotunnel er weer jaren tegenaan.

Waarom was renovatie van de Maastunnel nodig?

In 2011 constateerden we dat het beton in de Maastunnel door de jaren heen is aangetast. Daarbij komt dat de Maastunnel vanaf 2019 moest voldoen aan de nieuwste eisen voor veiligheid in tunnels. Met deze grondige opknapbeurt kan de tunnel er weer jaren tegenaan én voldoet aan de nieuwste eisen. De Maastunnel is bovendien een rijksmonument. Daarom moesten we de tunnel niet alleen renoveren, maar ook restaureren. Dat betekent dat we de tunnel zo veel mogelijk in oorspronkelijke staat moesten herstellen.

Sluiting Maastunnel

Er is gekozen om de Maastunnel tijdens de werkzaamheden buis-voor-buis af te sluiten. Dat betekende dat er steeds in 1 buis gewerkt werd en dat de andere buis open bleef voor verkeer. De Maastunnel is tijdens de hele renovatie dicht geweest voor verkeer richting Zuid. Omdat het ErasmusMC bereikbaar moest blijven voor spoedgevallen, bleef de Maastunnel tijdens de hele renovatie open voor verkeer richting Noord. Verkeer richting Zuid werd omgeleid via de Erasmusbrug, Willemsbrug en via de ring.
Na de renovatie van de autotunnel kregen in 2019 en 2020 ook de fiets- en voetgangerstunnel een opknapbeurt. Fietsers en voetgangers konden via een veerdienst oversteken tijdens de renovatie.

Algemeen

  • U mag de orde, rust en veiligheid niet verstoren in de tunnel
  • Onze gastheren en -vrouwen zijn dag en nacht in de tunnel aanwezig. Bent u getuige van vernieling, agressie of geweld, bel 112. Meld u daarna bij de gastheer of -vrouw
  • Filmen en foto’s maken voor eigen particulier gebruik is toegestaan. Zonder hun toestemming mag personeel van de gemeente Rotterdam niet worden gefotografeerd of gefilmd
  • Voor professioneel filmen is toestemming nodig van de gemeente Rotterdam. U kunt hiervoor een aanvraag doen bij het Rotterdam Film & Media Office via Rotterdam.nl
  • Elke vorm van roken is in de Maastunnel niet toegestaan; dus ook geen e-sigaret of vaper
  • Het is verboden om alcohol of drugs te gebruiken in de Maastunnel
  • De Maastunnel is een Rijksmonument. Help ons de tunnel schoon en veilig te houden.

Regels fietstunnel

  • In de fietstunnel zijn uitsluitend fietsers en elektrisch ondersteunende snor- en bromfietsen toegestaan
  • Snor- en bromfietsen met een verbrandingsmotor mogen de tunnel niet in
  • In de fietstunnel geldt een maximale snelheid van 30km per uur
  • Het is in de fietstunnel verboden om naast de fiets of (snor-)bromfiets te lopen.

Regels voetgangerstunnel

  • Voetgangers en personen op skates, skeelers, rolschaatsen, step of skatebord maken gebruik van de voetgangerstunnel
  • Ook personen die lopen naast een fiets of (snor-)bromfiets zijn toegestaan in de voetgangerstunnel
  • Gebruikers in een scootmobiel moeten gebruik maken van de fietstunnel.

Roltrappen

  • U mag niet zitten op de roltrappen
  • Er mogen geen huisdieren op de roltrappen
  • De noodstop mag uitsluitend in noodsituaties worden gebruikt
  • Maak gebruik van een roltrap met een groen licht
  • Het is niet toegestaan om op de roltrappen te sporten of (sport gerelateerde) activiteiten uit te oefenen
  • Bezoekers met kinderwagen, fietsen met kinderzitjes, kar of hulpmiddelen worden geacht gebruik te maken van de lift.

Cameratoezicht

In de Maastunnel is cameratoezicht aanwezig en worden video-opnames gemaakt op grond van artikel 151c van de gemeentewet. Dit is aangemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. De toezichthouders hebben geen toegang tot de opnameapparatuur. Op het cameratoezicht is aanvullend op de APV het privacy beleid van de gemeente Rotterdam van toepassing.

Het klinkt misschien gek: nachtafsluitingen in een net gerenoveerde autotunnel. Is er nu al iets stuk? Dat is gelukkig niet het geval - er is niks mis met onze tunnel.

De nachtafsluitingen zijn in de eerste plaats nodig voor het reguliere onderhoud aan de tunnel, met haar vele technische systemen. De tunnel moet in ieder geval iedere maand twee nachten dicht voor regulier onderhoud. Dat was ook al het geval voor de renovatie. We gebruiken die nachten bijvoorbeeld om de vloeren en wanden te reinigen, of om de vluchtdeuren te onderhouden. Met name systemen die nodig zijn bij calamiteiten, moeten we regelmatig blijven testen.

De Erasmusbrug

De 802 meter lange Erasmusbrug is dé verbinding tussen het noordelijk en zuidelijk deel van Rotterdam. De hangbrug over de Maas heeft een 139 meter hoge stalen pyloon, die in totaal met 40 tuien is gemonteerd. Door de vorm van de pyloon kreeg de brug de bijnaam De Zwaan. De Erasmusbrug is hét icoon van de stad Rotterdam.

De Erasmusbrug is, naast de Willemsbrug, de tweede brug over de Nieuwe Maas in het centrum van Rotterdam. De brug is vernoemd naar de Nederlandse priester Erasmus.

De Erasmusbrug is in 1990 ontworpen door Ben van Berkel, een Nederlandse architect. De bouw startte in 1992 en duurde vier jaar. Op 4 september 1996 verrichtte Koningin Beatrix de officiële opening van deze nieuwe oeververbinding tussen Rotterdam-Noord en -Zuid.

´s Avonds is de brug prachtig verlicht en voor speciale gelegenheden kan de brug zelfs in verschillende kleuren aangelicht worden.

  • Totale lengte: 802 meter
  • Lengte tuibrug: 410 meter
  • Basculebrug inclusief kelder: 89 meter
  • Doorvaarbreedte basculebrug: 50 meter
  • Deze basculebrug is de grootste en zwaarste van West-Europa
  • De Erasmusbrug is een tuibrug, dat betekent dat de brug bestaat uit een grote stalen paal in het midden met sterke metalen draden (tuien) eraan
  • De langste tui is 280 meter
  • Aan weerszijden 20 tuien, dus totaal 40 tuien
  • Bij elkaar zijn deze zo’n 6,2 kilometer lang
  • Overspanning: is 278 meter
  • De Erasmusbrug is 34 meter hoog
  • Breedte brug: 33,8 meter
  • Maximale hoogte rijdek 17 meter
  • Hoogste punt 139 meter
  • Gewicht van de pyloon: 1.800 ton
  • Gewicht totale brug: 6.800 ton
  • Bouwkosten: 165 miljoen euro (362 miljoen gulden)
  • Dagelijks gaan er ongeveer 32.000 voertuigen over de Erasmusbrug. Ter vergelijking: Door de Maastunnel gaan dagelijks 61.000 voertuigen en over de Willemsbrug gaan dagelijks ongeveer 19.000 voertuigen
de Willemsbrug

De rode Willemsbrug (1981) over de Nieuwe Maas verbindt het stadscentrum met het Noordereiland. De op- en afritten van de brug maken een enigszins wonderlijke bocht van negentig graden. Hiervoor is onder druk van omwonenden gekozen om verkeersdrukte door de historische Oude Haven en Oranjeboomstraat tot voorkomen. De brug werd op 1 juli 191 geopend door Koningin Beatrix samen met kroonprins Willem Alexander. In 1983 kreeg de brug de Nationale Staalprijs.
Deze Willemsbrug is de tweede Willemsbrug. De eerste werd ontworpen door C.B. van der Tak en in 1878 opengesteld en vernoemd naar koning Willem III. Via een kijker op de Boompjes kun je de eerste Willemsbrug nog zien liggen.

Groot onderhoud

Begin 2017 startte de gemeente met groot onderhoud aan de Willemsbrug. Na 36 jaar was dat nodig. Sinds 1981 was er weinig onderhoud gepleegd aan de brug. In 1990 is de brug voor het laatst geschilderd.

In 2017 is de verweerde rode verflaag van de pylonen en de zijkanten van de brug verwijderd waarna de pylonen en brug voorzien zijn van een hoogwaardig duurzaam verfsysteem in de oorspronkelijke kleur RAL3003 robijnrood. Aan de binnenzijde van de pylonen en de onderzijde van de brug zijn slechte plekken bijgewerkt. Verder werden de bordessen, ladders en leuningen op beide pyloonkoppen vervangen.
De Willemsbrug is daarnaast voorzien van nieuwe sierverlichting. Daarmee komt de brug niet alleen overdags maar ook 's-avonds nog beter tot haar recht.

In 1927 werd de brug enkele meters opgevijzeld en van zijn ornamenten ontdaan. Ook werden het fiets- en voetpad naar de buitenzijde van de brug verplaatst, omdat het sterk toegenomen wegverkeer voor steeds gevaarlijkere situaties zorgde. De Willemsbrug was tot de opening van de Maastunnel tijdens de Tweede Wereldoorlog de meest westelijke vaste oeververbinding over de Maas, zodat ook het steeds belangrijker wordende internationale verkeer gebruik maakte van deze verbinding dwars door het oude centrum van Rotterdam.
De Willemsbrug speelde een belangrijke rol tijdens de Tweede Wereldoorlog. Mariniers uit de nabijgelegen Marinierskazerne aan het Oostplein verdedigden vanaf de Duitse inval op 10 mei 1940 deze brug en de ernaast gelegen spoorbrug en kade 'Boompjes'. De tegenstand van de Nederlandse mariniers was veel sterker dan de Duitsers hadden verwacht. De mariniers wisten de opmars van de Duitse troepen tegen te houden tot de Duitsers besloten het centrum van Rotterdam te bombarderen op 14 mei 1940.

  • Totale lengte: 366 meter
  • Afstand tussen pylonen: 270 meter
  • Hoogste punt: 65 meter boven NAP
  • Breedte brugdek: 34 meter
  • Doorvaarthoogte: 11,5 meter boven NAP over een breedte van 150 meter
  • Kleur: Robijnrood RAL 3003

Cijfers groot onderhoud in 2017

  • 14 maanden duurde het groot onderhoud
  • 5.500 m2 is voorzien van de rode kleur
  • 50.000 liter verf in meerdere lagen
  • 350.000 kilo het gewicht van de steigerconstructie rondom 1 pyloon
  • 90.000 kilo draagvermogen ondersteuning (4 stuks)
  • 10.000 stuks het aantal steigerdelen dat nodig was
  • 67 meter boven NAP bevond zich het dak van de steiger
  • 12.000 m2 krimpfolie rondom de steigers
  • 3.000 m2 PVC-zeildoek voor de daken en tussenvloeren van de steiger
  • 21.000 kg staal voor vervanging leuningen en bordessen
  • 2.000 bouten om het nieuwe staal te bevestigen
De kenmerkende 'hoedjes' van de Koninginnebrug

De Koninginnebrug is een brug over de Koningshaven in Rotterdam, naast de Hef. De brug verbindt het Noordereiland met de wijk Feijenoord. De eerste Koninginnebrug was een draaibrug die werd gebouwd in 1870. Na vijftig jaar was de brug een belemmering voor zowel de scheepvaart- als wegverkeer; ze was ook niet geschikt voor trams.

In 1923 werd besloten om een nieuwe brug te bouwen: een dubbele basculebrug naar een ontwerp van A.H. van Rood. Met de bouw werd in 1927 begonnen, nadat de oude brug in 1926 verplaatst was naar de oostzijde van de spoorbrug, in het verlengde van de Oranjeboomstraat. De nieuwe brug werd op 14 juni 1929 door minister van Binnenlandse Zaken en Landbouw Kan geopend.
De Koninginnebrug heeft twee beweegbare kleppen van geklonken staal. In de brugkelders bevinden zich de contragewichten van ieder 800 ton. De brug heeft vier brugwachtershuisjes met koperen daken, maar wordt tegenwoordig op afstand bediend. Dit gebeurt in het bedieningshuis Kop van Zuid. Sinds het gereedkomen van de Noord-zuidlijn van de Rotterdamse metro in 1968 rijden er geen trams meer over de Koninginnebrug.

In 2016 kreeg de toen al meer dan 85-jarige Koninginnebrug een groot onderhoudsbeurt. De ‘rolopleggingen’ zijn vervangen omdat ze zwaar waren aangetast. Rolopleggingen zijn ronde metalen balken waar de aanbruggen op steunen. Om de rolopleggingen te kunnen vervangen moesten de aanbruggen een klein stukje opgetild te worden. Om de overlast zo veel mogelijk te beperken en om het werk veilig uit te voeren, gebeurde dit in twee fases. Eerst de oostelijke kant en daarna de westelijke kant. Hierdoor kunnen voetgangers, fietsers en hulpdiensten gebruik blijven maken van de brug.
Na een maand waren de werkzaamheden klaar en de brug kan er weer jaren tegenaan.

De Hef

De Koningshavenbrug is een spoorbrug en verbindt het Noordereiland en de wijk Feijenoord. De brugdelen stammen uit 1878. Het middengedeelte was oorspronkelijk een draaibrug. Dit was een forse hindernis voor de scheepvaart. Er kwamen veel schepen vast te zitten. Na een laatste ongeval in 1918 werd besloten de draaibrug door een hefbrug te laten vervangen. Deze hefbrug is ontworpen door ingenieur Pieter Joosting en opengesteld op 31 oktober 1927. Het was destijds niet alleen de grootste hefbrug van Nederland, maar de eerste in zijn soort in West-Europa. De brug werd in de volksmond al gauw 'De Hef' genoemd.

Na de bouw van de Willemsspoortunnel werd 'de Hef' op 24 september 1993 definitief buiten gebruik gesteld en verloor zijn functie als spoorverbinding. In oktober 2000 werd de Hef een Rijksmonument.

De brug werd na de openstelling al snel een icoon van de stad en dat is het nog steeds. Voor de scheepvaart is de brug nog steeds een obstakel. Daarom staat de brug altijd in zijn hoogste stand geparkeerd. Alleen bij storm of onderhoud wordt de brug nog naar beneden gehaald.

  • Totale lengte: 79 meter
  • Hefgedeelte: 53 meter
  • Breedte: 11 meter
  • De pijlers staan op zand en de landhoofden op houten palen
  • De brug functioneert tot windkracht 9
  • Heftijd: ongeveer 50 sec
  • Met behulp van 60 staalkabels in lengte variërend van 50 tot 200 meter met een totale lengte van ongeveer 4 km.
  • De bouwkosten waren destijds 713.800 gulden (323.908 euro).

In 2016 kreeg de Hef een groot onderhoudsbeurt. De werkzaamheden duurden ongeveer een jaar.
De aannemer was in november al begonnen met werkzaamheden aan het val, het bewegende deel, dat op een terrein aan de Gustoweg ligt. Daarna gingen zij ook aan de slag met De Hef zelf, als eerste met de zuidelijke aanbrug. Door middel van gritstralen werden de oudere verflagen verwijderd. Vervolgens kreeg de brug een nieuwe verflaag in de oorspronkelijke mosgroene kleur NS 116, zoals door de Rotterdamse gemeenteraad in 1995 is vastgesteld. Alle stalen kabels van het val worden vervangen. In het najaar van 2016 werd het opgeknapte middenstuk van de brug, het val, weer teruggeplaatst. De brug is zo weer helemaal in ere hersteld en zal met nieuwe verlichting ’s avonds nog mooier zichtbaar zijn. De sierverlichting bootst zelfs, 's avonds tussen 19.00 en 23.00 uur, ieder kwartier een 'rijdende trein' na. Maar let wel op, de trein is zo voorbij.