Spring naar het artikel

Rotterdam staat internationaal bekend als stad van moderne architectuur. Daarnaast heeft de stad inmiddels ook een volwassen monumententraditie. Het erfgoed vertelt het verhaal van Rotterdam.

Dit verhaal omvat zowel de groei van Rotterdam uit vele verschillende dorpen langs de Nieuwe Maas tot wereldhavenstad, als ook de Wederopbouwperiode van na de Tweede Wereldoorlog, die het hedendaagse gezicht van de stad bepaalt. Het erfgoedbeleid van de gemeente is erop gericht de historische gelaagdheid van de stad te behouden voor toekomstige generaties.

In Rotterdam is er sprake van een een Erfgoedagenda, een internationaal UNESCO-Werelderfgoed, rijksmonumenten, beschermde stadsgezichten en gemeentelijke monumenten. Daarnaast zijn er beeldbepalende panden in buurten en wijken.

Erfgoedagenda Rotterdam 2017-2020

Eind 2016 heeft het college van B&W de Erfgoedagenda Rotterdam vastgesteld. In deze agenda worden de uit te voeren projecten rond de monumenten in Rotterdam tot en met 2020 benoemd. Aan hand van drie thema’s worden het beleid en de activiteiten op het gebied van het gebouwde en aangelegde cultuurhistorisch erfgoed vormgegeven:

  1. Bescherming en instandhouding gebouwd erfgoed
  2. Geschiedenis in beeld: kennisontwikkeling gebouwd erfgoed
  3. Het vertelde verhaal: Kennisoverdracht gebouwd erfgoed

Op deze manier wordt het erfgoed in de stad verder in kaart gebracht en als het heel bijzonder is, beschermd. Ook wordt instandhouding nagestreefd en gestimuleerd en wordt erfgoed zoveel mogelijk ingezet als aanjager bij transformaties van gebieden. Met de Erfgoedagenda wil het college de dialoog blijven voeren over het cultuurhistorisch besef in de stad.

Soorten monumenten

In Rotterdam zijn verschillende monumenten. Bekijk de verschillende soorten hieronder:

Rotterdam heeft ongeveer 600 rijksmonumenten. Daaronder zijn hele oude gebouwen zoals bijvoorbeeld het VOC-gebouw in Delfshaven. Rotterdam telt ook voor Nederland bijzondere gebouwen uit de wederopbouwperiode zoals het Groothandelsgebouw naast het station of het Industriegebouw aan de Goudsesingel. De aanwijzing tot rijksmonument is een bevoegdheid van de minister van OCenW. Deze kan, al dan niet op verzoek van belanghebbenden, besluiten een onroerend monument aan te wijzen als beschermd rijksmonument. Het College van B&W van Rotterdam adviseert over de aanwijzing. Na aanwijzing worden rijksmonumenten opgenomen in het Monumentenregister.

Wilt u weten of uw pand een rijksmonument is? Bekijk hier de kaart.

Het College van B&W kan gemeentelijke monumenten aanwijzen. Het gaat meestal om een gebouw, maar het kan ook om andere bouwwerken gaan, zoals een brug, een park, of een reclamezuil. Voordat het College een besluit neemt wordt advies gevraagd aan de commissie voor Welstand en Monumenten. Na aanwijzing worden gemeentelijke monumenten opgenomen in het Monumentenregister van de gemeente.

Wilt u weten of uw pand een rijksmonument is? Bekijk hier de kaart.

Rotterdam heeft één gebouw dat op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat: de Van Nellefabriek. Op 21 juni 2014 werd de Van Nellefabriek in Rotterdam onderscheiden met de status UNESCO-Werelderfgoed. Dit betekende een wereldwijde erkenning van de unieke en universele waarde de voormalige koffie-, thee- en tabaksfabriek aan de Delfshavense Schie. Lees alles over de Van Nellefabriek op deze pagina.

Beeldbepalende panden zijn voor de geschiedenis van de buurt of wijk belangrijk. Beeldbepalende panden worden vastgesteld aan hand van cultuurhistorische verkenningen. Dit zijn onderzoeken naar de bestaande kenmerken van het gebouwde vanuit historisch perspectief. De bedoeling is dat beeldbepalende panden worden gehandhaafd. Daarvoor kunnen ze met een dubbelbestemming cultuurhistorische waarde in het bestemmingsplan worden opgenomen.

Rotterdams monumentenschildje

Rotterdam wil haar erfgoed beter zichtbaar maken in de stad en het verhaal achter het erfgoed vertellen. Daarom zijn er Rotterdamse monumentenschildjes beschikbaar. Voor de gemeentelijke monumenten is in samenwerking met de ANWB een specifiek Rotterdamse variant gemaakt. Er is gestart met het aanbrengen van erfgoedschildjes op monumentale panden die in het bezit zijn van de gemeente zelf. Particuliere eigenaren van monumenten worden uitgenodigd om ook zelf een schildje aan te brengen.

Films over Rotterdam-Zuid

Het bureau Monumenten en Cultuurhistorie brengt een serie films uit over het ontstaan van Rotterdam zuid en enkele stadswijken op Zuid. Een stadsdeel zo groot als een middelgrote stad. Hoe is Zuid ontstaan, hoe ontwikkelt Zuid zich? Bekijk de verschillende films over Rotterdam-Zuid, van boerenzij tot smeltkroes.

Publicatiereeks Rotterdams Erfgoed

Vier keer per jaar verschijnt bij speciale gelegenheden een boekje in de reeks Rotterdams Erfgoed die de gemeente vanaf 2016 uitbrengt. Deze uitgaven zetten een gebouw, gebied of moment in de spotlights en vertellen iets over de geschiedenis van het betreffende monument.

In de reeks zijn al verschenen:

  • Sint Dominicuskerk (16 april 2016) - aanwijzing als rijksmonument
  • Hilton Hotel (september 2016) - aanwijzing als rijksmonument
  • Hotel New York (oktober 2016) - uitgifte van miniatuurhuisje no. 97 door Bols en KLM
  • Rotterdamse Schouwburg (november 2016) - Nationaal Monumentencongres 2016
  • Het Hoogkwartier (mei 2017) - 70ste viering van de Rotterdamse Opbouwdag
  • Coolsingelpoort (september 2017) - aanwijzing als gemeentelijk monument
  • Blaak 34 (februari 2018) - geslaagde restauratie
  • St. Mary’s Church (februari 2018) - uitreiking gemeentelijk monumentenschildje

Meer informatie

Vragen over alles van Rotterdamse monumenten, de schildjes e.d. kunnen gesteld worden bij het bureau Monumenten & Cultuurhistorie van Stadsontwikkeling via e-mail. Wilt u weten of uw pand een monument is? Bekijk hier de kaart.