Nationaal monument De Boeg
Gepubliceerd op: 01-05-2020
Geprint op: 25-10-2020
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/koopvaardijmonument/
Ga naar de hoofdinhoud

Nationaal Koopvaardijmonument De Boeg herinnert ons aan de offers van de Nederlandse koopvaardij tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het monument aan de voet van de Erasmusbrug bij de Leuvehaven is van de beeldhouwer Fred Carasso (1899-1969). Hij ontwierp het 46 meter hoge beeld in 1957.

Het is een gestileerde scheepssteven van aluminium. In 1965 werd een acht meter hoge bronzen beeldengroep toegevoegd: een roerganger, drie zeelui en een verdronkene. Aan de zijkant werd de tekst: ‘Zij hielden koers’ aangebracht.

Groot offer

'Meer dan 3.500 levens eindigden in het zeewater. Als herinnering aan het grote offer van de Nederlandse koopvaardij staat hier het monument ‘De Boeg’. Het doorsnijdt standvastig het stalen water, net zoals de koopvaardij met een stalen discipline doorvoer tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar De Boeg wordt niet gevolgd door een schip. Dat is weg, zoals de 425 koopvaardijschepen die hun thuishaven nooit meer bereikten.' - Burgemeester Ahmed Aboutaleb in 2019 bij De Boeg

De hel op zee

Alle koopvaardijvaarders werden plots bij de oorlog betrokken toen in juni 1940 de vaarplicht werd ingevoerd. Die bepaalde dat alle Nederlandse schepen moesten blijven varen onder de Nederlandse vlag. De koopvaardijschepen werden ingezet om troepen en oorlogsmaterieel te vervoeren, of levensmiddelen. Ze deden ook dienst als hospitaalschepen. In het begin waren de schepen niet of nauwelijks beschermd tegen aanvallen van Duitse torpedo’s of Japanse bommen. Veel koopvaardijschepen werden geraakt en onherstelbaar beschadigd. Bemanningsleden die gered hadden kunnen worden van hun zinkende schip, werden alsnog beschoten. Het was de hel op zee.

Kussens

'Sommige werden echt gek aan boord en wilden zichzelf van het leven beroven. We hadden zes cellen aan boord waarvan de wanden en vloeren met kussens waren bedekt zodat zij zich geen pijn konden doen. Aan het einde van de reis waren die altijd vol.' - Tinus van den Akker (koopvaardijschipper tijdens de Tweede Wereldoorlog)

Nooit vergeten

Ondanks alle verliezen en ontberingen hield de koopvaardij onder andere bevoorradingslijnen in tact tussen Amerika en Engeland: een cruciale lijn voor de geallieerden. De offers die de Nederlandse koopvaardij bracht, hebben bijgedragen aan de overwinning. Dat mogen we nooit vergeten.