Gemaal van de toekomst
Gepubliceerd op: 20-04-2020
Geprint op: 05-03-2021
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/gemaal-van-de-toekomst/
Ga naar de hoofdinhoud

Rotterdam wil in 2050 zo goed als klimaatneutraal zijn. Om deze reden worden gemalen in Rotterdam aangepast tot een ‘gemaal van de toekomst’. Maar wat houdt een ‘gemaal van de toekomst’ precies in?

Een gemaal van de toekomst is een gemaal waar meerdere slimme en duurzame aanpassingen worden toegepast om minder CO2 uit te stoten en energie te besparen. De aanpassingen die worden toegepast, zijn onder meer: slimme pompen, zuinige motoren, zonnepanelen, duurzame verlichting, klimaatregeling, groene daken en riothermie.

Slim beheer rioolgemalen

Slimme pompen zijn uitgerust met speciale software die kan detecteren wanneer de pomp vuil is. Het primaire doel van pompen is het verplaatsen van het afvalwater. Dit doen de pompen met een bepaalde snelheid en druk. Door vuil neemt die snelheid en druk af, waardoor de pompen meer energie gaan verbruiken. Op het moment dat de software vuil detecteert, maakt het systeem zichzelf schoon.

De nieuwe motoren zijn veel zuiniger dan hun voorgangers. Dit komt omdat de nieuwe motoren, ook wel 'permanentmagneet' motoren genoemd, voorzien zijn van een magnetisch veld. Anders dan gewone motoren die een magnetisch veld moeten opwekken. De nieuwe motoren zijn energiebesparend want het opwekken van een magnetisch veld kost energie.

De hybride zonnepalen komen op het dak van het gemaal te liggen.  De zonnepanelen verzamelen zonne-energie, die onder andere weer gebruikt kan worden bij de werking van het gemaal en de verlichting en temperatuurregeling in het gemaal.

Het gemaal wordt volledig voorzien van ledverlichting op laagspanning en aanwezigheidssoftware. De software zorgt ervoor dat bij aanwezigheid de ventilatie en verwarming aan gaan en het licht inschakelt. Bij vertrek schakelt het systeem alles weer automatisch uit.

Een groen dak biedt meerdere mogelijkheden, zoals het opvangen van regenwater. Daarnaast zorgt een groen dak voor natuurlijke isolatie, een toename van de biodiversiteit in de omgeving en kan het CO2 opnemen en filteren. Elk gemaal in Rotterdam beschikt momenteel over een groen dak.

Het terugwinnen en hergebruiken van de thermische energie uit ons afvalwater noemen we riothermie. Met een warmtewisselaar kan de thermische energie uit het rioolwater worden gehaald. De thermische energie wordt vervolgens met een leiding en een pomp overgebracht naar een locatie waar deze goed gebruikt kan worden. Dat kan zowel voor verwarmen als koelen zijn.

Doel van een gemaal

Een gemaal heeft meerdere doelen, namelijk het afvalwater verpompen van laag naar hoog, het verpompen van afvalwater bij lange (pers)leidingen of stroomsnelheid creëren in de (pers)leiding. Rotterdam heeft in totaal 1008 gemalen staan, verdeeld over 40 districten. Het stelsel van gemalen is opgebouwd uit 40 districten. Elk district bestaat uit een onderbemaling, een hoofdgemaal of eindgemaal. Een eindgemaal verpompt het afvalwater naar de zuivering.

Deze gemalen verpompen per jaar ruim 60 miljoen kubieke meter water naar de afvalwaterzuiveringsinstallaties (AWZI), genoeg om 24.000 olympische zwembaden te vullen!

Gemaal Prinsenland

Het gemaal in Prinsenland is het eerste gemaal dat deze slimme en duurzame aanpassingen doorgevoerd krijgt. Het gemaal dient dan ook als blauwdruk voor alle volgende gemalen van de toekomst. De enige aanpassing die hier niet wordt toegepast, is riothermie. Dit komt omdat het inkomende water een bepaalde temperatuur moet hebben. In het geval van gemaal Prinsenland is het water te veel afgekoeld en zou het dus meer energie verbruiken dan dat het oplevert. De werkzaamheden zullen naar verwachting begin mei 2020 gereed zijn.

Het bouwteam van Water, I-bureau en firma Kwakernaak werken samen aan dit project, dat gestart is in het derde kwartaal van 2019.

Gemalen volkstuinverenigingen en kinderboerderijen

Een klein gemaal met zonnepaneel bij volkstuinvereniging Helpt Elkander.

Ook kleine gemalen, bij volkstuinverenigingen en kinderboerderijen, worden omgebouwd met een duurzame aanpassing. Op deze locaties worden zonnepanelen van 3 vierkante meter geplaatst die energie opwekken voor de werking van deze kleinere gemalen. De zonnepanelen die geplaatst worden kunnen ongeveer 750 kWh (kilowattuur) per jaar opwekken. De pomp, die ervoor zorgt dat het afvalwater naar de zuivering gaat, krijgt zijn energie van de accu’s die zijn opgeladen door de zon. Ook de accu’s worden doorontwikkeld om 100 procent duurzaam te zijn. Ook deze aanpassingen dragen bij aan de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn als stad.

Veranderend klimaat

Het klimaat verandert. Extreem weer komt steeds vaker voor, waardoor de kans op overlast en schade door hevige neerslag, hitte, droogte en overstromingen toeneemt. Om Rotterdam hierop voor te bereiden is er het Rotterdams Weerwoord.

Het Rotterdams WeerWoord staat voor: Samen onze stad voorbereiden op een extremer klimaat. Dat houdt in dat we als gemeente Rotterdam niet alleen, maar voor, met én door de Rotterdammers de stad weersbestendig maken. Samen met u gaan we ervoor dat ook in de toekomst Rotterdam voor alle Rotterdammers een fijn, gezond en veilig thuis is.