Laaggeletterd en hoogopgeleid in één gezin
Gepubliceerd op: 02-03-2021
Geprint op: 22-04-2021
https://www.rotterdam.nl/nieuws/familieportret/
Ga naar de hoofdinhoud

Wim Kleij heeft al zijn hele leven moeite met lezen en schrijven. Zijn dochter Sonja is doctor in de Literatuurwetenschap en geeft les aan de Universiteit Utrecht. Een groter verschil in taalniveau kun je bijna niet bedenken.

Een gesprek aan de keukentafel van de familie Kleij in Ommoord. Wat betekent taal in hun leven? Wim vertelt. ‘Ik ben op de lagere school twee keer blijven zitten. En dat betekende vroeger dat je van school moest. Daarna ben ik naar de LOM-school gegaan, een soort lager beroepsonderwijs. Eerlijk? Daar heb ik alleen maar leren vechten. Verder heb ik er niks geleerd. Daarna heb ik nog twee jaar op een avondschool gezeten en daar heb ik de basis van onder andere rekenen geleerd. Het enige voordeel was dat ik niet in militaire dienst hoefde. Want dan moest je kunnen lezen en schrijven. Ik ben al jong gaan werken.'

Wanneer ben je je toch weer met taal gaan bezighouden?

‘Ik was ergens begin dertig en hoorde dat ik via de gemeente een taalcursus kon volgen,' vertelt Wim. 'Ik wilde altijd al beter leren lezen en schrijven, dus ik ben met die cursus begonnen. Maar ik werkte de hele dag, het was vroeg beginnen en laat thuis. Ik hield het niet vol om dan ook nog ’s avonds naar de cursus te gaan. Na mijn vervroegde pensionering heb ik de taalcursus via de bibliotheek weer opgepakt. Toen ben ik ook gevraagd om taalambassadeur te worden voor Stichting Lezen en Schrijven. Dat vind ik erg leuk om te doen. Als ervaringsdeskundige wijs ik organisaties op het gebruik van te veel moeilijke woorden. Zoals een ziekenhuis of gemeentelijke instelling.’

Verborg je het voor anderen dat je moeite had met lezen en schrijven?

‘Ja, toch wel. Ik had een goede vriend en die heeft me een keer voor 'dom' versleten. Dat vond ik heel erg. We hebben geen contact meer,’ zegt Wim.

Sonja is zelf docent. Ze reageert op wat haar vader zegt: ‘Dit is ook een belangrijk punt in het onderwijs. Leraren mogen niet de fout maken om te denken dat kinderen die problemen hebben met taal minder slim zijn. Gelukkig is er al veel veranderd. Kinderen met dyslexie bijvoorbeeld, krijgen extra tijd en hulpmiddelen als ze moeten lezen of schrijven.’

‘Als je je best niet doet, is het een probleem. Als het niet lukt, dan geeft het niet.’

Wim Kleij

Extra stimulans

Dochter Sonja is doctor in de Literatuurwetenschap aan de Universiteit Utrecht. Hebben jullie haar extra gestimuleerd om te leren? Wim: ‘Ik vond het belangrijk dat mijn kind wel de kans op een goede opleiding zou krijgen. Al toen ik ging trouwen wilde ik laten onderzoeken of mijn problemen met taal erfelijk waren. Daarvoor had ik alle gegevens en rapporten van mijn school nodig. Maar de school had alle gegevens vernietigd. Ik heb altijd gezegd: er komt maar één kind. Als het dan erfelijk is, zijn er genoeg middelen om te helpen. Ook hebben we bewust een kleine school voor haar gezocht, zodat ze genoeg aandacht zou krijgen van de leraren.’

Sonja: ‘Dat is gelukt, want ik zat in een klasje met maar vier of vijf kinderen. Ik ben altijd leergierig geweest. Ik keek al mee met de leerstof van de volgende groep. Mijn oma las graag voor en mijn moeder ook. Ik ging als kind mee naar de bibliotheek en mocht zelf alle boeken uitzoeken die ik wilde. Ik ben thuis altijd gestimuleerd, maar nooit gedwongen. Mijn vader zei: 'Als je je best niet doet, is het een probleem. Als het niet lukt, dan geeft het niet.' Ik ben vergelijkende literatuurwetenschap gaan studeren uit interesse voor mensen en verschillen in culturen. Geschreven taal vertelt veel over een bepaalde cultuur. Door geschriften uit verschillende culturen te vergelijken, leer je de mensen uit die cultuur beter kennen.’

Wat kenmerkt jullie gezin nog meer als het gaat om taal?

Sonja: ‘We hebben thuis altijd heel veel gepraat. Echt over alles, dus met de communicatie zat het wel goed.’

Wim vult aan: ‘Ja, praten doen we graag! We skypen ook vaak met Sonja. Ze heeft ons wel moeten leren hoe dat skypen gaat. Dat lukt nu prima. Maar dingen opzoeken via een smartphone doe ik niet. Als je niet goed kunt lezen, dan zijn al die Engelse termen op een mobiel helemaal niet duidelijk.’

Meer informatie

2021 is het Jaar van de Taal, met extra aandacht voor laaggeletterdheid. Benieuwd naar wat de gemeente samen met partners in de stad aan taalmogelijkheden biedt? Ga dan naar de pagina Taal in Rotterdam. Daar leest u hoe alle Rotterdammers mee kunnen doen in de maatschappij. Wilt u meer informatie over taal in Rotterdam of heeft u vragen?