De eerste burgemeester
Gepubliceerd op: 30-09-2021
Geprint op: 25-10-2021
https://www.rotterdam.nl/nieuws/de-eerste-burgemeester/
Ga naar de hoofdinhoud

Burgemeester Aboutaleb werd laatst door een Britse stichting uitgeroepen tot ‘Beste burgemeester ter wereld’. Reden om eens in het burgemeestersverleden van de stad te duiken. Wie was bijvoorbeeld de allereerste burgemeester van Rotterdam?

Volgens Wikipedia was dat Abraham de Reus, van 1622 tot 1637. Maar Rotterdam heeft al stadsrechten sinds 1340. Waren er in de tussentijd geen burgemeesters? En hoe zit het met de Burgemeester Roosstraat in het Oude Noorden - vernoemd naar de man die burgemeester was tijdens de Spaanse inval op 9 april 1572?

Vóór 1622 waren er wel 'burgemeesters', maar die heetten officieel niet zo. Het stadsbestuur bestond in de middeleeuwen uit een schout en schepenen, die benoemd waren door de graaf van Holland. Zij waren - naast hun andere taken - de rechter en bestuurders van de stad.

Jacob en Kerstant

Aan de andere kant waren er mensen die wél burgemeester genoemd werden, maar een ander soort functie hadden. Twee raadslieden van de schout en zijn schepenen werden burgemeesters genoemd. Inderdaad, twee tegelijk. Elk jaar op 1 mei werden twee nieuwe gekozen. De allereerste 'burgemeesters' werden in 1408 benoemd: Jacob Leeu en Kerstant Jansz.

Verboden voor Delftenaren

Maurits van Oranje voerde in de Republiek bestuurlijke veranderingen door. Zo kwam er in Rotterdam een vroedschap (een vroege vorm van het college) en een burgemeester. Na de dood van de eerste 'officiële' burgemeester De Reus, werden er in Rotterdam weer wat nieuwe regels opgesteld. Het was na 1637 bijvoorbeeld niet toegestaan om uit Delft afkomstig te zijn, want met die stad had Rotterdam het nogal eens aan de stok. De burgervader moest ook minimaal 27 jaar zijn, een flinke zak geld meenemen, geen familie zijn van burgemeesters elders én hij moest gereformeerd zijn. Hij ja, want dat het een man moest zijn was destijds vanzelfsprekend.

Vier burgemeesters tegelijk

In de loop der jaren werden de regels nog regelmatig veranderd. Op een gegeven moment had Rotterdam zelfs vier burgemeesters tegelijk. Maar in 1851 legde de nieuwe Gemeentewet de basis voor een nieuw stelsel met nog maar één burgemeester van Rotterdam, die door de Koning werd benoemd. En tijden veranderen: ooit mocht de Rotterdamse burgemeester zelfs niet uit Delft komen, maar nu is onze burgervader geboren in Marokko en wordt hij geroemd om zijn toewijding om alle burgers als 'Rotterdammers' te behandelen. Ongeacht hun afkomst of achtergrond.

Meer informatie

Op dinsdag 14 september kreeg burgemeester Aboutaleb de World Mayor Prize 2021 overhandigd. De jury noemt Ahmed Aboutaleb, sinds 2009 burgemeester van Rotterdam en bezig aan zijn derde termijn, een 'gepassioneerd verdediger van vrijheid, tolerantie en solidariteit'. Lees het nieuwsbericht op Rotterdam.nl hierover.

Meer weten over de rijke geschiedenis van Rotterdam? Neem eens een kijkje op de site van het Stadsarchief: Stadsarchief.rotterdam.nl.