Werkwijze en het Reglement van Orde
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 25-07-2021
https://www.rotterdam.nl/gemeenteraad/regels-gemeenteraad/
Ga naar de hoofdinhoud

De werkwijze van gemeenteraad en gemeenteraadscommissies is vastgelegd in het Reglement van Orde en de Commissieverordening.

De Commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR) heeft haar eigen verordening.

In het Reglement van Orde wordt o.a. toegelicht wat de rol is van de voorzitter, waaraan een initiatiefvoorstel moet voldoen, wat een motie is en wanneer je een tweeminutendebat aanvraagt. Hieronder lichten we alvast een aantal zaken toe: 

Als een gemeenteraadslid een onderwerp, vreemd aan de orde van de dag, in een vergadering wil bespreken, kan hij een schriftelijk verzoek indienen.

In dit verzoek om beraadslaging moet duidelijk aangegeven zijn welke informatie gevraagd wordt en wat de reden is hierover een debat te willen voeren. Afhankelijk van het onderwerp wordt het debat aangemerkt als debat met spoedeisend karakter of interpellatie.

Interpellatie

De leden van de gemeenteraad hebben een aantal mogelijkheden om het college en de burgemeester te vragen verantwoording af te leggen over het gevoerde bestuur. Het houden van een interpellatie en het stellen van vragen zijn daarvan voorbeelden. Voor het vragenrecht geldt dat het daarbij vooral om vragen met een informatieve strekking gaat. Het recht van interpellatie heeft vaak te maken met onderwerpen met meer bestuurlijk (politiek) gewicht. De interpellatie mondt in de regel uit in een motie van afkeuring of het opzeggen van het vertrouwen in een of meer leden van het college.

Debat met spoedeisend karakter

Als het verzoek om beraadslaging gaat om het houden van een debat waarin niet aan college of burgemeester wordt gevraagd om verantwoording af te leggen, dan is er sprake van een debat met spoedeisend karakter. Dit debat hoef niet per se te leiden tot een gemeenteraadsuitspraak.

Hoe verloopt het debat?

Als de gemeenteraad heeft besloten een interpellatie of debat met spoedeisend karakter toe te staan, vindt dit in de regel plaats na de behandeling van de ingekomen stukken. De gemeenteraad kan ook een ander tijdstip vaststellen voor het houden van de interpellatie. Als eerste krijgt de verzoeker de gelegenheid de interpellatie te houden. Daarna krijgt het college de kans hierop te reageren. Hierna vindt er een debat tussen gemeenteraad en college plaats.

Bij een tweeminutendebat mag elk lid van de gemeenteraad het woord voeren voor ten hoogste twee minuten. Elk lid van een fractie kan een tweeminutendebat aanvragen.

De gemeenteraad neemt een beslissing over dit verzoek bij de vaststelling van de agenda. Het debat wordt dus alleen gehouden als een meerderheid van de gemeenteraad daarvoor is. Het heet een tweeminutendebat omdat elk lid van de gemeenteraad het woord mag voeren voor ten hoogste twee minuten. Het lid dat het verzoek heeft gedaan mag, nadat het college geantwoord heeft, in twee minuten een afrondende reactie geven. Interrupties zijn niet toegestaan. In de praktijk zal niet elk lid van het spreekrecht gebruikmaken. Vaak treedt per fractie één lid als woordvoerder op.

Wanneer?

Een tweeminutendebat geeft de mogelijkheid om als gemeenteraad een uitspraak te doen, door het indienen van een motie. Tweeminutendebatten worden aangevraagd na een bespreking in een gemeenteraadscommissie, of door actualiteiten.

Ieder gemeenteraadslid kan in de gemeenteraadsvergadering een motie indienen. In de motie wordt een wens, verzoek of opdracht geformuleerd.

De indiener van de motie kan zijn motie mondeling toelichten, daarna komen de andere fracties aan het woord als ze dat willen. Ze geven dan aan wat ze van de motie vinden en of ze van plan zijn om met de motie in te stemmen. Na het debat over het onderwerp, wordt er over de motie gestemd. Als een meerderheid van de gemeenteraad de motie aanneemt, wordt de motie in de regel uitgevoerd door het dagelijks bestuur van de gemeente, dat is het college van burgemeester en wethouders. Het aannemen van een motie is dus een middel van de gemeenteraad om invloed uit te oefenen op het beleid.

Definitie motie

Korte en gemotiveerde verklaring over een onderwerp waardoor een oordeel, wens, verzoek of opdracht wordt uitgesproken.

Een amendement is een voorstel voor een tekstuele wijziging van een voorstel dat in de gemeenteraad aan de orde is. Anders gezegd: het gaat om het wijzigen van een paar letters of cijfers in het voorstel.

Zo’n wijziging in de oorspronkelijke tekst kan vergaande consequenties hebben. Zo kan er in plaats van 1 miljoen, 3 miljoen uitgegeven worden aan een nieuw zwembad, omdat de gemeenteraad het amendement heeft aangenomen. Soms wordt er een amendement op een amendement ingediend, dat heet dan officieel een subamendement.

Definitie amendement

Voorstel tot wijziging van een ontwerpverordening of een ontwerpbesluit naar de vorm geschikt om daarin direct te worden opgenomen.

Wat zijn de 'regels van het spel' tijdens de commissievergadering?

Ook tijdens de commissievergaderingen gelden een aantal regels. Deze zijn vastgelegd in de Commissieverordening en de Verordening op de Commissie tot onderzoek van de Rekening.

Informatie over inspreken bij of het bijwonen van een hoorzitting van een gemeenteraadscommissie vindt u op de pagina Mijn stem laten horen.

Begroting en verantwoording

De gemeenteraad verleent van te voren toestemming aan het college van B en W om uitgaven te doen, belastingen te innen en (financiële) verplichtingen aan te gaan. Dit is het zogenaamde budgetrecht en controle daarop gebeurt door de begrotingscyclus.

Wat staat er eigenlijk in een begroting?

In de Begroting 2021 geeft het college van burgemeester en wethouders aan wat het voor de stad wil bereiken, wat daarvoor moet gebeuren en hoeveel dit gaat kosten.

De begroting bevat de voorstellen voor het beleid in 2021 die het college voorlegt aan de gemeenteraad. Ook geeft de begroting de financiële vertaling van het beleid voor de periode 2021 tot en met 2024; hoe is de financiële positie van de gemeente en op welke manier financiert de gemeente haar uitgaven? De omvang van de Begroting 2021 is ongeveer 3,7 miljard euro bruto. De gemeenteraad stelt de begroting uiteindelijk vast.