Spring naar het artikel

Rotterdammers kunnen op allerlei manieren mee beslissen over de toekomst van hun wijk en hun stad. Een referendum is een formele manier om een mening te peilen.

Met een referendum of een volksraadpleging wordt een vraag over een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld over een gemeentelijke wet, voorgelegd aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied.

Twee soorten referenda

Rotterdam kent twee soorten referenda: een stedelijk referendum en een gebiedsreferendum. Rotterdammers kunnen zelf een referendum aanvragen. In dat geval is er sprake van een raadgevend referendum. Het resultaat van een raadgevend referendum is niet bindend. Een referendum kan ook raadplegend zijn. Een raadplegend referendum wordt altijd door de politiek aangevraagd. De regels voor beide referenda zijn opgenomen in de Verordening inspraak, burgerinitiatief en referenda Rotterdam 2018.

Stedelijk referendum

Een raadgevend stedelijk referendum gaat altijd over een stadsbreed onderwerp. Als u als Rotterdammer een verzoek wil indienen bij de gemeenteraad tot een raadgevend stedelijk referendum, moet uw verzoek voldoen aan bepaalde voorwaarden. En er zijn uitzonderingen. Zo kan geen referendum worden gehouden over onder meer de gemeentelijke procedures, benoemingen of functioneren van personen of onderwerpen waar andere bestuursorganen verantwoordelijk voor zijn. Meer informatie over de procedure leest u hieronder.

Rotterdam is van de Rotterdammers. Zij kunnen op allerlei manieren mee beslissen over de toekomst van hun wijk en hun stad. Een formele manier om een mening te peilen over een onderwerp dat hun stad raakt is het stedelijk referendum.

Als u wilt dat de gemeente een stedelijk referendum houdt, kunt u daartoe een verzoek indienen bij de gemeenteraad. (Let op! Voor een gebiedsreferendum gelden andere voorwaarden en is een ander formulier beschikbaar).

Voorwaarden

Het referendum moet gaan over een onderwerp waarover de gemeenteraad nog een (raads)besluit moet nemen. In de Verordening inspraak, burgerinitiatief en referenda Rotterdam vindt de u voorwaarden waaraan (uw inleidend verzoek tot) een stedelijk referendum moeten doen.

Uw verzoek om een gebiedsreferendum te houden moet u indienen bij de gemeenteraad. De gemeenteraad bepaalt of uw verzoek wordt toegekend. Uw verzoek moet uiterlijk één week worden ingediend voordat de gemeenteraad het raadsbesluit behandelt.

Verzoek indienen

Als u wilt dat de gemeente een stedelijk referendum houdt, kunt met onderstaand formulier een verzoek daartoe indienen bij de gemeenteraad. Uw verzoek stuurt u naar: Gemeenteraad Rotterdam, p/a Griffie, Postbus 70012, 3000 KP Rotterdam.

Uw inleidend verzoek tot een stedelijk referendum moet worden ondersteund door ten minste 1.000 handtekeningen van kiesgerechtigde Rotterdammers. Deze handtekeningenlijst met ondersteuningsverklaringen moet u bijvoegen bij uw verzoek aan de gemeenteraad.

Vervolgprocedure inleidend verzoek

Nadat u uw inleidend verzoek hebt ingediend bij de gemeenteraad volgt een aantal stappen:

1. Toetsing inleidend verzoek
Uw inleidend verzoek wordt, na ontvangst door de voorzitter van de gemeenteraad, getoetst aan een aantal criteria die in de Verordening inspraak burgerinitiatief en referenda is opgenomen:

  • Allereerst wordt getoetst of het om een verzoek gaat waarover de gemeenteraad een besluit gaat nemen
  • Vervolgens wordt bepaald of het verzoek over een onderwerp gaat waarover een referendum gehouden mag worden. Een referendum wordt in ieder geval niet gehouden over:
    • De uitvoering van besluiten van hogere bestuursorganen (zoals de Rijksoverheid en het Europees Parlement) waarover de raad geen beleidsvrijheid heeft
    • Gemeentelijke procedures
    • De inrichting van de gemeentelijke organisatie
    • De vaststelling en wijziging van de gemeentelijke begroting en rekening
    • Gemeentelijke belastingen en tarieven
    • Geldelijke voorzieningen voor ambtsdragers, gewezen ambtsdragers, hun nagelaten betrekkingen of hun rechthebbenden
    • Handelingen en gedragingen van collegeleden, raadsleden of ambtenaren waartegen een klacht kan worden ingediend op grond van de Algemene wet bestuursrecht of een door de raad of het college vastgestelde klachtenregeling
    • Benoemingen of functioneren van personen
    • Beschikkingen
    • Besluiten op grond van een gehouden referendum of in het kader van de Verordening inspraak, burgerinitiatief en referenda Rotterdam
    • Besluiten met een spoedeisend karakter
    • Besluiten over een ingediend burgerinitiatief
  • Ook worden de ondersteuningsverklaringen gecontroleerd. Het voorstel moet minimaal worden ondersteund door 1000 inwoners van gemeente Rotterdam. Een ondersteuning is pas geldig als naast de handtekening ook de naam, het adres en de geboortedatum van de ingezetene wordt vermeld. Een handtekening is alleen geldig als de ondertekenaar op grond van de Kieswet kiesgerechtigd is voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam en als alle gevraagde gegevens volledig zijn ingevuld.
  • Daarnaast wordt bekeken of het verzoek op tijd is ingediend. Uw verzoek moet uiterlijk zeven dagen indienen voordat de gemeenteraad het onderwerp behandelt.

2. Bespreking verzoek in plenaire raadsvergadering en verdagen voorgenomen besluit
Als uw verzoek voldoet aan bovenstaande criteria, legt de voorzitter van de raad bevindingen voor aan de raad. Als aan alle voorwaarden is voldaan besluit de raad om het voorgenomen besluit met ten minste 8 weken te verdagen. Dat gebeurt in de raadsvergadering waarin het voorgenomen besluit op de agenda staat.

3. De gemeenteraad maakt het besluit over het inleidende verzoek openbaar

  • Het besluit om de besluitvorming over het geagendeerde onderwerp met ten minste acht weken te verdagen wordt zo snel mogelijk openbaar gemaakt op de in de gemeente gebruikelijke manier
  • U wordt op de hoogte gesteld van de verdaging van het besluit en van de vervolgprocedure.

Definitief verzoek

In de periode waarin het besluit op uw inleidend verzoek tot een stedelijk referendum is verdaagd, krijgt u de gelegenheid om een definitief verzoek in te dienen. Hiervoor geldt een aantal voorwaarden. De belangrijkste zijn:

  • U heeft hiervoor 6 weken (gerekend vanaf de dag waarop het besluit over het inleidende verzoek openbaar is gemaakt)
  • Het definitief verzoek moet ten minste door 10.000 ondertekenaars worden ondersteund
  • De ondertekenaars die het inleidende verzoek hebben ondersteund, moeten ook het definitieve verzoek ondersteunen.

Nadat u uw definitief verzoek hebt ingediend, volgen twee stappen:

1 Toetsing en besluit definitief verzoek

  • De gemeenteraad toetst binnen 4 weken na ontvangst van het definitieve verzoek of het voldoet aan de vereisten in de Verordening inspraak, burgerinitiatief en referenda Rotterdam.
  • Als dat het geval is, besluit de raad dat een raadgevend referendum gehouden wordt.

2 De gemeenteraad maakt het besluit referendum openbaar

  • Het besluit van de raad tot het houden van een referendum wordt zo spoedig mogelijk openbaar gemaakt
  • U wordt op de hoogte gesteld van het besluit en de vervolgprocedure.

Gebiedsreferendum

Een raadgevend gebiedsreferendum gaat over een onderwerp rond gemeentelijk beleid dat speelt in uw gebied, wijk of buurt. Voor een gebiedsreferendum gelden andere voorwaarden dan voor een stedelijk referendum. Welke dit zijn en hoe u een verzoek indient leest u hieronder.

Rotterdam is van de Rotterdammers. Zij kunnen op allerlei manieren mee beslissen over de toekomst van hun wijk en hun stad. Een formele manier om een mening te peilen over een onderwerp dat hun gebied of wijk raakt is het gebiedsreferendum.

Als u wilt dat de gemeente een gebiedsreferendum houdt, kunt u daartoe een verzoek indienen.
Let op! Voor een stedelijk referendum gelden andere voorwaarden en een ander formulier.

Voorwaarden

Uw gebiedsreferendum moet gaan over een onderwerp waarover de gemeenteraad nog een besluit moet nemen. Ook kan het gebiedsreferendum gaan over een besluit dat het college van burgemeester en wethouders wil nemen of heeft genomen. Er zijn ook uitzonderingen voor gebiedsreferenda. Deze vindt u in de Verordening inspraak, burgerinitiatief en referenda Rotterdam.

Gemeenteraad

Uw verzoek om een gebiedsreferendum te houden dient u in bij de gemeenteraad. Gaat het om een onderwerp (raadsbesluit) dat de gemeenteraad zelf behandelt, dan moet u het verzoek uiterlijk zeven dagen ervoor indienen. Gaat het om een (voorgenomen) besluit van het college van burgemeester en wethouders, dan moet u uw verzoek indienen bij de gemeenteraad. Dit moet u doen twee volledige weken nadat het college het onderwerp heeft behandeld.

Verzoek indienen

Als u wilt dat de gemeente een gebiedsreferendum houdt, kunt u met onderstaand formulier een verzoek daartoe indienen bij de gemeenteraad. Uw verzoek stuur u naar: Gemeenteraad Rotterdam, p/a Griffie, Postbus 70012, 3000 KP Rotterdam.

De bewoners van uw gebied moeten het verzoek ondersteunen om een gebiedsreferendum te houden. U moet hiervoor een handtekeningenlijst met ondersteuningsverklaringen inleveren. U kunt daarvoor gebruikmaken van bijgevoegde lijst. Het totaal aantal inwoners van het gebied bepaalt hoeveel handtekeningen u nodig heeft:

Aantal inwoners Benodigde handtekeningen
0 - 10.000 inwoners ten minste 250 ondertekenaars
10.000 - 30.000 inwoners ten minste 1.000 ondertekenaars
30.000 - 50.000 ten minste 2.000 ondertekenaars
50.000 en meer inwoners ten minste 2.5000 ondertekenaars

Ondertekenaars dienen volgens de gegevens van de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) inwoner van Rotterdam en veertien jaar of ouder te zijn.

Vervolgprocedure

1. Toetsing verzoek
Uw verzoek wordt, na ontvangst door de voorzitter van de gemeenteraad, getoetst aan een aantal criteria die in de Verordening inspraak burgerinitiatief en referenda is opgenomen:

  • Allereerst wordt getoetst of  het om een onderwerp gaat waarover de gemeenteraad of het college van burgemeester en wethouders een besluit gaat nemen of waarover het college van burgemeester en wethouders al een besluit over heeft genomen.
  • Vervolgens wordt bepaald of het verzoek een onderwerp betreft waarover een gebiedsreferendum gehouden mag worden. Een referendum mag niet gaan over:
    • De uitvoering van besluiten van hogere bestuursorganen (zoals de Rijksoverheid en het Europees Parlement) waarover de raad geen beleidsvrijheid heeft;
    • Gemeentelijke procedures;
    • De inrichting van de gemeentelijke organisatie;
    • De vaststelling en wijziging van de gemeentelijke begroting en rekening;
    • Gemeentelijke belastingen en tarieven;
    • Geldelijke voorzieningen voor ambtsdragers, gewezen ambtsdragers dan wel hun nagelaten betrekkingen of hun rechthebbenden;
    • Handelingen en gedragingen van collegeleden, raadsleden of ambtenaren waartegen een klacht kan worden ingediend op grond van de Algemene wet bestuursrecht of een door de raad of het college vastgestelde klachtenregeling;
    • Benoemingen of functioneren van personen;
    • Beschikkingen;
    • Besluiten op grond van een gehouden referendum of in het kader van de Verordening inspraak, burgerinitiatief en referenda Rotterdam;
    • Besluiten met een spoedeisend karakter;
    • Besluiten over een ingediend burgerinitiatief.
  • Ook worden de ondersteuningsverklaringen gecontroleerd. Afhankelijk van de grootte van het gebied /de gebieden waarbinnen het referendum wordt gehouden, moet het verzoek tussen de 250 en 2.500 inwoners van die gebieden ondersteund worden. Een ondersteuning is pas geldig als naast de handtekening tevens de naam, het adres en de geboortedatum van de ingezetene wordt vermeld. Een handtekening is alleen geldig als de ondertekenaar op grond van de Kieswet kiesgerechtigd is voor de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam en als alle gevraagde gegevens volledig zijn ingevuld.
  • Daarnaast wordt bekeken of het verzoek op tijd is ingediend. Gaat het om een onderwerp (raadsbesluit) dat de gemeenteraad zelf behandelt, dan moet u het verzoek uiterlijk zeven dagen ervoor indienen. Gaat het om een (voorgenomen) besluit van het college van burgemeester en wethouders, dan moet u uw verzoek indienen bij de gemeenteraad. Dit moet u doen twee volledige weken nadat het college het onderwerp heeft behandeld.

2. Bespreking verzoek in plenaire raadsvergadering en besluit tot het houden van een referendum
Als uw verzoek voldoet aan bovenstaande criteria legt de voorzitter van de raad bevindingen voor aan de raad. In de eerstvolgende vergadering neemt de gemeenteraad een besluit of het gebiedsreferendum gehouden wordt.

3. De gemeenteraad maakt het besluit openbaar

  • Het besluit tot het houden van een gebiedsreferendum wordt zo spoedig mogelijk openbaar gemaakt.
  •  wordt op de hoogte gesteld van het besluit en de vervolgprocedure.

Raadgevend stadsreferendum Woonvisie

Op woensdag 30 november 2016 was er in Rotterdam een raadgevend stedelijk referendum over de Woonvisie 2030. De referendumcommissie heeft een eindrapport uitgebracht met verantwoording en bevindingen. Meer informatie over de uitslag, standpunten en dergelijke vindt u op de archiefpagina over het raadgevend stadsreferendum Woonvisie.