Stevige Start
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 01-12-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/stevige-start/
Ga naar de hoofdinhoud

In Rotterdam worden elk jaar ongeveer 8.000 baby's geboren. We willen deze kinderen een stevige start bieden: een gezonde geboorte en een veilige en kansrijke plek om op te groeien.

Dit doen we met het actieprogramma Stevige Start en de coalitie Stevige Start. Deze pagina is bedoeld voor professionals en organisaties uit de geboortezorg en het sociale domein en belangstellenden.

Optimale kans op een goede toekomst

In Rotterdam worden elk jaar te veel kinderen te vroeg geboren of met een te laag geboortegewicht. Of zij groeien op in kwetsbare omstandigheden.

Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. Gezondheid voor, tijdens en na de zwangerschap zijn belangrijke voorspellers voor lichamelijke en geestelijke gezondheid voor de rest van het leven. De eerste 1.000 dagen zijn bepalend voor een stevige start van een nieuw kinderleven. Daarnaast kunnen een ongezonde zwangerschap of kwetsbare omstandigheden in de eerste 4 jaar van een kind blijvend de lichamelijke, geestelijke en sociaal-emotionele gezondheid van een kind schaden. Deze kinderen kunnen achterstanden oplopen, die zelfs nog bij volgende generaties negatieve gevolgen hebben.

Coalitie Stevige Start

Alleen samen kunnen we elk kind in Rotterdam een stevige start geven. Daarom werken professionals en organisaties uit de geboortezorg en het sociale vakgebied samen in de coalitie Stevige Start.

Projecten

De coalitie Stevige Start wil Rotterdamse kinderen een stevige start in het leven geven. Op deze pagina zijn de initiatieven van Stevige Start verzameld:

Nieuwsbrief

Lees het laatste nieuws van de coalitie Stevige Start. Meld u aan voor de nieuwsbrief Stevige Start.

Coalitie Stevige Start

Samen voor een stevige start! Vanaf 2016 werkt de gemeente Rotterdam samen met de professionals en organisaties uit het medische en sociale domein aan het programma Stevige Start. Zij vormen de coalitie Stevige Start. De coalitie Stevige Start heeft actiepunten benoemd. Alleen door samen te werken kunnen we verschillen in gezondheid bij jonge kinderen verkleinen. We monitoren hoe deze verschillen zich ontwikkelen.

In Rotterdam hebben we samen met onze partners al veel kunnen doen om kinderen een betere start te geven. Dit zien we terug in de steeds betere geboorte-uitkomsten: sinds de start van de samenwerking zijn er minder vroeggeboortes en kinderen met een laag geboortegewicht in Rotterdam.

In 10 jaar tijd daalde het landelijke gemiddelde van het aantal vroeggeboortes en kinderen met laag geboortegewicht met 0,8%, in Rotterdam daalde dit met 2,3%. Ook de sterftecijfers rond de geboorte laten een langjarige, licht dalende trend zien. De perinatale sterfte (sterfte rond de geboorte) in Rotterdam was in de periode 2000 tot 2008 gemiddeld 11,5 per 1.000 geboortes. In de periode 2014 tot 2019 is die sterfte gedaald tot 7,3 per 1.000 geboortes. Dit is een daling van 36%.

Ambitie coalitie Stevige Start

  • gezonde zwangerschappen
  • gezonde baby's
  • kinderen ontwikkelen zich optimaal.
  • optimale samenwerking tussen professionals van onder andere verloskunde, kraamzorg, wijkteam, jeugdgezondheidszorg en welzijn
  • structurele verbetering en duurzame resultaten.

Kernteam coalitie Stevige Start

Het kernteam voert de actiepunten op de werkagenda van de coalitie Stevige Start uit, signaleert wat beter en/of anders kan en gaat hiermee aan de slag.

De basis van het kernteam is een praktische en slagvaardige samenwerking tussen professionals uit de geboortezorg, de jeugdgezondheidszorg, het sociale domein en welzijn. Het kernteam werkt verbeteringen in de aanpak uit in de praktijk. De leden zijn ambassadeurs van Stevige Start in hun beroepsgroep. Het kernteam komt minimaal 6 keer per jaar bij elkaar. De leden vragen collega's met specialistische kennis om in werkgroepen acties verder uit te werken.

Wilt u reageren op de acties van de coalitie Stevige Start of heeft u een idee? Mail naar stevigestart@rotterdam.nl.

De leden van het kernteam zijn:

Naam Functie Vertegenwoordigt
Lyne Blanchette Beleidsadviseur Stevige Start Gemeente Rotterdam
Leonoor van Eerden Gynaecoloog Maasstad ziekenhuis Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Rotterdam Zuid
Esther van 't Hoff Stafverpleegkundige CJG Centrum Jeugd en Gezin (CJG) Rijnmond
Nikki Otte Klinische arts Franciscus-Vlietland ziekenhuis Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Franciscus
Suzanne Schuiteman Verloskundige praktijk Rotterdam West Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Sophia
Colin Smulders Wijkteamleider Gemeente Rotterdam
Brenda de Jong Moeders van Rotterdam Gemeente Rotterdam
Ellen Korving Zorgconsulent Kraamzorg Rotterdam Kraamzorg Rotterdam
Femke Meijer Coördinator Huiselijke geweld / kindermishandeling Ikazia Ziekenhuis Ikazia ziekenhuis
Ingeborg van Driel Medisch maatschappelijk werker Maasstad ziekenhuis Maasstad ziekenhuis
Danielle van Mil Stafadviseur advies en implementatie, afdeling ABV Gemeente Rotterdam

Bestuurlijke coalitie

Achter het kernteam met professionals staat een groep bestuurders: de bestuurlijke coalitie Stevige Start. Wat doen zij om kinderen in Rotterdam een stevige start te geven?

De bestuurlijke coalitie maakt op basis van inbreng van de professionals uit het kernteam keuzes welke acties op de werkagenda prioriteit krijgen. Zij zetten de koers uit en bepalen de punten waarop het belangrijk is dat organisaties samenwerken. Het kernteam onderzoekt en bespreekt praktische oplossingen, de bestuurlijke coalitie zorgt voor de brede invoering ervan. Wat is er bijvoorbeeld nodig om tegelijk een nieuwe aanpak vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin en het Verloskundig Samenwerkingsverband in te voeren? En hoe halen we knelpunten weg die de invoering van initiatieven in de weg staan? De bestuurlijke coalitie legt ook de verbinding met de landelijke coalitie Kansrijke Start en andere stedelijke of landelijke partijen.

De leden van de bestuurlijke coalitie zijn:

Naam Functie Vertegenwoordigt
Edith Bense Directeur Sanitas Verloskundig Samenwerkingsverband VSV Sophia en Kraamzorgsamenwerkingsverband
Meike Bangma Gynaecoloog Ikazia-ziekenhuis VSV Zuid en gynaecologen
Eveline van der Leeuw Verloskundige VSV Sint Franciscus-Vlietland en kringen Verloskundigen
Hans Butselaar Voorzitter Raad van Bestuur Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond CJG Rijnmond
Adja Waelput Programmadirecteur Healthy Pregnancy for All, afdeling Verloskunde en Gynaecologie Erasmus MC Wetenschappelijke input Erasmus MC/ HP4all / Monitoring
Anne-Marie Willemsen Afdelingshoofd beleidsafdeling Ondersteuning en Hulp van de directie Publieke Gezondheid, Welzijn, Zorg en Jeugd (PGWZ&J)van de Gemeente Rotterdam Beleidsafdelingen PGWZ&J, bestuurlijke afstemming met college
Annemarie Wulffraat Programmamanager Stevige Start Programmateam Stevige Start, beleidscollega’s andere afdelingen en uitvoering (Moeders van Rotterdam)

Partners

De coalitie Stevige Start bestaat uit professionals en bestuurders van de volgende organisaties:

  • Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond (CJG)
  • Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Zuid
  • Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Sophia
  • Verloskundig Samenwerkingsverband (VSV) Franciscus Gasthuis Vlietland
  • Kraamzorg
  • Healthy Pregnancy 4All, kenniscentrum
  • Erasmus Medisch Centrum
  • Hogeschool Rotterdam
  • Gemeente Rotterdam, Maatschappelijke Ontwikkeling in de wijken
  • Gemeente Rotterdam, Stevige Start
  • Welzijnspartijen
  • Ervaringsdeskundigen (onder andere Ouders van Rijnmond).

Het programmateam Stevige Start ondersteunt de coalitie in de uitvoering van de werkagenda. Daarnaast geeft de gemeente ondersteuning die zo vroeg mogelijk wordt gestart, liefst voordat de problemen ontstaan. We baseren ons beleid op kennis uit de wetenschap en kennis uit de praktijk. Met deze kennis maken we zo goed mogelijk onderbouwde keuzes, bijvoorbeeld voor de inkoop van ondersteuning en hulp voor de ouders of de financiering van projecten en activiteiten. Ook kan de coalitie deze kennis gebruiken om de focus in de werkagenda te bepalen. We volgen de resultaten van deze keuzes in de praktijk en passen daarmee het beleid steeds aan. Hiermee verwachten we een zo groot mogelijk verschil te maken voor de jongste Rotterdammers en hun ouders.

Kansrijke Start

Het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) heeft het landelijke actieprogramma Kansrijke Start opgezet. Kansrijke Start stimuleert gemeenten en hun partners om zich samen in te zetten voor een kansrijke start voor elk kind en ondersteunt gemeenten om hun doelen te halen. Het actieprogramma Kansrijke Start werkt landelijk aan doelen die niet op lokaal niveau haalbaar zijn.

Nieuws

Paulien Kerkhof

Om het zwangerschapsgesprek in één zin te vatten: voorkomen is beter dan genezen. Hoe eerder een kwetsbare aanstaande moeder de hulp en begeleiding krijgt die nodig is, hoe gezonder en kansrijker het kind opgroeit. Ofwel: hoe steviger de start. We vragen jeugdverpleegkundige Paulien Kerkhof en VoorZorg-verpleegkundige Arine Drop van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) naar hun samenwerking. Die is nog pril, maar zowel Paulien als Arine zien de meerwaarde van het zwangerschapsgesprek.

De gemeente Rotterdam is sinds 1 juli verplicht om vanuit de wet ‘Prenataal huisbezoek door de Jeugdgezondheidszorg’ (PHB JGZ) een zwangerschapsgesprek aan zwangeren in een kwetsbare situatie te bieden. Hoe zijn de eerste maanden verlopen?

Paulien: 'We bereiken zwangere vrouwen in een kwetsbare situatie voornamelijk via de hulpverleners van Moeders van Rotterdam en VoorZorg. Via het aanmeldpunt Moeders van Rotterdam kunnen verloskundig zorgverleners en andere hulpverleners zwangeren  aanmelden als blijkt dat er behoefte is aan hulp of ondersteuning. Vrouwen kunnen ook zelf naar het meldpunt stappen om die hulp te krijgen. Onze jeugdverpleegkundigen gaan dan al tijdens de zwangerschap samen met de Moeders van Rotterdam-coach of VoorZorg-verpleegkundige mee op huisbezoek. Het meldpunt kan ook zwangere vrouwen direct naar ons toeleiden voor een zwangerschapsgesprek. Zij doen dit bij aangemelde zwangere vrouwen die niet direct kwetsbaar zijn maar wel een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Tijdens het zwangerschapsgesprek bekijken we dan samen met welke vorm van ondersteuning deze vrouw geholpen is. Daarnaast werken we in brede zin aan bekendheid en de publiciteit. We hebben een folder gemaakt en dragen vanuit de CJG's het zwangerschapsgesprek uit.'

Er is dus veel voorbereidend werk verricht. Hoe verloopt de uitvoering?

Arine: 'Paulien en ik zijn onlangs bij onze eerste cliënt geweest. Een kwetsbare, jonge aanstaande moeder. Ze kampt met meerdere problemen die zij in haar eentje niet kan oplossen. Huisvesting, haar eigen gezondheidsproblemen, een laag inkomen, een partner waarvan onduidelijk is hoe hij z’n rol in de opvoeding en zorg voor het kindje ziet. Vanuit VoorZorg, waarbij we als jeugdverpleegkundigen gezinnen helpen een goede basis te creëren voor een kind, had ik een band met haar opgebouwd. Daarmee was er een goede basis voor het zwangerschapsgesprek met Paulien. Want in het belang van het kindje is het nodig dat via Paulien de begeleiding door het CJG gestalte krijgt.'

Welke begeleiding door het CJG is dan juist zo belangrijk voor deze cliënte en andere kwetsbare aanstaande moeders?

Arine: 'Denk aan het beantwoorden van opvoedingsvragen, zorgvragen, de vaccinaties. En vaak blijkt ook dat de moeder begeleiding nodig heeft bij het geven van borstvoeding. Maar we maken ook de rol van de partner en de verdeling van taken in het gezin tijdens het zwangerschapsgesprek bespreekbaar. Er zijn knelpunten die wij vanuit het CJG niet kunnen wegnemen. De meest voorkomende zijn huisvesting en inkomen. Maar wij kunnen wel verwijzen naar hulpverlening. Het blijkt zó belangrijk dat de aanstaande moeder haar verhaal kan doen, vragen kan stellen, antwoorden krijgt, ondersteund wordt. Daarnaast is het heel waardevol dat er op deze manier een doorgaande lijn is vanuit de zwangerschap naar als het kind geboren is totdat het 18 jaar is.'

Zijn jullie in deze opstartfase tegen knelpunten in de samenwerking opgelopen? Wat kan er beter?

Paulien: 'Het aantal aanmeldingen blijft nog wat achter. Maar met de samenwerkingsverbanden en publiciteit heb ik er vertrouwen in dat dit op gang komt. Ons eerste gesprek verliep uiterst prettig. Wel lopen we tegen een ander probleem aan: we kunnen de dossiers van VoorZorg en het CJG  op dit moment nog niet koppelen. Er wordt aan gewerkt, en het komt vast goed, maar in dit stadium is dat nog erg onhandig.'

Tot slot?

Arine: 'Elke ouder wil het beste voor zijn of haar kind. Maar het lukt ouders niet altijd om de kinderen te bieden wat nodig is. Het zwangerschapsgesprek biedt al in een vroeg stadium die extra ondersteuning. Dat is zo belangrijk. Want hoe eerder we de benodigde hulp bieden, hoe steviger de start.'

Het aanmeldpunt voor het zwangerschapsgesprek is te vinden via Moeders van Rotterdam.

Hoe zorgen we ervoor dat de zorg in de eerste duizend dagen van een kinderleven goed op elkaar is afgestemd en voldoet aan de behoeften en wensen van (aanstaande) ouders? Het praktijkonderzoek Samen Groeien 010 onderzoekt dit in Rotterdam. Op dit moment worden ouders en zorgverleners in Delfshaven in de praktijk gevolgd. 'We hopen een netwerk te creëren dat duurzaam is en waar professionals en ouders van elkaar kunnen blijven leren', aldus projectmedewerker en onderzoeker Sushma Munshi. 

De periode voorafgaand de zwangerschap en de eerste duizend dagen zijn is bepalend voor de gezondheid en ontwikkeling van een kind. In deze periode krijgen (aanstaande) ouders te maken met veel verschillende professionals en organisaties. Ouders in kwetsbare omstandigheden krijgen, behalve met medische professionals, soms ook te maken met hulpverleners uit het sociale domein, zoals het wijkteam. 'Ouders ervaren dat de hulp gefragmenteerd is', vertelt projectmedewerker en onderzoeker van het Erasmus MC, Sushma Munshi. 'Daarom werken de gemeente (Stevige Start) en zes andere Rotterdamse organisaties die betrokken zijn bij de zorg voor, tijdens en na de zwangerschap, samen in dit unieke project.  Ons doel daarmee is betere samenwerking tussen aanstaande ouders en zorg- en hulpverleners te krijgen, maar ook tussen zorg- en hulpverleners onderling.'

Patiëntreis in Delfshaven

Samen Groeien 010 is een 4-jarig project. In het eerste jaar is onderzocht hoe ouders met een kind tussen de 0 en 2 jaar de zorg en ondersteuning voorafgaand, tijdens en na de zwangerschap ervaren. Ook is onderzocht of ouders en zorgverleners wel hetzelfde verstaan onder de term 'kwetsbare omstandigheden' en 'de eerste 1.000 dagen'. Deze kennis wordt nu verwerkt in factsheets en rapporten en vormt de basis voor verder onderzoek en verbetering van de zorg. Dat onderzoek doet Sushma Munshi nu in het tweede jaar, in de praktijk in Delfshaven. 'Ik ga hier het netwerk van zorg- en hulpverleners rondom gezinnen in kaart brengen', vertelt ze. 'Ik volg de zogenaamde patiëntreis in de fase van preconceptie, zwangerschap en het jonge kind. Het is belangrijk om in de haarvaten van de wijk te gaan zitten en samen met (aanstaande) ouders en zorgverleners na te gaan hoe we de zorg en hulp zo goed mogelijk kunnen laten aansluiten bij de behoeftes van de ouders. Daarnaast gaan we met zorg- en hulpverleners in gesprek hoe we de onderlinge lijnen korter kunnen maken, zodat ze makkelijker kunnen samenwerken. Op die manier hoeven ouders hun verhaal niet steeds opnieuw te doen en kunnen zorg- en hulpverleners meer over elkaars vakgebied en expertise leren.'

Eén vast gezicht

Een van de ouders die heeft ervaren waar het schuurt in de zorgverlening is Lisaura. Als jonge, schoolgaande aanstaande moeder dreigde ze dakloos te worden. Ze kwam terecht in een ambtelijke molen waar ze steeds opnieuw haar verhaal moest doen. 'Ik wist niet bij wie ik moest aankloppen. Bij elk nieuw probleem was er weer een andere hulpverlener en die bleven vaak niet lang. Het was zo frustrerend! Als ik zelf niet steeds had aangedrongen, was ik niet geweest waar ik nu ben. Maar dat kan niet iedereen in zo’n situatie.' Waar had ze het meest behoefte aan in die periode? 'Eén vast gezicht waar ik met al mijn problemen terecht kon. Dat had zoveel rust gegeven. En betere samenwerking tussen al die zorg- en hulpverleners.'

Omdat het een praktijkonderzoek betreft, worden er ook oplossingen  in de praktijk uitgeprobeerd. Door een aanpassing te doen, te testen en stil te staan bij wat werkt en wat niet, wordt in een cyclus de zorg en samenwerking verbeterd. Sushma: 'Daarbij zullen we zeker uitdagingen tegenkomen. We betrekken niet alleen (aanstaande) ouders en zorg- en hulpverleners, maar maken ook verbinding met beleidsmakers. Het bij elkaar brengen van zulke verschillende werelden vraagt soms tijd en inspanning. Er is gelukkig een enorm draagvlak voor dit project. En ik ben aangenaam verrast over de bereidheid van de zorg- en hulpverleners om te helpen. Ze hebben het allemaal zó druk, maar willen toch hun stem laten horen. Het is mooi om die werelden samen te brengen om tot de beste zorg voor (aanstaande) ouders in kwetsbare situaties te komen.'

Stem van de ouders

De stem van ouders is bij Samen Groeien 010 essentieel. Heidi van Heijningen, onderzoeksmedewerker aan de Hogeschool van Rotterdam, begeleidt het ouderpanel. 'We worden ons er steeds meer van bewust dat het heel belangrijk is om de doelgroep vanaf het allereerste begin te betrekken bij je project. Je moet je aannames toetsen. Dat doen we met het ouderpanel. Met de individuele ervaringen van de ouders gaan we op zoek naar een patroon in de praktijk. Het ouderpanel wordt voortdurend geïnformeerd en betrokken bij de voortgang. Heidi: 'We vragen hen bijvoorbeeld ook om mee te denken over hoe we andere ouders uit Delfshaven voor de volgende fase van het project het beste kunnen benaderen. Dat levert nieuwe, waardevolle inzichten op.'

Lisaura is een van de ouders die aan het panel deelneemt. Ze ziet haar bijdrage als het omzetten van een negatieve ervaring in iets positiefs. 'Ik heb tijdens en na mijn zwangerschap zoveel problemen meegemaakt met hulpverlening. Ik wil niet dat andere jonge meiden dat overkomt. Dat een meisje van 18 aan haar lot wordt overgelaten. Want zo heb ik het zelf wél ervaren.' Lisaura vindt het ouderpanel van toegevoegde waarde. 'Er wordt echt naar ons geluisterd. We worden op de hoogte gehouden van het project. En ze raadplegen ons over van alles en nog wat.'

Duurzaam netwerk

'We hopen een netwerk te creëren dat duurzaam is en waar professionals en ouders van elkaar kunnen blijven leren', vertelt Sushma. Dat is heel belangrijk, omdat de samenleving en zorgbehoeftes steeds veranderen. Wil je de zorg zo optimaal mogelijk inrichten, dan moet je elkaar steeds weer opzoeken.'

Informatie

Wilt je meedenken of meer weten over Samen Groeien 010 of het ouderpanel? Neem contact op met Sushma Munshi via samengroeien010@erasmusmc.nl of 06 832 637 56. Ook (aanstaande) ouders in Delfshaven zijn welkom om mee te denken.

Psychosociale risico's, zoals ongunstige woon- en leefomstandigheden, laaggeletterdheid, armoede en psychische klachten, kunnen een negatieve invloed hebben op de uitkomst van de zwangerschap of de ontwikkeling van het kind. Daarom is het belangrijk om deze risico's zo vroeg mogelijk in de zwangerschap te signaleren. De coalitie Stevige Start vernieuwt daarvoor, in samenwerking met het Erasmus MC, de ‘Rotterdam Reproduction Risk Reduction checklist’ (R4U). Obstetrieverpleegkundige in het Erasmus MC, Marjan Peltenburg, en verloskundige Marleen van Gelder van Zwanger & Zo hebben hier positieve ervaringen mee. 

Risicosignalering

Verloskundige Marleen van Gelder is lid van de werkgroep Risicosignalering van de coalitie Stevige Start en zodoende namens de verloskundigenpraktijken nauw betrokken bij de vernieuwing van de R4U. 'R4U is een instrument om de risicosignalering te verbeteren. Dat is van groot belang, want de perinatale sterfte is Rotterdam relatief hoog', vertelt ze. De vernieuwde R4U screent op een aantal medische factoren, maar vooral op psychosociale risico’s. Hieraan worden zorgpaden gekoppeld. Zo ontstaat verbinding tussen het medische en sociale domein. In de nieuwe versie zijn meer vragen over het mentaal welzijn van de zwangere toegevoegd en vragen aan de partner. Het Erasmus MC zorgt voor de actualisatie, wetenschappelijke onderbouwing en validatie. De vernieuwde R4U zit nu in een pilotfase. Het is de ambitie van Stevige Start dat alle verloskundig zorgverleners in Rotterdam met de vragenlijst gaan werken.

Vroeg signaleren is beter

'Hoe vroeger je risico’s signaleert, hoe beter', zegt Marleen van Gelder. De R4U helpt hierbij, omdat je bij het eerste consult al onderwerpen aanstipt, die vaak pas later in de zwangerschap naar boven komen. En dan kun je te laat zijn. Met de R4U signaleren we nu bijvoorbeeld of de zwangere geen geld heeft voor een babyuitzet, of door een trauma uit het verleden een risico op hechtingsproblemen heeft. Maar ook een ongezonde leefstijl.'

'R4U opent het gesprek'

Ook Marjan Peltenburg, obstetrie- en intakeverpleegkundige in het Erasmus MC, gebruikt de R4U. 'Zwangeren komen bij mij in de tiende week als er sprake is van onderliggend lijden, chronische ziekte, psychische problemen of als ze eerder een kindje hebben verloren. We weten dus al veel van hen', vertelt Marjan. 'Ik geef onder andere informatie over praktische dingen, zoals NIPT, de 13- en 20-wekenecho en borstvoeding. Het eerste consult is vaak heel praktisch en door de vragenlijst kun je eenvoudiger de diepte in. Kun je makkelijker praten over de vorige bevalling of problemen in de thuissituatie. Het opent het gesprek. R4U heeft voor mij ook meerwaarde bij het signaleren van financiële of huisvestingsproblemen. Dat komt anders niet zo snel aan de orde. Ik kan dan medisch maatschappelijk werk inschakelen. Zo heb ik laatst voor een zwangere die in een Moeder- en Kind-huis woont in het midden van het land contact kunnen leggen voor huisvesting in deze regio.'

Samenwerking

Samenwerking met ketenpartners is cruciaal om risico’s aan te pakken. Met de R4U is dat heel goed geregeld, vindt verloskundige Marleen. De vragenlijst is gekoppeld aan zorgpaden. 'De samenwerking met Moeders van Rotterdam loopt bijvoorbeeld heel goed. Zij helpen onder meer met een babyuitzet of bij geldproblemen. We doen ook regelmatig een warme overdracht naar het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) als we denken dat er een risico op hechtingsproblemen is.' Obstetrieverpleegkundige Marjan: 'R4U is vaak een eerste signaal. Als we naar aanleiding hiervan zorgen hebben, worden zwangeren besproken in het multidisciplinair overleg en gaan ze naar de poli Zwangerschapspsychiatrie.'

Gesprekstechnieken

Marleen en Marjan hebben de training over gesprektechnieken van Wilde Kastanje gevolgd. Marleen: 'Ik kijk altijd goed naar lichaamstaal, want soms krijg je sociaal wenselijke antwoorden. Maar sommige vragen zijn erg moeilijk te stellen, vooral als de partner erbij is. Bijvoorbeeld over huiselijk geweld. Ik maak daarom ook heel goed duidelijk waaróm ik bepaalde vragen stel. En dat helpt.' Dat beaamt ook obstetrieverpleegkundige Marjan. 'De training geeft je een soort kapstok over hoe je een gesprek aangaat. Het was wel even wennen, maar nu is het ingebed in het verhaal dat je doet.'

Zwangeren reageren positief

Verloskundige Marleen merkt dat ook zwangeren positief zijn over R4U. 'Ze vinden het fijn dat we doorverwijzen naar andere hulpverleners of dat bepaalde dingen ter sprake komen. Ze zijn bijvoorbeeld heel blij met Moeders van Rotterdam. ' Obstetrieverpleegkundige Marjan: 'Het is heel prettig om onderwerpen op alle terreinen te bespreken en dat zwangeren weten dat er hulp beschikbaar is.'

Marleen is ook positief over de coalitie Stevige Start. 'Doordat de coalitie verschillende initiatieven mogelijk maakt, kunnen wij verloskundigen onze zorg verbeteren. Het scheelt ons veel tijd en energie als we kunnen aansluiten en niet zelf het wiel hoeven uit te vinden. Marjan: 'Dankzij deze initiatieven wordt er beter samengewerkt in de geboortezorg.' Het is mooi om te zien dat dit zich vertaalt in betere geboorte-uitkomsten en een daling van de perinatale sterfte, vinden beide professionals. 

Meer informatie

Heeft u vragen, wilt u meer informatie of aansluiten bij bijeenkomsten? Stuur dan een e-mail naar stevigestart@rotterdam.nl.