Buitendijks
Gepubliceerd op: 15-12-2016
Geprint op: 02-12-2022
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/buitendijks/
Ga naar de hoofdinhoud

Rotterdam is grotendeels beschermd tegen de invloeden van hoogwater door dijken en waterkeringen. Maar er is ook een groot oppervlak dat niet wordt beschermd, zoals het Noordereiland, de Kop van Feijenoord, het Scheepvaartkwartier.

Deze buitendijkse gebieden liggen in Rotterdam hoger dan de (meeste) polders achter de primaire keringen. In extreme omstandigheden kunnen Rotterdammers, die buitendijks wonen, te maken krijgen met water op de kades en mogelijk wateroverlast. Dat geldt vooral tijdens het stormseizoen. Het stormseizoen is van 1 oktober tot en met 15 april. Tijdens deze periode is er meer kans op hoogwater.

Bekijk de video om te zien wat het buitendijkse gebied is:

Nieuwsbrief hoogwater

Wilt u informatie ontvangen over het stormseizoen, hoogwaterverwachtingen of andere dringende informatie? Abonneert u zich dan op de nieuwsbrief 'Buitendijks wonen of werken'. Klik op de link hieronder.

Woon ik buitendijks?

Op de website overstroomik.nl kunt u met uw postcode zien of u binnen- of buitendijks woont en hoe hoog het water maximaal kan komen.

Wat doet de gemeente bij hoogwater?

Als er hoogwater wordt verwacht, plaatst de gemeente waarschuwingsborden op de lagergelegen kades in Rotterdam. De weg bij Bolwerk, onder de Willemsbrug, wordt afgezet met een slagboom. Bewoners worden gewaarschuwd om hun auto’s langs de kades weg te halen. De politie en gemeente werken samen om de veiligheid te waarborgen. Als het nodig is worden auto’s weggesleept om overlast te voorkomen.

Omdat het Noordereiland lager ligt dan de rest van Rotterdam zet de gemeente hier zandzakken op pallets neer bij de kadewegen. Dit is alleen voor eventuele noodaanvulling op de maatregelen die de bewoners zelf treffen.

Zelf doen

U bent zelf verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen om schade aan uw eigendommen te voorkomen. Denk aan het waterdicht maken van uw huis door het plaatsen van zandzakken of schotten voor deuren, belangrijke eigendommen naar een hogere verdieping verplaatsen, uw auto verplaatsen naar een hoger gelegen terrein en het afsluiten van de elektriciteit als dat nodig is.

Voorzorgsmaatregelen

Woont of werkt u buiten de dijken en in de nabijheid van de rivier de Nieuwe Maas? Tijdens het stormseizoen (1 oktober tot en met 15 april) is er meer kans op hoogwater in de rivier. In extreme omstandigheden leidt dit tot water op de kades en mogelijk wateroverlast, met name op de laaggelegen kades van het Noordereiland, de Maasboulevard en de Kop van Feijenoord.

De schade bij hoogwater is groter is als uw pand lager ligt. In kelders en souterrains ontstaat het eerste schade. U bent zelf verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen om schade aan uw eigendommen te voorkomen.

Woning of bedrijfspand waterbestendig

Met onderstaande tips kunt u schade door hoogwater zoveel mogelijk beperken. Professionele aanbieders kunnen u verder adviseren en het werk voor u uitvoeren. Wij adviseren u om als eerste te investeren in maatregelen die de eerste of ergste schade kunnen voorkomen.

Zandzakken plaatsen bij hoogwater

Met zandzakken kunt u bij hoogwater het water uit uw pand houden. Het is daarbij wel belangrijk dat u de zandzakken op een juiste manier gebruikt. Kijk hieronder voor tips voor het plaatsen van zandzakken of bekijk de instructiefilm zandzakken van gemeente Dordrecht:

Hoe hoog komt het water?

Op de hoogwaterkaart Rotterdam kunt u zien tot waar het water mogelijk reikt bij een verwachte waterstand. Daarvoor gebruikt u de verwachte waterstand van Rijkswaterstaat. Ook kunt u de hoogte van uw straat opvragen.

Vragen en antwoorden

Een plattegrond waarop de buitendijkste gebieden staan aangegeven.

We zijn grotendeels beschermd tegen de invloeden van hoogwater door onze dijken en waterkeringen. Maar er is nog een groot oppervlak dat niet wordt bescherm. Deze buitendijkse gebieden liggen in Rotterdam hoger dan de (meeste) polders achter de primaire keringen. De laagstgelegen buitendijkse gebieden in Rotterdam zijn het eiland Van Brienenoord en oud stedelijke gebieden als Noordereiland, Kop van Feijenoord, Scheepvaartkwartier, Maasboulevard, Heijplaat (het oude dorp).

Door storm op zee in combinatie met het getij kan het zeewater worden opgestuwd op zee en in de riviertakken. Hierdoor kan hoogwater en stormvloed ontstaan. Ook een verhoogde rivierafvoer kan tot verhoogde waterpeilen leiden. Dit laatste is in Rotterdam nauwelijks merkbaar omdat de waterstanden vooral door de zee worden beïnvloed. Hoogwater komt meestal een aantal keren per jaar voor en treedt het vaakst op in de periode van 1 oktober tot en met 15 april tijdens het stormseizoen.

Dit is afhankelijk van de storm (windkracht en -richting), de getijdenbeweging en de hoogteligging van het gebied. Over het algemeen geldt dat zeer hoge waterstanden minder vaak voorkomen. Bij een eventuele overstroming blijft de waterstand beperkt tot enkele decimeters, in uitzonderlijke gevallen 1 tot 2 meter, afhankelijk van de lokale hoogte van het maaiveld. Dit komt doordat het buitendijks gebied relatief hoog ligt (ten opzichte van binnendijkse gebieden).

De havengebieden liggen meestal hoger doordat deze recenter en hoger zijn aangelegd. Over het algemeen geldt dat een overstroming beperkt blijft tot de begane grond van een gebouw. Rijkswaterstaat maakt modelberekeningen om de waterstanden in te schatten. Dit zijn verwachtingen en kunnen lokaal afwijken van de werkelijkheid.

Door de getijdenwerking (eb en vloed) komt het hoogwater rondom Rotterdam met piekmomenten. Een piekmoment duurt doorgaans slechts enkele uren. Per 24 uur zijn er altijd twee piekmomenten. Hoogwater kan één of meerdere dagen achter elkaar in een aantal piekmomenten voorkomen. Een overstroming in het buitendijks gebied is een tijdelijke situatie. Door getijdenbeweging en het wegtrekken van een storm daalt de waterstand na verloop van tijd. Hierdoor lost de wateroverlast zich vanzelf weer op. Bij overstroming van kruipruimtes, souterrains, kelders enzovoort is het wel mogelijk dat er water achterblijft.

Doordat het buitendijks gebied vrij hoog in het landschap ligt en de waterdiepten bij overstroming relatief beperkt zijn, bestaan de gevolgen vooral uit schade en overlast. De kans op slachtoffers is heel erg klein.

Bij verwacht hoogwater gaat ongeveer 24 uur van tevoren de Hoogwaterprocedure (draaiboek) van gemeente Rotterdam in werking.

Dit houdt in dat:

  • er afzettingen en borden worden geplaatst op lagergelegen plekken (kades Noordereiland, Scheepvaartkwartier, Maasboulevard).
  • bewoners worden gewaarschuwd auto’s langs de kades te verwijderen, anders sleept de politie de auto’s langs de kades weg.
  • op het Noordereiland pallets met zandzakken worden neergezet (alleen voor noodgevallen).

Tijdens het hoogwater wordt de situatie ter plaatse continu bewaakt door de gemeente en de politie. Indien nodig worden aanvullende maatregelen getroffen, zoals het inzetten van geluidswagens van de politie. In zeer extreme situaties, waarbij grotere delen van het buitendijks gebied dreigen onder te lopen, komt het crisisteam van de Veiligheidsregio Rijnmond bijeen om de situatie te controleren en andersoortige maatregelen door te voeren (bijvoorbeeld een oproep aan bewoners om hoger gelegen verdiepingen op te zoeken).

In dat geval zal ook communicatie plaatsvinden via radio en televisie. Pas op bij eventuele gaten in stoepen/kaden etc. omdat de grond verder kan inzakken. Na het hoogwater wordt de buitenruimte indien nodig door de gemeente gereinigd of gerepareerd. Schade aan de buitenruimte kunt u melden via het Veiligheidsloket. Hier vindt u een link naar het PKR-formulier, waarop u de melding kunt doen. U kunt schade ook telefonisch melden via 14 010 of via MeldR.

U bent zelf verantwoordelijk voor het treffen van aanvullende maatregelen om uw eigendommen in het buitendijks gebied te beschermen.

Hierbij kunt u denken aan:

  • het waterdicht maken van uw huis door bijvoorbeeld zandzakken of schotten voor openingen te plaatsen waardoor het water uw huis niet in kan stromen.
  • het verplaatsen van uw eigendommen naar een hoger gelegen verdieping.
  • het verplaatsen van uw auto naar hoger gelegen terrein of naar binnendijks gebied.
  • het afsluiten van nutsvoorzieningen in de meterkast (gas, elektriciteit) wanneer water uw huis dreigt binnen te lopen.
  • het in de gaten houden van berichtgeving via televisie, radio en/of internet:
    • Radio Rijnmond 96,1 FM op de kabel of 93,4 FM in de ether. Let op: er zijn meerdere aanbieders van radio en televisie. Ga daarom bij uw eigen aanbieder van radio en televisie na wat de exacte frequenties of kanalen zijn.
    • televisie: RTV Rijnmond.
    • via rijnmond.nl.

Wij raden u aan om een noodpakket in huis te hebben voor het geval er sprake is van een calamiteit (overstroming of anderszins) en u uw huis niet of moeilijk kunt verlaten.

Meer informatie hierover vindt u op weesvoorbereid.nl.

Op internet en bij de bouwmarkten zijn verschillende materialen verkrijgbaar om uw huis waterdicht te maken. Denk aan: houten planken, zand, zandzakken, ijzerwaren, impregneermiddelen voor gevels, kitmaterialen, afsluiters voor isolatiegaten. Ook zijn waterpompen beschikbaar.

De gemeente gaat uit van een eigen verantwoordelijkheid van bewoners voor het treffen van maatregelen.

Noordereiland

Vanwege de lagere ligging van het Noordereiland zet de gemeente hier vanuit de hoogwaterprocedure zandzakken op pallets neer bij de kadewegen. Dit is alleen voor eventuele noodaanvulling op de maatregelen die de bewoners zelf treffen.

Plaats indien mogelijk uw huiseigendommen alsnog hoger. Hoe korter spullen nat zijn, des te kleiner de schade. Als het gaat om uw auto wordt geadviseerd deze te laten staan omwille van uw eigen veiligheid (ook de politie sleept op dat moment geen auto’s meer weg). Wacht vervolgens tot het hoogwater voorbij is. Het meeste water zal vanzelf terugstromen naar de rivier. Houd er rekening mee dat er bij de volgende vloed mogelijk weer hoogwater ontstaat.

De overheid en verzekeringsmaatschappijen vergoeden waterschade aan uw eigendommen niet. De overstroming wordt namelijk veroorzaakt door een natuurverschijnsel. U bent zelf verantwoordelijk voor het treffen van aanvullende maatregelen om uw eigendommen in het buitendijks gebied te beschermen.

De stormvloedkeringen Maeslantkering en Hartelkering gaan dicht bij een verwacht waterpeil van 3.00m+NAP in Rotterdam of 2.90m+NAP bij Dordrecht. Hierdoor wordt de belasting op de achterliggende dijken verlaagd. Formeel hebben de stormvloedkeringen geen functie in de bescherming van het buitendijks gebied, maar de buitendijkse gebieden ondervinden wel voordeel van een sluiting omdat de kans op schade wordt verkleind.

Ook is bij het bepalen van het sluitregime van de stormvloedkeringen door de Rijksoverheid rekening gehouden met beperking van overstromingsschade en het effect op de scheepvaart.