Afvalvrije wateren
Gepubliceerd op: 07-06-2021
Geprint op: 25-10-2021
https://www.rotterdam.nl/wonen-leven/afvalvrije-wateren/
Ga naar de hoofdinhoud

Naar schatting komt er zo'n 8 tot 12 miljard kilo zwerfval in de Nederlandse (en ook de Rotterdamse) wateren terecht. Ook in de Rotterdamse wateren. Er ligt zelfs meer afval in water en aan oevers dan in de oceanen.

Dit is een groot probleem. Rotterdam onderzoekt of dit in onze stad ook zo is.

Rivieren bron van afval

Rivieren zijn een belangrijke bron van afval in zee. Dat afval is schadelijk voor mens, dier en milieu. Bovendien ziet het er rommelig uit. Via rivieren komt een groot deel van het zwerfafval terecht in zeeën en oceanen. Dan is het onderdeel van de wereldwijde vervuiling.

Microplastics slecht voor milieu en gezondheid

Plastic afval zorgt voor microplastics in het water. Grotere stukken breken onder invloed van zonlicht, zuurstof en wrijving af in kleinere stukjes. Deze kleine stukjes plastic worden door vissen en andere dieren vaak gezien als voedsel. Wanneer wij deze dieren eten komt ook het plastic in ons lichaam.

Ambitie: afvalvrije wateren in en rondom Rotterdam

Onze ambitie is dat Rotterdamse wateren in 2050 afvalvrij zijn. Dat is goed voor dier, mens en milieu. Zo behouden én vergroten we de biodiversiteit in de stad. En het zorgt voor een gezonde en veilige leefomgeving waar het fijn is om te wonen en recreëren.

Strategie: verwijderen en voorkomen van afval in het water

Samen met inwoners, bedrijven en andere organisaties doen we er alles aan om te voorkomen dat er (plastic) afval in het water komt. En plastic dat toch in het water terechtkomt, halen we er zo snel mogelijk uit. Zo voorkomen we dat het naar zee toe spoelt en afbreekt in kleine stukjes. Verwijderen van afval is slechts een onderdeel van de oplossing van het probleem. Voorkomen is beter dan genezen. Verbindingen leggen met acties op het land is daarom noodzakelijk. Daarnaast willen we het afval dat uit het water komt, zoveel mogelijk verwerken tot nieuwe grondstof. Dat gaat het beste als plastic nog niet te lang in het water heeft gelegen.
Rotterdam heeft een Strategie Marien Zwerfafval gemaakt. Deze strategie omvat een brede aanpak om de Rotterdamse wateren schoon te krijgen en schoon te houden.

Samenwerkingen en initiatieven in de stad

Samenwerking met verschillende partijen is belangrijk. Niemand kan dit probleem alleen oplossen. Daarom zoekt Rotterdam continue naar verbindingen met partners. Er zijn in de stad al verschillende initiatieven.

Wethouder Arno Bonte, hoogheemraad Marcel Belt en Ramon Knoester van CLEAR RIVERS namen begin 2021 de plasticvangers in de Coolhaven officieel in gebruik. In de Keilehaven, Coolhaven en Delfshaven liggen plasticvangers die het zwerfafval uit het water opvangen in een bak. Dit afval belandt in de vanger door wind en stroming. Eenmaal in de afvalvanger kan het afval er niet meer uit. Hij wordt wekelijks geleegd. Het plastic wordt als dit kan verwerkt tot nieuwe grondstof. Bijvoorbeeld voor een drijvend park. Of nieuwe plasticvangers.

Dit drijvende park lag een tijdje in de Rijnhaven maar sinds kort in de Persoonshaven. Het recycled park is 140m2 groot en gemaakt van gerecycled plastic dat werd opgevist uit rivieren. Doordat het park vogels, vissen en micro-organismen aantrekt, zorgt het voor meer biodiversiteit in de omgeving. Vogels gebruiken het park ook om te broeden.

Eerder werkten gemeente, Havenbedrijf, Rijkswaterstaat en Plastic Whale ook al samen. Zij maakten een bijzondere sloep die is gemaakt van plastic flesjes die zijn opgeraapt tijdens de Wereldhavendagen. En met die sloep wordt nu volop plastic gevist uit het water. Bekijk op de site van het Havenbedrijf Rotterdam wat het nog meer doet om de havens schoon te houden.

Wethouder Bonte heeft namens de gemeente Rotterdam in 2020 de intentieverklaring ondertekend. Daarmee is Rotterdam aangesloten bij de Community of Practise Plastic (CoPP). Samen met publieke en private organisaties, kennisinstituten, NGO’s en onderwijsinstellingen. Partijen tonen betrokkenheid bij deze problematiek. Dankzij deze community kunnen actualiteiten op dit thema goed worden gevolgd en onderzoeksstrategieën, kennis en verkregen data met elkaar gedeeld worden. De Community of Practice Plastic Rijn-Maasdelta heeft als doel gesteld om samen een volledig, betrouwbaar, gevalideerd totaalbeeld van plastics in de wateren van de Rijn-Maasdelta te verkrijgen en inzicht in welke methoden toepasbaar zijn om het Rijn-Maasdelta gebied te kunnen monitoren en saneren. Eveneens wordt bekeken wat te doen met het opgehaalde plastic.

Deze drijvende afvalzuiger zuigt het afval naar zich toe en houdt dit vast in zijn filter. Het gezuiverde water komt er weer uit. Het filtert ook kleinere stukjes plastic. De afvalzuiger wordt periodiek geleegd en is gemaakt van gerecycled plastic. Deze afvalzuiger ligt aan de Lombardkade.

De WasteShark is op afstand bedienbaar. Zo kan hij gebruikt worden op moeilijk te bereiken plekken in het water om afval te verwijderen. Hij komt op plekken waar vuilvissers niet kunnen komen, maar waar juist afval makkelijk en vaak ophoopt. De WasteShark wordt door heel Rotterdam ingezet.

De gemeente Rotterdam heeft een vuilvisteam. Zij maken dagelijks de wateren in de stad schoon. Dit team weet als beste waar het afval zich ophoopt. Maar ze gaan ook naar locaties waar bewoners meldingen hebben gedaan. Ze werken in een emissieloze elektrische boot.

In het voor- en najaar doen vrijwilligers onderzoek naar afval langs het water. Zij registreren welk soort afval zij vinden en hoe groot dit is. Dit gebeurt steeds op een vastgesteld stuk oever van 100 meter. Zo zien we of de maatregelen die we in Rotterdam nemen het goede effect hebben. Het afval wordt geteld door middel van de OSPAR-methode. Dit is een meetmethode die wereldwijd gebruikt wordt voor het tellen van afval. Wil jij ook helpen met het beter inzicht krijgen in welk afval waar ligt. Meld u dan aan bij IVN Natuureducatie.

Er zijn jaarlijks diverse evenementen en themadagen waarop bewoners, bedrijven en andere organisaties samen op pad gaan om de wateren schoon te houden.

Rotterdam is deelnemer van de taskforce Marine Litter van de International Solid Waste Association. Het doel van deze taskforce is om te onderzoeken en duidelijk te maken welke link er ligt tussen goed afvalmanagement en de preventie van plastic afval dat naar onze oceanen stroomt. Dit doen zij door wereldwijd te investeren in acties op het gebied van duurzaamheid en afvalmanagement.

Op deze interactieve kaart kunt u zien waar al deze activiteiten plaatsvinden.

  • Hotspots: locaties waar het zwerfafval zich ophoopt in het water.
  • Maatregelen: die genomen zijn voor het opvangen van drijvend zwerfafval.
  • Monitoring: locaties waar momenteel monitoring (opruimen en registreren) van afval plaats vindt om een beter beeld te krijgen van de problematiek.

Wat kunt u zelf doen om het water schoon te houden?

  • Tijdens de boodschappen

Gebruik zo min mogelijk plastic. Kies voor herbruikbare materialen. Neem een eigen tas mee als je je boodschappen doet of winkelt. En zorg voor een netje waar je losse groente en fruit in doet. Ook op de markt.

  • Op straat

Voorkom dat zwerfafval op straat en in het water terecht komt. Gooi afval in één van de vele prullenbakken die te vinden zijn op straat, in de parken en recreatiegebieden. Zijn de bakken vol? Neem je afval mee naar huis. Zit je op het water? Gooi dan ook je afval aan wal in de bak.

  • Klussen

Gaat u klussen en heeft u een container met bouw/sloopafval? Zorg dat dit afval niet uit de container waait. Dek het af met bijvoorbeeld een zeil. Let hierbij vooral op piepschuim. Piepschuim is licht en verpulvert snel. Snijd of breek het niet buiten om te voorkomen dat het wegwaait en zo als zwerfafval in de buitenruimte en in het water terecht komt. Piepschuim is 100% recyclebaar als u het naar het milieupark brengt.

  • Doe mee met initiatieven in de stad

In de stad zijn al diverse initiatieven die helpen om de wateren schoon te maken. Zo kunt u als bewoner of bedrijf een leuk uitje boeken met PlasticWhale of iKapitein.

 

  • Registreer afval met de Litterati app

Met deze app kunt u afval registreren. Er wordt geregistreerd waar het afval wordt gevonden, welke datum en tijd en wat het is voor afval. Met deze gegevens kunnen wij zien waar de meeste afval ligt en in welke periode. Het helpt ons ook met de bronaanpak. Staat er op het stukje afval een logo of is het herkenbaar welk product dit is dan kan er in gesprek met de producenten naar een oplossing worden gezocht om zwerfafval te voorkomen. Zo helpt u mee aan het voorkomen van afval bij de bron.

  • Participatie: vraag uw gratis schoonmaakmaterialen aan

Bekijk op de kaart

Op deze interactieve kaart kunt u zien waar al deze activiteiten plaatsvinden.

  • Hotspots: locaties waar het zwerfafval zich ophoopt in het water.
  • Maatregelen: die genomen zijn voor het opvangen van drijvend zwerfafval.
  • Monitoring: locaties waar momenteel monitoring (opruimen en registreren) van afval plaats vindt om een beter beeld te krijgen van de problematiek.

Meer informatie

De gemeente ondersteunt ook eigen initiatieven waar mogelijk. Bewoners en ondernemers kunnen gratis schoonmaakmaterialen zoals een afvalknijper en handschoenen bij de gemeente aanvragen. Bel hiervoor met 14010.

Heeft u een goed idee om afval te voorkomen, op te ruimen of circulair te verwerken? Mail naar afvalvrijewateren@rotterdam.nl

Wilt u op de hoogte blijven van actueel nieuws over hoe we Rotterdamse wateren afvalvrij willen houden. Volg dan de social media accounts hieronder.