waterplan 2 en deelgemeentelijke waterplannen
23 maart 2010
Leverende organisatie | Aangeleverd op 15-05-2012
Waterplan 2 - Werken aan water voor een aantrekkelijke stad

Water en Roterdam zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Water vormt een wezenlijk onderdeel en speelt een cruciale rol bij de ontwikkeling van de stad. De watersystemen staan echter onder druk en de grenzen zijn inmiddels bereikt. Door klimaatverandering, bodemdaling en verstedelijkingis het water- en rioleringsbeheer een lastige opgave. Het regent vaker en harder, waardoor de kans op wateroverlast toeneemt. De gemeente en de waterschappen zoeken in de 'wateropgave' samen naar de beste oplossingen om wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen. InWaterplan 2 staat een visie voor het watersysteem, de problemen die er zijn en de mogelijke maatregelen om deze te verhelpen.
Wat komt er op ons af?
Resultaten Waterplan 1
Waterplan 2
Waterplan 2 Rotterdam beschrijft hoe de gemeente Rotterdam, het waterschap Hollandse Delta en de hoogheemraadschappen van Delfland en van Schieland en de Krimpenerwaard de komende jaren willen omgaan met het water in de stad. Dit is vastgelegd, omdat de klimaatverandering ook voor Rotterdam grote gevolgen kan hebben. Om de stad 'waterproof' te maken moet er een nieuwe aanpak komen voor de waterberging, de waterkwaliteit en de bescherming tegen het water.
In deelgemeentelijke waterplannen wordt alles op deelgemeenteniveau uitgewerkt, zoals het creëren van extra waterbergingen em de aanpak van waterkwaliteitsproblemen.

Hieronder kunt u het Waterplan 2 en de deelgemeentelijke waterplannen downloaden.
Waterplan 2:
deel 1 - deel 2
Ook desamenvatting van het Waterplan 2 iste downloaden:
in het Nederlands en in het Engels.
Waterplan 2, innovatieve maatregelen:
Deelgemeentelijke Waterplannen:
Centrum
Charlois Feijenoord
Delfshaven (fase 1 - fase 2)
Hillegersberg Schiebroek
Hoek van Holland
Hoogvliet
IJsselmonde
Kralingen Crooswijk
Noord
Pernis
Prins Alexander (deel 1 - deel 2)
Rozenburg
Om eenduidigheid in de deelgemeentelijke waterplannen te bevorderen is een standaard (format) opgesteld, die gebruikt kan worden bij nieuwe plannen. Het format geeft invulling aan de vragen: Wie, Wat, Waar, Waarom en Wanneer. Doel is om draagvlak te creëren voor de maatregelen, zodat partijen enthousiast aan de uitvoering kunnen beginnen.
Klik hiervoor het format DGWP
Waterplan 1 liep van 2000 tot 2005. De huidige plannen lopen tot 2030. Dit omdat ook de Stadsvisie vooruitkijkt naar 2030. In de Stadsvisie geeft het gemeentebestuur aan waar het met Rotterdam heen wil: een stad met een sterke economie en een aantrekkelijk woonklimaat. Deze ontwikkeling én alle maatregelen uit het waterplan zijn nauw met elkaar verbonden.

Het huidige waterplan 2007-2011 (Waterplan 2) behandelt vrijwel alle watergerelateerde thema's, waaronder: wateroverlast, waterveiligheid en de Kaderrichtlijn Water. Het Waterplan draagt ook innovatieve manieren aan om de wateropgave te realiseren. Denk aan groene daken (daktuinen waarop het water wordt vastgehouden) en waterpleinen, die bij regen vollopen, maar bij droogte dienst doen als speelplek of openbaar plein.
Visie op water
In Waterplan 2 is een visie op water ontwikkeld: 'Perspectief Rotterdam Waterstad 2030'. Deze is gebaseerd op het versterken van bestaande kwaliteiten, maar ook op het slim inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Binnen de stad worden drie hoofdgebieden onderscheiden met verschillende watersystemen en dus verschillende oplossingsrichtingen.
Rivierstad
Rotterdam-Noord
Rotterdam-Zuid
Veiligheid
Bij veiligheid gaat het om twee hoofdthema's: de dijken en het buitendijks bouwen. Uitgangspunt is dat de stad beschermd is en blijft tegen het water. Op langere termijn moeten er keuzes gemaakt worden over de stormvloedkering en de gewenste dijkhoogtes. Dat gebeurt in een forum met alle betrokken partijen.
In de uitvoeringsperiode van dit Waterplan worden de dijkvakken versterkt die nog niet voldoen aan de huidige normen. Verder vraagt de waterkering bij de Vier- en Merwehaven aandacht. Hier moet nog gedetailleerd getoetst worden en kan een onderzoek starten naar adaptief bouwen in deze haven en in de Rijn- en Maashaven. Voor de buitendijkse gebieden moet terdege rekening gehouden worden met risico's van wateroverlast en overstroming. Nieuwbouw en inrichting van het gebied moeten daarop zijn afgestemd, evacuatie moet mogelijk zijn en communicatie met de bewoners is een vereiste. De komende vijf jaar staan studies naar die aspecten op het programma.
Rotterdam moet beschermd zijn tegen overstroming, zowel binnendijks als buitendijks. Alle kades en dijken die volgens de huidige normen nog niet op hoogte zijn, worden in de komende jaren versterkt. Maar ook op langere termijn moet de stad beschermd zijn. Daarom moet nu al ruimte gereserveerd worden om te zijner tijd de waterkeringen op te hogen. Dat betekent niet dat die dijken enorme barrières gaan vormen tussen gebieden. Waterbeheerders en stedenbouwkundigen gaan samenwerken om ze als verbindend element te gebruiken, als parklandschap, balkon op de Maas of wandel- en fietsroute. Wanneer Rotterdam buitendijks gaat bouwen, zal bij het ontwerp ook rekening gehouden worden met mogelijk hogere waterstanden in de toekomst.

Waterkwaliteit
'Helder en plantenrijk water' is de algemene doelstelling voor het water in Rotterdam. Met een juiste combinatie van maatregelen is dat doel voor bijna alle wateren in de stad haalbaar.
Rotterdam en de waterschappen streven naar hogere kwaliteit van het water in 2015. Enerzijds omdat Europa daarvoor richtlijnen heeft opgelegd, maar ook omdat zulk water meer gebruiksmogelijkheden biedt, als beter ervaren wordt en meer economische waarde heeft. Bovendien zijn er minder beheers- en onderhoudskosten. Het is echter ondoenlijk om binnen tien jaar een volledig schoon watersysteem te krijgen. Het kost veel, en vaak zijn de effecten van maatregelen pas op langere termijn zichtbaar. Dankzij een speciale systematiek van waterkwaliteitsbeelden kunnen we kiezen voor maatregelen die haalbaar, technisch uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Die aanpak passen we met name toe in de deelgemeentelijke waterplannen. Verder moeten de watergangen (die nog niet op die manier aangepakt worden) aan bepaalde minimumeisen voldoen: zo min mogelijk drijfvuil, stankklachten en vissterfte. Ook komt er onderzoek naar mogelijkheden voor vismigratie en een visstandbeheersplan, met aandacht voor de ecologische waarde van het water.
Om te zorgen dat de uitgangspunten van het Waterplan ook in praktijk worden gebracht, staan op korte termijn acties op het programma om de samenwerking tussen gemeente en waterschappen en die tussen waterdeskundigen en stedenbouwkundigen te waarborgen.
Waterkwantiteit
De komende jaren zal Rotterdam meer neerslag moeten bergen dan nu gebeurt. In het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) staan daarvoor al veel maatregelen. Een andere aanpak is meer plaats creëren voor open water. Dat is met name in de herstructureringswijken mogelijk. Voorbeelden zijn Groenehagen/Tuinhoven, Hordijkerveld, de noordkant van Lombardijen en het Oedevlietsepark. Waar geen of weinig ruimte is, moeten we ons richten op innovatie en alternatieve mogelijkheden om water vast te houden. Voorbeelden zijn wadi's, watertuinen, waterpleinen en begroeide daken. Klik op de links voor meer informatie over groene daken en waterpleinen. Daarnaast komt er onderzoek naar oplossingen voor de te verwachten problemen in het centrum, Oude Noorden, Crooswijk, Overschie en Oud-Zuid en de bedrijventerreinen Spaansepolder en Noordwest.
Aantrekkelijke stad
Misschienwel het allerbelangrijkst: hoe kan de stad nog aantrekkelijker gemaakt worden omte wonen, werken, studeren en uit te gaan, en hoe kunnen tegelijkertijd de waterproblemen worden opgelost? Hiervoor zijn traditionele oplossingen niet voldoende. In het stadscentrum en in de oude wijken is het bijvoorbeeld niet mogelijk de problemen van waterberging aan te pakken door extra bergingen te graven. De kosten zijn buitensporig hoog en bestaande bebouwing kan niet zomaar gesloopt worden. Innovaties als groene daken, waterpleinen, alternatieve vormen van waterberging en dergelijke zijn dan ook essentieel voor de verdere ontwikkeling van de stad.
Realisatiestrategie en uitvoeringsprogramma
Riolering
In de praktijk verloopt de afvoer van regenwater meestal via de riolen. Bij de toenemende neerslag leidt dat tot problemen met het huidige rioleringsstelsel. Een mogelijkheid om die problemen te voorkomen is het regenwater op te vangen en af te voeren in een systeem buiten de riolering, dus scheiding van het vuile afvalwater en het schone hemelwater. Die scheiding mag echter de volksgezondheid, de kwaliteit van het grondwater en de hoeveelheid grondwater niet schaden. Het ombouwen van het Rotterdamse rioolstelsel is geen sinecure. Rioolbuizen gaan zo'n vijftig jaar mee; de ombouw zal dus ook tientallen jaren beslaan. Volgens een recente maatschappelijke kosten-batenanalyse is volledige scheiding in heel Rotterdam niet de beste oplossing. Daarom wordt naar een aanpak per type gebied gezocht.
