van deftige straat naar 'verkeersriool'
22 oktober 2010
Leverende organisatie | Aangeleverd op 29-10-2010
Gezicht op de 's-Gravendijkwal en de tunneltraverse in 1952. Foto: Gemeentearchief Rotterdam
De 's-Gravendijkwal is rond 1900 bebouwd en genoemd naar een dijk die vroeger ongeveer op deze plaats lag. De dijk is in de middeleeuwen aangelegd, misschien in opdracht van graaf Floris V. In het begin van de twintigste eeuw was het een straat met allure. Er stonden statige huizen en in het midden was een fraaie stoep geflankeerd door bomen, waarover heerlijk kon worden geflaneerd. Hier woonden welgestelde Rotterdammers die zich bedienden konden veroorloven en rijtuigen voor de deur hadden.
In de jaren dertig zou de aanblik van de deftige straat flink veranderen. Stedenbouwkundige W.G. Witteveen bedacht toen een reeks noord-zuid- en oost-westverbindingen om en door de stad. Bedoeling daarvan was Rotterdam beter te laten aansluiten op het uitdijende provinciale en nationale wegennet.
Eén van die verbindingen was een autosnelweg dwars door de stad. Deze moest doorgaand verkeer via een tunnel onder de Maas en een tunneltraverse door de 's-Gravendijkwal, via de Henegouwerlaan en de Statentunnel zonder hinder van het stadsverkeer langs het centrum leiden. In 1937 begonnen de werkzaamheden aan de Maastunnel en het jaar daarop veranderde ook de 's-Gravendijkwal over de volle lengte in een bouwput. Het tracé was in 1946 klaar.
De eerste jaren viel het mee met het verkeer op de 's-Gravendijkwal. Maar met de explosieve toename van het autogebruik in de jaren zestig en zeventig, werd het er drukker dan Witteveen ooit had kunnen bedenken. Ondertussen ging het ook hard bergafwaarts met de aangrenzende wijken. Woningen in het Oude Westen en Middelland verkrotten of werden door huisjesmelkers volgestopt met gastarbeiders.
De 's-Gravendijkwal werd het jachtterrein van seksbazen en drugsverslaafden. De stadsvernieuwing van de jaren zeventig bracht de verloedering van het Oude Westen en Middelland tot staan, maar liet de 's-Gravendijkwal ongemoeid.
De laatste jaren hebben gemeente en politie veel werk gemaakt van het verminderen van de criminaliteit en het terugdringen van de drugsoverlast. Maar als het aan de bewoners ligt, wordt er veel rigoureuzer ingegrepen. Voor hen is de 's-Gravendijkwal nog steeds een te drukke verkeersader met veel horecagelegenheden, seksinrichtingen en opvanghuizen voor verslaafden en daklozen. Zij maken zich daarom sterk voor herinrichting van de straat. Het temperen van de verkeersoverlast door overkapping van de tunneltraverse zien ze als een belangrijke eerste stap.
Eerder verschenen in de rubriek 'Toen' op de Rotterdampagina van De Telegraaf. Daarin wordt iedere week aan de hand van de actualiteit teruggegrepen op vroeger. Dat gebeurt in samenwerking met het Gemeentearchief Rotterdam (www.gemeentearchief.rotterdam.nl).
RSS