rotterdam worldportworldcity

Om heldere richtlijnen te kunnen formuleren is ook een helder beeld van de structuur van die openbare ruimte nodig.

Het handboek onderscheidt drie schaalniveaus in de structuur van de openbare ruimte: hoofdstructuur, stadsdeelstructuur en wijk- en buurtstructuur. Op elk van deze drie niveaus worden zogeheten ruimtelijke eenheden onderscheiden: gebieden, lijnen en plekken. Bijzondere accenten kunnen op elk niveau in de openbare ruimte kunnen voorkomen. Ze zijn van groot belang voor de beleving van de buitenruimte.

De hoofdstructuur van de openbare ruimte: gebieden, lijnen en plekken

Hoofdstructuur
De hoofdstructuur omvat de verdeling in woongebieden, werkgebieden, voornaamste infrastructuur en centrumgebied. Verder zijn in de hoofdstructuur elementen onderscheiden die op stedelijk en soms zelfs op regionaal of (inter-)nationaal niveau van belang zijn: het centrum, de kades langs Maas, Rotte en Schie en diverse plekken met een belangrijke functie op recreatief, cultureel, economisch of educatief gebied.

Ruimtelijke eenheden: gebieden, lijnen en plekken
In Rotterdam zijn vier soorten woongebieden onderscheiden: stadswijken in het centrum, tuindorpen, tuinsteden en wijken/gebieden van na 1970. Voor elk type woongebied zijn richtlijnen voor de inrichting geformuleerd. Deze leggen de karakteristieken vast zodat Rotterdam ook in de toekomst veel verschillende soorten (woon)gebieden houdt en versterkt.
Lijnen zijn bijvoorbeeld rivieren, dijken en (hoofd)wegen. Het netwerk van lijnen verbindt stad met landschap, stad met rivier, centrum met wijken, wijken met wijken en parken, enzovoort. De lijnen zijn dé verbindende openbare ruimten van de stad.
Plekken als pleinen en parken vormen belangrijke brandpunten van stedelijk leven in de stad. Verschillende groepen gebruiken deze ruimten: bewoners, bezoekers en mensen die in de stad werken. Het zijn letterlijk en figuurlijk de podia waarop de Rotterdamse stedelijke cultuur plaatsvindt. Een aantal van deze plekken krijgt in de Rotterdamse Stijl daarom 'ontwerpvrijheid'.

Bijzondere accenten
Naast de indeling in schaalniveaus en ruimtelijke eenheden kent Rotterdam ook nog een aantal bijzondere accenten in de openbare ruimte. Meer dan in andere steden zijn in Rotterdam nog elementen uit het onderliggende landschap zichtbaar: restanten van polders, dijken en andere landschappelijke elementen. Samen met de beschermde stadsgezichten zijn deze ondergebracht in de landschapshistorische laag van de Rotterdamse Stijl. Daarnaast is ook een romantische laag onderscheiden, hieronder vallen de singels en parken die in de 19e eeuw in de stijl van de Romantiek zijn ontworpen. Deze stijl is vaak nog zo sterk aanwezig en levert daardoor een belangrijke bijdrage aan de typische Rotterdamse uitstraling.