rotterdam worldportworldcity

In 2010 is in Maastricht een bijeenkomst geweest met vertegenwoordigers uit cliëntenraden en vertegenwoordigers van zorginstellingen uit de geestelijke gezondheidszorg. Onder de naam “Het Zwarte Gat” is duidelijk geworden dat instellingen nog verbeterslagen kunnen maken in de begeleiding van (ex) cliënten. Praktische hulpverlening is iets waar grote behoefte aan is.

Dit was aanleiding om in Rotterdam naar een werkwijze te zoeken die eer doet aan deze bijeenkomst. Maatschappelijk Herstel werd als project gestart.

Gebruikers van middelen veroorzaken regelmatig overlast voor zichzelf en hun (directe) woonomgeving. Door geluidsoverlast,  het gebruik van verdovende middelen of alcohol in straten of portieken door de gebruikers zelf of hun bezoekers, ontstaat een negatief beeld bij hun directe buren en omgeving.

Verder lopen gebruikers tegen praktische problemen aan. Slechte en dure huisvesting, het ontbreken van een nuttige dagbesteding , een financieel ongezonde situatie waarbij het overzicht ontbreekt en dreigende beslagen en huisuitzettingen van deurwaarders en overheid zorgen voor heel veel stress. Al deze stressfactoren dragen bij tot terugval in middelengebruik.

Er zijn veel redenen om stressfactoren aan te pakken. Terugval betekend onder andere overlast voor hun omgeving. De druk in bepaalde wijken neemt hierdoor onevenredig toe. Cliënten worden weer in behandeling genomen. Voor de betrokken cliënten is het menselijker als dat niet nodig is. Maatschappelijk gezien zijn er hoge kosten verbonden aan een behandeling en terugval zorgt tevens voor verhoogde werkdruk binnen de geestelijke gezondheidszorg.

Projectopzet
Er zijn een regiegroep en een werkgroep samengesteld die bestaat uit vertegenwoordigers op van Woonstad Rotterdam, de Pameijer Stichting, Bouman GGZ, GGD Rotterdam, de Cliëntenraad van Bouman GGZ en Bureau Frontlijn. Het project is gestart in de wijk Hillesluis met de mogelijkheid om het project bij succes in andere gebieden uit te rollen.

Werkwijze
De werkwijze is als volgt. Bouman GGZ maakt een inventarisatie van  cliënten die zijn uitbehandeld en in de wijk Hillesluis wonen. De woonbegeleider van de betrokken cliënt en de projectcoördinator van Bouman GGZ gaan samen op bezoek bij de cliënt. In een gesprek wordt uitgezocht of de cliënt begeleiding en ondersteuning kan gebruiken. Indien dit het geval is wordt de projectleider van Bureau Frontlijn benaderd.

De  projectleider van Bureau Frontlijn maakt een afspraak met de cliënt om binnen een week een intake bij de cliënt thuis te doen. Tijdens de intake of keukentafelgesprek wordt de werkwijze van Bureau Frontlijn duidelijk gemaakt. Zo worden een aantal zaken aangegeven:

• Uitgangspunt is het versterken van de eigen kracht van de cliënt.
• Bureau Frontlijn lost geen problemen op VOOR maar doet dit SAMEN met de cliënt teneinde de zelfredzaamheid te bevorderen.
• Illegale situaties moeten worden beëindigd. Voornamelijk omdat dit de cliënt en de hulpverlening in de weg zal staan.
• Bureau Frontlijn praat MET cliënten en niet OVER cliënten anders dan met toestemming van de cliënt.
• Bureau Frontlijn doet aan probleemoplossing op de 5 leefvelden voor alle gezinsleden. Teneinde de stress bij de cliënten aan te kunnen pakken dienen alle gezinsleden bij de begeleiding te worden betrokken. Een kind dat niet op school zit, geen werk en geen uitkering heeft is een stressfactor (binnen het gezin) van de cliënt.

Tijdens de intake worden veel vragen gesteld op de vijf leefvelden (wonen, werk / inkomen, gezondheid, scholing en veiligheid) om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de hulpvragen. Hierbij wordt aandacht besteed aan zaken die belangrijk zijn voor de cliënt en die stress veroorzaken. (schulden, deurwaarders, een zinvolle dagbesteding, het bezoek van (huis)arts, huisvestingsproblemen, herstellen of opbouwen van een netwerk ed.) Uiteraard staat het de cliënt vrij om antwoord te geven op vragen. De feitelijke begeleiding bestaat uit huisbezoeken bij de cliënt, gesprekken met cliënten, het plegen van telefoontjes en het bezoeken van instanties. Dit wordt gedaan door 2 vaste HBO studenten Maatschappelijk Werk en Dienstverlening die op hun beurt door professionals worden begeleid.

Begeleidingen worden in 3 fases onderverdeeld.

1. De rode (acute) fase.
   In deze fase worden acute problemen aangepakt zoals huisuitzetting,  afsluiting van energie of aanvragen inkomen. De rode fase is de fase waarin acute stressveroorzakers worden bestreden
2. De oranje (bestendigings)fase.
   In deze fase worden rust en routine gecontinueerd en bestendigd. Denk hierbij aan het herstellen van een dagritme, het schoonhouden van het huis ed.
   De groene (stabiele) fase
   De groene fase is die waarin rust, reinheid en regelmaat zijn bestendigd en een zinvolle dagbesteding of deelname in het (betaalde/onbetaalde) arbeidsproces en het opbouwen / herstellen van een netwerk wordt gerealiseerd.

Tijdens de oranje en groene fase is er ruimte en gelegenheid voor cliënten om deel te nemen aan een empowermentcursus die wordt georganiseerd en gegeven door medewerkers van de Cliëntenraad van Bouman GGZ.

Aan het einde van de oranje of tijdens de groene fase zal een eind evaluatie worden gehouden met de cliënt. Als hieruit blijkt dat de problemen die eerst werd aangetroffen zijn opgelost of tot een aanvaardbaar niveau zijn teruggebracht en de cliënt zelfstandig verder kan wordt de begeleiding door Bureau Frontlijn beëindigd.

Hierna wordt een team van “buurtvrouwen” georganiseerd. Vrouwen en mannen die woonachtig zijn in of in de directe omgeving van Hillesluis onderhouden contacten met de cliënten in Hillesluis. Zij gaan regelmatig bij de cliënten langs. De contacten bestaan uit een luisterend oor, adviezen geven hoe met bepaalde situaties om te gaan en het ondernemen van leuke en sociale activiteiten die bij voorkeur in de directe omgeving van de cliënt en de wijk zullen plaats vinden. Tijdens deze contacten zullen zij een vinger aan de pols houden. Bij signalen van terugval bespreken zij dit met de cliënt. Indien gewenst nemen zij contact op met een coördinator tussenpersoon van Bouman GGZ of Bureau Frontlijn. De mogelijkheid bestaat dat er wordt geadviseerd of dat de begeleiding weer wordt opgestart.

Toekomst
Het project Maatschappelijk Herstel zal in de toekomst ook in andere gebieden worden uitgerold. In februari 2012 zal het project in de deelgemeente Hoogvliet worden gestart.

Aanvullende informatie

Voor nadere informatie over het project en de mogelijkheid om stage te lopen kun je contact opnemen met:
Bart Schrijver
b.schrijver@bureaufrontlijn.nl
06-12506263.

zie ook

Vacature voor 3e jaars bij Maatschappelijk Herstel

Bureau Frontlijn