erasmus

 

De beroemdste Rotterdammer aller tijden is Erasmus.

Desiderius Erasmus uit Rotterdam, geschilderd door Hans Holbein de jongere (1523)

Desiderius Erasmus uit Rotterdam, geschilderd door Hans Holbein de jongere (1523)

Hij heeft zichzelf altijd een kind van Rotterdam genoemd, al was de stad in zijn tijd nog een onbekend dorp aan de Maas. Door zijn boeken werd Erasmus een internationaal beroemde denker en daarmee wereldwijd een icoon van Rotterdam. Erasmus staat voor vrijheid van meningsuiting, respect voor anderen, kennis en cultuur, tolerantie en onderwijs.

De internationale bekendheid en het actuele gedachtegoed van Erasmus verdienen een plaats in het stadsbeeld en in de beleving van alle Rotterdammers, de bezoekers en relaties van de stad. Zie waar Erasmus te vinden is in Rotterdam, kom meer te weten over zijn boeken en gedachtegoed en ontdek waarom Erasmus het icoon van Rotterdam is.

Wie was Erasmus?
Desiderius Erasmus is geboren op 28 oktober 1466 (waarschijnlijk – de datum is zeker maar het jaartal niet helemaal) in Rotterdam,  de tweede zoon van een ongetrouwde moeder en een priester.  Erasmus is zijn doopnaam  en vanaf 1506  noemt hij zich Desiderius Erasmus Roterodamus.

Erasmus werd zelf ook priester, geleerde, schrijver en vertaler. Door zijn boeken en brieven is hij beroemd geworden in heel Europa. Hij heeft  in Nederland, Frankrijk, Engeland, ItaliŽ, BelgiŽ, Duitsland en Zwitserland gewoond. Hij schreef  in het Latijn – dat konden alle geleerde mensen toen lezen. Vandaag de dag worden zijn brieven en boeken nog steeds vertaald en gelezen en voor veel mensen is hij een belangrijke denker. Zijn ideeŽn over omgang, gedrag, geloof, taal, onderwijs en politiek zijn vaak heel actueel. 

Wat heeft hij gedaan?
Erasmus was een geleerde denker:  Zijn ideeŽn en gedachten over allerlei onderwerpen heeft hij opgeschreven  in duizenden  brieven (ruim 3.000 zijn bewaard gebleven) en ruim 100 boeken.
Erasmus was ook erg kritisch en gaf stevige kritiek op de kerk en de machthebbers. Zijn bekendste boek is ‘De Lof der Zotheid’ waarin hij de spot drijft met mens en maatschappij .  Veel  spreekwoorden en gezegden uit de klassieke oudheid die we vandaag de dag nog steeds gebruiken, heeft hij verzameld  in de ‘Adagia’. Hij schreef brieven met belangrijke denkers van zijn tijd en hij gaf adviezen aan zeer machtige mensen zoals Keizer Karel de Vijfde. Hij kreeg  ook ruzie (op papier dan) met de kerkhervormer Maarten Luther – en die ruzies werden  gelezen door heel veel mensen. Erasmus stond dus vaak in de belangstelling.



Hoe is hij zo beroemd geworden? 
In de eerste plaats waren de kennis en ideeŽn van Erasmus voor heel veel mensen erg belangrijk. Hij dacht na en schreef over geloof, over hoe je je moest gedragen, over het opvoeden van kinderen en nog veel meer dingen. En hij kon heel grappig schrijven!
Daarbij heeft Erasmus ontzettend veel geschreven in een tijd dat de drukpers net was uitgevonden. Dat is een heel belangrijke uitvinding geweest, te vergelijken met internet. Opeens kon je heel gemakkelijk een verhaal honderden keren afdrukken,  terwijl het daarvoor  met de hand overgeschreven moest worden. Zo konden mensen door heel Europa de woorden van Erasmus lezen. Hij heeft zelf ook  geholpen met zijn bekendheid: hij liet de beste kunstenaars van zijn tijd portretten van hem maken, zodat iedereen wist  hoe hij er uit zag.

Waarom is Erasmus belangrijk voor Rotterdam? 
Hoewel Erasmus voornamelijk in het buitenland woonde, voelde hij zich geboren Rotterdammer en noemde zich vanaf 1506 Desiderius Erasmus Roterodamus. Terwijl Erasmus beroemder en beroemder werd, groeide ook de naamsbekendheid van de stad Rotterdam.  Erasmus was tijdens zijn leven al een beroemde schrijver en denker  en veel mensen naar Rotterdam om te zien waar hij was geboren. Erasmus is zonder meer de bekendste Rotterdammer aller tijden en een icoon van de stad. Erasmus was een wereldburger en past daarom bij Rotterdam als wereldstad. De stad Rotterdam is erg trots op Erasmus en daarom zijn zoveel instellingen en bouwwerken naar hem vernoemd.

Waar vind je Erasmus in Rotterdam?
Vandaag de dag zijn overal in Rotterdam nog herinneringen en eerbetonen aan Erasmus te vinden. Op het Grotekerkplein, naast de Laurenskerk staat het standbeeld van Erasmus, het oudste standbeeld van Nederland.  Verder zijn  de Erasmusbrug, het ziekenhuis Erasmus MC, het Erasmiaans Gymnasium, de Erasmus Universiteit en nog veel meer naar hem vernoemd. In de bibliotheek van Rotterdam vind je een grote collectie boeken van en over Erasmus. De Erasmuswandeling leidt je langs alle plekken in Rotterdam die iets met Erasmus te maken hebben. 

Wereldburger Erasmus
‘Heel de wereld is mijn vaderland’ vond Erasmus. Erasmus is daarom het symbool voor kennis zonder grenzen. Hij bracht zijn leven dan ook op meerdere plekken door:

  • Rotterdam, Gouda, Deventer, Parijs en Engeland
    Erasmus wordt geboren in Rotterdam, maar al snel verhuist hij naar Gouda. Als tiener gaat hij in Deventer naar school. Daarna gaat hij naar Frankrijk om in Parijs te studeren. Hij schrijft daar zijn eerste tekst en geeft les aan rijke jongetjes. Hij keert in zijn latere leven nog vaak terug naar Parijs. Hij reist meerdere keren naar Engeland en woont een tijd lang in Cambridge. Hij is daar bevriend met Thomas More, een belangrijke advocaat, filosoof en staatsman  en een raadgever van de Engelse koning Hendrik VIII.
  • Europa in de tijd van Erasmus
    In de vijftiende eeuw was reizen niet eenvoudig en zeker niet ongevaarlijk. Slecht weer, verdwalen of overvallen en beroofd worden, konden een vroeg einde aan een reis maken – of aan je leven!  Voor iemand uit zijn tijd heeft Erasmus heel veel gereisd: hij heeft half Europa gezien.  Dat is indrukwekkend, want een afstand van 20 kilometer (ongeveer de afstand Rotterdam – Pijnacker) kostte zo een dag.
  • ItaliŽ en Bazel
    Erasmus verblijft drie jaar in ItaliŽ: hij wordt doctor in de theologie in Turijn, hij geeft boeken uit in VenetiŽ en ook reist hij naar Rome. Het langst woont Erasmus in Bazel (Zwitserland), waar veel van zijn boeken zijn gedrukt. Hij woont ook nog een tijdje in Leuven (BelgiŽ) totdat de christelijke Kerk uit elkaar valt in katholieken en protestanten en Erasmus wordt gedwongen partij te kiezen. Dat weigert hij en hij verhuist terug naar Bazel.  Dan woont hij nog enkele jaren in Freiburg  in Duitsland voordat hij terugkeert naar Bazel, waar hij op 12 juli 1536 overlijdt. Erasmus is begraven in de kathedraal van Bazel, waar nog steeds zijn grafsteen te zien is.

E-training over Erasmus
Voor iedereen die werkzaam is in de gastvrijheidssector is er een korte, inspirerende e-training om meer te leren over Erasmus en Rotterdam.
Als ambassadeur van de stad moet je kennis hebben van Erasmus als belangrijk historisch figuur, zowel  toen als nu. Daarom heeft Rotterdam Marketing een e-training over Erasmus  toegevoegd aan de E-Learning module van Rotterdam. Deze leermodule biedt de mogelijkheid om een online training te volgen om de kennis over Erasmus en Rotterdam te bevorderen en te toetsen.

De training met de beginselen van Erasmus duurt 15 minuten en is bedoeld voor frontoffice medewerkers van hotels en andere medewerkers in de gastvrijheidssector. Organisaties in de gastvrijheidssector kunnen aanhaken op deze module. Aanmelden kan via de website

Erasmuscollectie
In de Bibliotheek Rotterdam is dť plek in Rotterdam om het gedachtegoed van Erasmus te bestuderen. De Bibliotheek Rotterdam  bezit een van de grootste Erasmusverzamelingen ter wereld. De verzameling van zo’n 30.000 banden bestaat uit werken van Erasmus zelf, zijn uitgaven van schrijvers uit de Oudheid en een grote hoeveelheid literatuur over Erasmus. In  de Erasmuszaal kunnen - op afspraak- oude en bijzondere boeken geraadpleegd worden.
De Bibliotheek en de Erasmus Universiteit werken samen aan het Erasmus Center for Early Modern Studies, een virtueel informatiecentrum  dat de Erasmuscollectie van de bibliotheek digitaal ontsluit. Op de website van de Bibliotheek Rotterdam is ook de Erasmus Schatkamer te bekijken. 
Niet alleen binnen in de Bibliotheek is Erasmus te vinden: op de zijgevel van de bibliotheek staat in neonletters de spreuk ‘Heel de aarde is je vaderland’ en de handtekening van Erasmus. U kunt online zoeken in de Erasmuscollectie. Hier vindt u een overzicht van alle werken van Erasmus.

Erasmus op social media
Stel uw vraag via Facebook of Twitter en experts antwoorden.

Aanvullende informatie

Het Comitť Erasmus zet zich in om Erasmus weer het icoon van Rotterdam te maken, in het stadsbeeld en de beleving van de Rotterdammers.

Afbeelding voor het bijhouden van paginastatistieken